Nergens anders ter wereld worden de twee grote Passies van Johann Sebastian Bach, de Johannes- en Matthäus-Passion, zo vaak uitgevoerd als hier in Nederland. Jaarlijks zijn er zo'n 200 uitvoeringen met duizenden deelnemers en tienduizenden bezoekers.

De Matthäus-Passion uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging

Het geheim van de Matthäus-Passion

De Matthäus-Passion vertelt het lijdensverhaal van Jezus Christus zoals dat is beschreven in het Evangelie van Matthäus. In de Matthäus-Passion is Jezus vooral een mens dat verschrikking na verschrikking meemaakt: marteling, verraad door zijn dierbaren, en sterven in eenzaamheid doordat zijn vader hem heeft verlaten. Een intens verhaal dat nog steeds aanspreekt. Want of je nu gelovig of niet gelovig bent, het verhaal goed kent of niet, of veel of weinig weet over klassieke muziek, de Matthäus zit vol menselijke en emotionele thema's die iedereen herkent. Iedereen kan geraakt worden door de enorme zeggingskracht van Bachs muziek.

Ontstaan van de Matthäus-Passion

Die herkenbaarheid stond voor Bach centraal tijdens het componeren van de Matthäus-Passion. Zo gebruikte Bach de melodieën en teksten van de koralen uit het Lutherse hymneboek, die de gemeente al door en door kende. Hij componeerde de Matthäus voor de kerkdienst op Goede Vrijdag. Over het moment waarop de Matthäus voor het eerst geklonken heeft zijn de geleerden het niet helemaal eens. Het zou kunnen dat Bach het werk in 1728 componeerde en dat het voor het eerst werd uitgevoerd op Goede Vrijdag 15 april 1729 in de Thomaskirche in Leipzig. Maar er wordt ook gezegd dat de Matthäus al tussen 1725 en 1728 voor het eerst in die kerk werd uitgevoerd. In de jaren na de eerste uitvoering paste Bach het werk in ieder geval nog een aantal keren aan.

Matthäus-Passion

Fragment uit Bachs eigen 'netschrift' van de Matthäus-Passion

Traditie rond de Matthäus-Passion

Na Bachs dood in 1750 raakte het werk in vergetelheid. Het zou ruim honderd jaar duren voordat Felix Mendelssohn de Matthäus herontdekte en in Berlijn liet uitvoeren voor een uitzinnig publiek. Sindsdien is de Matthäus niet meer weg te denken uit het muziekleven, ook en vooral in Nederland. Al in 1870 klonk de eerste Matthäus-Passion in ons land, en sinds 1899 ging Willem Mengelberg het werk als vanzelfsprekend jaarlijks uitvoeren. Vaandeldrager van deze rijke traditie is De Nederlandse Bachvereniging, die sinds 1922 uitvoeringen verzorgt in onder andere de Grote Kerk in Naarden.

Terug naar Interessant

KOM IN CONTACT MET ANDERE MUSICI

Wil jij in contact komen met andere musici en wil je op de hoogte blijven van alle handige speeltips? Word dan nu lid van onze Facebookgroep. Daar kun je je speeltips delen of je vragen stellen aan andere musici zodat jullie elkaar verder kunnen helpen. Wij zullen hier ook de nieuwste video's, tips en inspiratie met jullie delen.

Ja, ik meld me aan