Opium:

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.

Podcast afleveringen

Het gesprek - Jan-Hendrik Bakker (27 maart)

Annemieke Bosman spreekt Jan-Hendrik Bakker over Nabijheid, Filosofische essays over toenadering.

Wat betekent familie nog voor de moderne mens? En waarom heeft de filosofie daaraan altijd zo weinig aandacht besteed en de literatuur juist wel? Is onze woonplaats een schuilplaats of juist een venster op de wijde wereld? Wie is onze naaste: de oorlogsvluchteling of onze dementerende buurman? Media en economie hebben de wereld klein gemaakt, maar voor velen van ons voelt ze tegelijk veel te groot aan. In deze tijd van globalisering en de reactie daarop van een grimmig nationalisme onderzoekt Jan-Hendrik Bakker de rol die de nabijheid kan spelen in de toenadering tot elkaar. Hij laat zien dat nabijheid geen gesloten ruimte is maar juist uitnodigt tot openheid en verbinding.

Het gesprek - Deborah Faraone Mennella (26 maart)

Jan Mom spreekt documentairemaker Deborah Faraone Mennella over Diva Fong Leng, een intiem portret van modeontwerper Fong Leng, die in de jaren zeventig naam maakte met haar extravagante creaties. Kleurrijke jassen en jurken met dierlijke toepassingen, in leer, bont en geplooid zijde.

Diva Fong Leng
Modeontwerpster Fong Leng (82) is een icoon. Haar weelderige creaties in bont, leer en satijn zijn onderdeel van het Nederlandse nationale geheugen. Fong Leng heeft ook altijd een groot gevoel voor show gehad en in de jaren zeventig en tachtig organiseerde ze groots opgezette modeshows in de Beurs van Berlage en Carré. Inmiddels is Fong Leng de tachtig gepasseerd, maar nog even eigenzinnig en vol scheppingsdrang als altijd.

Het gesprek - Koos Meiderts (25 maart)

Annemieke Bosman spreekt Koos Meinderts over zijn roman Mist.

Mist
'Ik dacht hoe geweldig het zou zijn om langzaam te verdwijnen, maar dan ook echt, dat als de mist weer zou zijn opgetrokken ik een lege plek was.'In filmische scènes schetst Meinderts het leven van Jacob Danielsen, een eilandjongen die droomt van een leven elders, zonder Lucia op wie hij achteloos verliefd is.Jacob worstelt met de dood van zijn vader en is gefascineerd door Maria Simons, een jonge vrouw die juist naar het eiland is gekomen om een nieuw leven te beginnen.Mist is een rauw en poëtisch verteld verhaal, waarin misschien de echte hoofdpersoon het eiland zelf is.

Het gesprek - Abdelkader Benali (24 maart)

Jan Mom spreekt Abdelkader Benali over Hamlet.

De Toneelmakerij presenteert in samenwerking met Theater De Krakeling en Meervaart Shakespeares klassieker Hamlet naar het zogenaamde Nieuw-West XL anno 2020, een klein Dubai aan de Sloterplas, waar de opwinding van het grote geld tastbaar is, status wordt afgemeten aan het aantal volgers op Instagram, waar de bouwputten steeds dieper worden en de penthouses steeds hoger.

Schrijver Abdelkader Benali maakt een genadeloze bewerking van Hamlet, over een wereld waar vriendschappen onder druk komen te staan, het sociale vangnet is opgerold en iedereen in een vrije val verkeert. Niets lijkt meer vanzelfsprekend. Oude waarden zijn ingeruild voor het snelle succes. Bezit prevaleert boven identiteit. Nep boven echt. Of anders gezegd: Fake it till you make it. Wie hier niet aan mee kan doen, verdwijnt uit het straatbeeld.

Het gesprek - Catherine van Campen (23 maart)

Jan Mom spreekt regisseur Catherine van Campen over haar documentaire Missie NS.

Te laat, te duur, te vol. Iedere Nederlander heeft wel een mening over de NS, en niet altijd positief. Het spoornet van het nationale spoorbedrijf is als een aderstelsel dat moet opereren in een lichaam vol economische, praktische en politieke afwegingen. De Centrale Controlekamer is het kloppend hart waarin alles samenkomt: van calamiteiten tot praktische zaken. Vanuit hier volgt deze mozaïekvertelling twee sterk contrasterende werelden. Enerzijds het formele hoofdkantoor, waar met hart en ziel wordt gewerkt aan een klantvriendelijker imago en waar voor iedere vergadering een film of een vlog wordt gemaakt als oppepper voor het personeel. Anderzijds de werkvloer, waar vaak een heel andere realiteit heerst dan het verhaal dat degenen die daar werken moeten uitdragen. De stiltes en gesprekken, ruzies, verbroedering en de humor in de coupé en op het station blijken een thermometer voor de sfeer in Nederland.

Het gesprek - Marita de Sterck (20 maart)

Annemieke Bosman spreekt schrijfster Marita de Sterck over Demonen, een bundel volksverhalen.

Volksverhalen gaan altijd naar de kern. Kort en krachtig, helder en heftig bespelen ze rauwe emoties en lastige thema’s. Demonen gaat over onze angst voor het kwaad. 57 beklemmende archetypische volksverhalen uit 45 cultuurgroepen voeren ons naar de bronnen van de angst. Ze jagen de daver op het lijf, maar houden ook een spiegel voor, want de akeligste demonen huizen in onszelf. Hoe vreemd de landschappen ook zijn waarin kannibalen, duivels, djinns, kwelgeesten, weerwolven, vampiers, heksen en andere monsters ronddwalen, hoe weerzinwekkend hun daden ook zijn, hoe bizar hun lichamen er ook uitzien, ze zijn tegelijk diepmenselijk.

Marita de Sterck (1955) werd bekend met haar bekroonde jeugdromans en succesvolle, alom geprezen bundels met volksverhalen, Bloei, Beest in bed, Vuil vel en Wreed schoon.

Jonas Thys (1985) is leraar beeldende kunsten aan Academie Noord en illustreerde Beest in bed, Vuil vel en Wreed schoon.

Het gesprek - Peer Wittenbols (19 maart)

Annemieke Bosman spreekt toneelschrijver Peer Wittenbols. Hij maakt van de epische verhalen uit De Ilias van Homerus een theaterspektakel van nú, over vriendschap, verraad, wraak en liefde.

Trojan Wars
Trojan Wars is een moderne versie van een eeuwenoude oorlog. Een groots opgezette voorstelling vol visueel spektakel, Griekse mythologie, extase en avontuur. Een topcast aangevuld met een groot ensemble jonge acteurs spelen meer dan 100 personages. Van de beroemde helden en heldinnen uit het klassieke Griekenland tot machteloze goden en verloren kindsoldaten. In deze razende oorlogsmachine spoelen de emoties als een golf over je heen en heb je een haast filmische ervaring in een draaiend toneelbeeld. Een avond bingewatchen met de vibes en food van een festival.

Het gesprek - Thomas Oliemans (18 maart)

Jan Mom spreekt Thomas Oliemans, hij heeft de rol van Bill in de opera Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny bij De Nationale Opera.

Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny van Kurt Weill en Bertolt Brecht is een sarcastische parabel over een doorgeslagen kapitalisme. In Mahagonny mag alles, als er maar betaald wordt. Weills mengvorm van klassiek, jazz en populaire deuntjes zorgt voor wervelend muziektheater.
Helaas zijn de uitvoering opgeschort i.v.m. de maatregelen rond het corona-virus.

Het gesprek - documentairemaker Luuk Bouwman (17 maart)

Jan Mom spreekt documentairemaker Luuk Bouwman, hij onderzocht in zijn film 'Allen tegen allen' het vooroorlogse fascisme in Nederland.

Wat is een fascist? Was het fascisme een eenmalig historisch verschijnsel of is het iets van alle tijden, een bepaalde mentaliteit, het rotzakje in de mens? Allen Tegen Allen onderzoekt deze vraag die historici nog altijd bezighoudt aan de hand van het vooroorlogse fascisme in Nederland. Het Nederlandse Fascisme is een onbekende geschiedenis van voortdurende ruzies, intrige, scheuringen en fusies; talloze kleine führers met grote ego’s en weinig zelfinzicht probeerden zichzelf ten koste van iedereen en elkaar tot Rijksleider van Nederland op te werpen. De film volgt een spoor van ‘dader-erfgoed’ en vliegt daarvoor met de camera over Nederland. We zien curieuze plekken zoals een kerk in Limburg vol marmer van Mussolini en een camping met Poolse Seizoenarbeiders in Lunteren, waar voorheen partijbijeenkomsten van de NSB plaatsvonden. En we treffen mensen die zich op verschillende manieren met deze geschiedenis bezighouden, van historici die fascistische curiosa verzamelen tot filosofen die hun hoofd breken over dit onderwerp.

Het gesprek - Jeroen Krabbé (13 maart)

Annemieke Bosman spreekt Jeroen Krabbé over Krabbé zoekt Chagall.

Jeroen Krabbé reist in de voetsporen van de kunstenaar die zijn hele leven op de vlucht is geweest. Chagalls leven is een aangrijpende, spannende reis door de moderne wereldgeschiedenis. Hij woonde en werkte op talloze prachtige en bijzondere locaties. Jeroen reist naar Vitebsk, Moskou, Petersburg, Parijs, Berlijn, New York, Zuid-Frankrijk en Jeruzalem om het levensverhaal te vertellen van een kunstenaar wiens werk én leven zeer kleurrijk waren.

Annemieke maakte samen met Ab Nieuwdorp een speciale online serie, De klanken van Chagall. Deze serie zal iedere dinsdag na de tv-uitzending online komen.

Krabbé zoekt Chagall zie je vanaf dinsdag 17 maart om 20.30 uur op NPO 2.

Het gesprek - Margot Dijkgraaf (11 maart)

Annemieke Bosman spreekt Margot Dijkgraaf over Zij namen het woord, rebelse schrijfsters in de Franse letteren.

In Zij namen het woord schetst Margot Dijkgraaf de portretten van uitzonderlijke, schrijvende Franse vrouwen uit de 17e tot de 21e eeuw. Ze schrijven, ze spreken, ze gaan de barricaden op, ze doorbreken taboes, ze verleggen grenzen. En ze bieden inspiratie – door hun boeken, hun denkbeelden, hun daden of hun karakter. De vrouwen in dit boek heten Colette of Françoise Sagan, George Sand of Simone de Beauvoir, Madame de Staël of Maryse Condé. De een is grondlegger van de Europese literatuur, de volgende vecht voor de positie van de vrouw als schrijfster, weer een ander richt haar pijlen op onrechtvaardigheid en ongelijkheid of eist voor de niet-westerse stem een plek op in de literatuur. Allemaal zijn ze Franstalig, rebels, tegendraads. Schrijven is gevaarlijk – en hoe!

Het Gesprek – Sanne Wallis de Vries (10 maart)

Jan Mom in gesprek Sanne Wallis de Vries over haar zevende theatervoorstelling ‘Kom’ waarin ze zich boos maakt over het uitsluiten van mensen, vrolijk maakt over haar 15 jarige puberdochter, geïnspireerd raakt door Drag queens, verbaast over genderongelijkheid en jazzy improviseert met muzikanten Wouter Planteijdt en Dionys Breukers.

Het gesprek - Vincent Boy Kars (6 maart)

Annemieke Bosman spreekt Vincent Boy Kars over zijn film Drama Girl.

Is ons leven een verhaal? En als dat zo is, kunnen we het dan herschrijven? In Drama Girl laat regisseur Vincent Boy Kars een jonge vrouw een aantal cruciale scènes uit haar recente verleden naspelen. Misschien, denkt Kars, kan het haar helpen bij het verwerken van bepaalde gebeurtenissen. Ondertussen levert het hem ook wat op: een film die onderzoekt hoe fictie en documentaire van elkaar kunnen lenen.

Twintiger Leyla geeft zich welwillend over aan het filmexperiment. Kars omringt haar met acteurs: Pierre Bokma speelt haar vader, Elsie de Brauw haar moeder, Jonas Smulders is haar vriendje. Terwijl ze met hen het verleden oprakelt, bespreekt ze met de filmmaker wat het met haar doet.

Het gesprek – Paul Haenen (4 maart)

Jan Mom spreekt Paul Haenen over zijn dagboek ‘Ik heb bekend-dagboeken 1958-1965,’ samengesteld door bevriend journalist Ivo van Woerden, uitgegeven door Podium.
Een onthullend gesprek over zijn jeugd, zijn familie, zijn coming out, de geboorte van Margreet Dolman en hoe hij als 15-jarige al correspondeerde met bobo’s uit de omroepwereld.

Het gesprek - Thomas Verbogt (28 februari)

Annemieke Bosman spreekt Thomas Verbogt over zijn nieuwste roman Als je de stilte ziet: Alles begon pas toen Sander bij ons kwam wonen, ook het begin van een nieuw leven. Ik was trots op zijn aanwezigheid. Op school zei ik dat hij mijn pleegbroer was. Dat woord kwam van mijn moeder, ik kende het niet, ik kende ook niemand met een pleegbroer of -zus. Af en toe zei ik Pleeg tegen Sander, wat hij leuk vond, Marleen belachelijk. Hij schreef het zelfs een keer onder een briefje dat hij voor me had klaargelegd: 'Ik doe de boodschappen wel! Pleeg.'

De hoofdpersoon in de nieuwe roman van Thomas Verbogt wil graag een verbond vormen met Sander, zijn pleegbroer, maar dat lukt niet. Er staat iets in de weg - iets wat hij niet kan duiden, maar wat hem een leven lang achtervolgt. Wanneer hij afscheid neemt van zijn ouderlijk huis en daarmee ongewild ook zijn grote liefde uit het oog verliest, begint hij aan de zoektocht naar zijn eigen leven. Die zoektocht is onlosmakelijk verbonden met het geheim dat tussen Sander en hem in stond. Als je de stilte ziet is een diep ontroerende roman over verlangen, vluchtigheid en betekenis geven aan het leven.

het gesprek - Laurine Verweijen (24 februari)

Annemieke Bosman spreekt Laurine Verweijen over haar bundel Gasthuis. Niet schrijven over verlangen, maar vanuit verlangen. Niet over hormonen, maar met een lichaam en gemoed vol hormonen. In Gasthuis schrijft Laurine Verweijen door de schaamte heen. Bedachtzaam en energiek dicht zij vanuit onverwachte perspectieven over het zoeken naar een plek en het vasthouden van dingen die continu in beweging zijn. Als vanuit het niets betreden haar gedichten met deze debuutbundel de Nederlandse poëzie.
Eerder was Laurine te gast in ons Opium Atelier.

Het gesprek - Wart Kamps en Ellen Parren (21 februari)

Annemieke Bosman spreekt Wart Kamps en Ellen Parren over de voorstelling Mijn moeder is een diva, een absurdistische tragikomedie over niet zo beroemde kinderen met een heel beroemde moeder.
Voor Mijn moeder is een diva slaan Paul Knieriem (regie), Wart Kamps en Ellen Parren (tekst) de handen ineen. Het is voor het eerst dat Kamps en Parren een jeugdvoorstelling maken, een wens die zij al lange tijd hebben.

Het gesprek - Nina Folkersma (20 februari)

Annemieke Bosman spreekt Nina Folkersma, conservator van de Moesman tentoonstelling in het Centraal Museum.

Ontdek hoe eigentijds de surrealisten zijn in De tranen van Eros: Moesman, surrealisme en de seksen. In deze tentoonstelling wordt het werk van de enige officieel erkende Nederlandse surrealist Johannes Moesman (1909-1988) geplaatst in de context van zijn internationale tijdgenoten. Naast Salvador Dalí, René Magritte en Max Ernst is er voor het eerst veel ruimte voor vrouwelijke surrealisten als Claude Cahun, Leonora Carrington en Leonor Fini. Bovendien is er werk te zien van hedendaagse kunstenaars als Sarah Lucas, Gillian Wearing, Paul Kooiker en Viviane Sassen.

Het gesprek - Rob Perrée (14 februari)

Annemieke Bosman spreekt gastcurator Rob Perrée over de tentoonstelling “Tell Me Your Story" die nu te zien is in Kunsthal Kade in Amersfoort.

Tell Me Your Story:
Voor het eerst in Europa: 100 jaar Afrikaans-Amerikaanse kunst gebaseerd op Storytelling. Vanaf 8 februari tonen 50 kunstenaars de visueel overweldigende rijkdom van de zwarte cultuur. Rond de 140 bruiklenen, voornamelijk uit Amerika, komen naar Amersfoort. Het werk van een groot deel van de kunstenaars was niet eerder in Nederland te zien. Maak kennis met de kernfiguren van de Afrikaans-Amerikaanse kunst en ontdek hun verhaal.

Het gesprek - Frits Scholten (13 februari)

Annemieke Bosman spreekt Frits Scholten, conservator en samensteller van de tentoonstelling Caravaggio-Bernini.
Caravaggio-Bernini - Barok in Rome:
De tentoonstelling vertelt het verhaal over het enorme artistieke élan in Rome en de radicale vernieuwingen in de kunst, ruwweg tussen 1600 en 1640. Leidraad bij de tentoonstelling zijn de voornaamste termen uit het artistieke vocabulaire van die tijd, begrippen als verwondering (meraviglia), levendigheid (vivezza), beweging (moto), scherts (scherzo) of afschuw (terribilità).

Het gesprek - Lucas van Woerkum (6 februari)

Annemieke Bosman spreekt cineast Lucas van Woerkum over The Echo of Being, zijn nieuwste film.

Filmverhalen met live symfonische muziek: Symphonic Cinema, de unieke concertvorm van cineast Lucas van Woerkum, heeft de afgelopen jaren de Nederlandse en buitenlandse concertzalen veroverd. De filmregisseur maakt zijn schitterende filmverhalen op basis van live uitgevoerde symfonische muziek. Tijdens het concert past hij subtiel de beelden aan zodat ze exact synchroon lopen met de muziek.

Het leven van Mahler: In de nieuwste film, The Echo of Being, staat componist Mahler centraal. Het verhaal is gebaseerd op biografische elementen uit het leven van Gustav, Alma en hun dochtertje Maria Mahler, en reflecteert op het leven, de dood en alles wat daarna komt. Dat vervlecht Van Woerkum met Mahlers meest indrukwekkende muziek; Totenfeier, Symfonie nr. 4 en zijn dramatische, onvoltooid gebleven Tiende. Zelden beleefde u de mens Mahler en zijn muziek zo intens.

Het gesprek - Frouke van Dijke (5 februari)

Annemieke Bosman spreekt Frouke van Dijke. ZIj is de samensteller van de tentoonstelling Breitner vs Israels VRIENDEN EN RIVALEN die nu te zien is in het Kunstmuseum in Den Haag.

De onderlinge rivaliteit tussen deze twee schilders zorgt jarenlang voor spanningen. Gedurende hun gehele carrière hebben Breitner en Israels elkaar bewonderd, benijd en geïnspireerd. Dankzij deze jarenlange wedijver hebben zij het beste in elkaar naar boven gehaald. Kunstmuseum Den Haag staat met de tentoonstelling Breitner vs Israels – Vrienden en rivalen voor het eerst in de kunstgeschiedenis uitgebreid stil bij deze artistieke bokswedstrijd.

Het gesprek - Serge van Veggel (31 januari)

Annemieke Bosman spreekt regisseur Serge van Veggel over Opera Melancholica van OPERA2DAY, New European Ensemble en Scapino Ballet Rotterdam.

Centraal in Opera Melancholica staat de casus van Roderick Usher, een melancholicus pur sang. Hij is de hoofdpersoon in The Fall of the House of Usher, de fascinerende en ontroerende opera van Philip Glass op basis van de gelijknamige roman van Edgar Allen Poe.

We lichten de schedel van Roderick, en zien hoe hij wordt omgeven door imaginaire figuren: zijn ingebeelde tweelingzus Madeline en jeugdvriend William. Roderick probeert zich te bevrijden van zijn waanzin, maar dat gaat gepaard met huiveringwekkende hersenschimmen en bedwelmende visioenen. Die beleven we op een intense manier live mee, dankzij de gedreven muziek van Glass, sprekende toneelbeelden, gepassioneerde zang en choreografie van Scapino Ballet Rotterdam.

het gesprek - René Geerlings (30 januari)

Annemieke Bosman spreekt regisseur René Geerlings over de voorstelling Juffenballet.

Overdag geven de juffen het goede voorbeeld, maar na het luiden van de schoolbel gaan de haren los. Gooi Harry Potter, de heksen van Roald Dahl, Superjuffie en De Luizenmoeder door elkaar en je hebt Juffenballet. Een familievoorstelling met veel dans, decorwisselingen, humor en liedjes.

Het gesprek - Arnon Grunberg (24 januari)

Annemieke Bosman spreekt Arnon Grunberg over zijn nieuwste roman Bezette gebieden.
Bezette gebieden:
Otto Kadoke, de grensoverschrijdende psychiater uit Moedervlekken, is terug. Nadat het verhaal van zijn alternatieve therapie door een bekende auteur te boek is gesteld en een bestseller is geworden, raakt hij verstrikt in een web van halve waarheden, interpretaties en leugens dat hem zijn baan kost - en zijn reputatie vernietigt. Maar niet alleen dat: zijn moeder is inmiddels weer vader geworden en de verzorgster van vader ontpopt zich tot een onvermoeibare aanhangster van Christenen voor Israël.
Op een dag, als alles verloren lijkt, staat een ver familielid voor de deur: in haar ziet Kadoke zijn kans om te ontsnappen. Ze voert hem - en zijn vader - naar de bezette gebieden, waar hij tegen zijn zin in als verlosser wordt onthaald.

Bezette gebieden is een hartverscheurende, maar ook zeer komische roman over het verleden dat toekomst en heden overwoekert, over schuldige affaires op onschuldige plekken, en onschuldige affaires op schuldige plekken.

Het gesprek - Willemijn van der Zwaan (23 januari)

Annemieke Bosman spreekt Willemijn van der Zwaan, zij is curator van de tentoonstelling De eerste foto van God, met foto's van Eddy Posthuma de Boer die nu te zien in is het Fotomuseum Den Haag.
EDDY POSTHUMA DE BOER: In deze tentoonstelling wordt vooral de periode van de jaren vijftig tot aan begin van de jaren tachtig uit het oeuvre van Eddy Posthuma de Boer uitgelicht, waaronder werken uit zijn eerste grote tentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam in 1961. Daarnaast wordt de nadruk gelegd op zijn bijzondere band met de literaire wereld. Zijn liefde voor taal en literatuur zien we terug in de vele auteursportretten maar ook in de woordgrappen die Posthuma de Boer vindt op naambordjes, in etalages en tijdens toevallige ontmoetingen van tekst en passanten. De titel van de tentoonstelling De eerste foto van God verwijst naar het gedicht dat Cees Nooteboom (1933) heeft gemaakt bij een portret van een eenvoudige boer uit Spanje. Wordt de boer die met zijn arbeid zo dichtbij de natuur staat hier geportretteerd als schepper, zijn voeten stevig op de nog te bewerken grond? Of is de werkelijke schepper de fotograaf die het beeld van de mens creëert?

Het gesprek - Annabel Oosteweeghel (20 januari)

Andrea van Pol spreekt Annabel Oosteweeghel.

Museum de Fundatie toont sinds afgelopen weekend 'Insomnia' van Annabel Oosteweeghel (1969). Met Insomnia laat Oosteweeghel de wereld van de slapelozen zien. De duistere en verborgen wereld van de nacht, waarin de meesten van ons slapen maar 20 procent van de Nederlanders wakker is. De eenzaamheid, het woelen; nachtelijk lijden dringt zich aan je op in deze fotoserie.

Het gesprek - Hanne Arendzen en Peter de Baan (17 januari)

Annemieke Bosman spreekt Hanne Arendzen en Peter de Baan over de voorstelling De liefde begraven.

Wat nou als je met je ex de hond die jullie samen ooit hadden, moet begraven? In dit tragikomische liefdesverhaal met Jeroen Spitzenberger en Hanne Arendzen zien twee ex-geliefden elkaar noodgedwongen terug. De ontmoeting haalt niet alleen fijne herinneringen, maar ook frustraties en onbeantwoorde verlangens naar boven. Is de liefde tussen de twee wel echt voorbij? De liefde begraven is een pijnlijke, maar ook komische voorstelling over verwachtingen, onbegrip, irritaties en passie tussen twee ex-geliefden.
Het script en de regie zijn van toneel- en televisieregisseur Peter de Baan die al jarenlang het gezicht is van het tv-programma De vloer op.

Het gesprek - Enne Koens (16 januari)

Annemieke Bosman spreekt schrijfster Enne Koens over Stamina.

Velen zullen Enne Koens vooral kennen van haar gelauwerde kinder- en jeugdboeken, maar toch debuteerde ze al in 2007 als romancier bij Podium met de roman Tot alles gezegd is. Ook publiceert ze verhalen in Hollands Maandblad, die de basis vormen voor Stamina.

De subtiel verweven verhalen gaan over mensen die elkaar willen bereiken, maar daartoe onmachtig zijn. Over de intense haat die een lange relatie kan beheersen. Over het verliezen van moeders, kinderen en liefde. Over angst. En over desalniettemin dapper voortleven: Stamina.

Enne Koens is messcherp in het ontleden van de psychologische processen die spelen tussen haar personages. Dat doet ze bovendien met een grote liefde voor het menselijk falen. We zijn dan ook bijzonder trots dat we meer dan tien jaar na haar debuut opnieuw proza van Koens mogen uitgeven, dit keer in onze prestigieuze verhalenreeks.

Het gesprek - Willemijn van Dijk (9 januari)

Annemieke Bosman spreekt schrijfster Willemijn van Dijk over Het wit en het purper. Dit boek is 1 van de 3 genomineerden voor de BNG Bank Literatuurprijs 2019.

In Het wit en het purper beschrijft Willemijn van Dijk in krachtig proza het leven van een vrijgelatene in het Rome van de eerste eeuw na Christus. Voor de lezers van Jan van Aken en Hilary Mantel. Willemijn van Dijk schreef eerder Via Roma. De geschiedenis van Rome in 50 straten en De opvolger.

Het wit en het purper is het verhaal van een van de voornaamste vrijgelatenen, die onbedoeld aan de wieg stond van het beruchte regime van keizer Nero – en daarmee van de ondergang van de dynastie.

Het gesprek - Herman Helle en Arthur Sauer (20 december)

Annemieke Bosman spreekt beeldend kunstenaar Herman Helle, die tot de vaste kern van Hotel Modern behoort, en Arthur Sauer, die het geluidsdecor voor zijn rekening genomen heeft voor Ons Wereldrijk.

Ons Wereldrijk:
Met zevenmijlslaarzen door de geschiedenis van Nederland en Indonesië. Hotel Modern laat met ingenieus poppenspel zien hoe het kolonisatieproces zich heeft voltrokken.
Een enorme maquette van de Indonesische archipel vult het podium: we zien rijstvelden, oerwouden, moskeeën, dorpjes en steden. Het miniatuur-eilandenrijk wordt bevolkt door honderden poppetjes van 8 cm groot.

Het gesprek - Marcel Hensema (19 december)

Annemieke Bosman spreekt Marcel Hensema over zijn voorstelling 'Alles in de Hens'.

'Alles in de Hens' is een autobiografische voorstelling over een bijna-vijftiger die gaat wandelen om weer in contact te komen met zichzelf en de wereld om hem heen. Een warme voorstelling vol mooie verhalen, herkenbare typetjes, humor en muziek van Edison-winnaar en bandoneonspeler Carel Kraayenhof.

Te gast - Erik Jan Harmens (13 december)

Annemieke Bosman spreekt Erik Jan Harmens over zijn nieuwste dichtbundel KOM.

Zes jaar na de korte, verstilde, extreem onderkoelde gedichten van Open mond verschijnt er eindelijk weer een nieuwe dichtbundel van Erik Jan Harmens. De toon verschuift dit keer van hard naar teder en weer terug. Lichamelijkheid, seks, hunkering, moederliefde en ziekte zijn belangrijke thema's, terwijl het verlangen tot toenadering kan omslaan in afwijzing, en vice versa. Maar boven alles getuigen de gedichten zoals altijd van een maniakale taalliefde, een bijzondere opvatting over schoonheid en lyriek en een eigenzinnig gevoel voor interpunctie.

Het gesprek - Giel Vleggaar en Sven Hamerpagt (12 december)

Annemieke Bosman spreekt Giel Vleggaar, artistiek leider Cappella Amsterdam, en Sven Hamerpagt, artistiek leider en performer Project Wildeman, over De Langste Nacht.

De Langste Nacht is een theatraal concert dat wordt uitgevoerd in leegstaande kerken door heel Nederland. Project Wildeman en Cappella Amsterdam bundelden hun krachten om rituelen rondom de oeroude winterwende te onderzoeken. Het resultaat is een ritueel als verbeelding van onze poging de mensheid te redden. Delen uit de Messe de Notre Dame van Guillaume de Machaut en vroege gregoriaanse gezangen van Hildegard von Bingen versmelten en botsen met live-elektronica in een zoektocht van licht naar donker, dan weer in trance-scheppende cadans. Een poëtische, verwarrende én rebelse voorstelling die vragen stelt bij de uitbuiting van de aarde, de ongebreidelde hebzucht en de massa die klakkeloos meeroept met discutabele leiders.

Het gesprek - Iduna Paalman (6 december)

Annemieke Bosman spreekt Iduna Paalman over haar nieuwste dichtbundel De grom uit de hond halen.

Er is nog niets aan de hand. Maar als je de linzen op je bord aanziet voor een ziekte onder de microscoop, begin je toch te twijfelen. De dichter in de poëzie van Iduna Paalman is angsthaas en riskmanager ineen. In haar zinnen spreekt het gevaar je geruststellend toe, maar wat moet je geloven? Kun je de rekenfout uit een staalconstructie halen, liefde vasttimmeren in een nieuw huis, onbezorgd blijven als je naast een sluipschutter zwemt?Ondertussen wordt het steeds warmer en blijken weilanden, matrassenwinkels en uitgeholde taarten ongeschikte schuilplaatsen. De grom uit de hond halen zoekt naar manieren om onheil te bezweren, in voorschriften, sprookjes en dat vreemde vermoeden: dat het misschien wel goed komt.

Het gesprek - Friso de Zeeuw (5 december)

Annemieke Bosman spreekt Friso de Zeeuw, die met zijn vrouw een privé-DDR-museum heeft. Een deel van hun verzameling is nu te zien in de tentoonstelling De Tastbare DDR in het Museum van de 20e Eeuw in Hoorn.
“De tastbare DDR”
Alweer 30 jaar geleden viel de Berlijnse Muur. Op een nagebouwde betonnen muur wordt verteld over de komst en de val van de muur. Honderden (gebruiks)voorwerpen uit de DDR vertellen over het leven in voormalig Oost-Duitsland. Bij de expositie verschijnt een boek, ook getiteld “De tastbare DDR”, dat exclusief bij het museum te koop is.

Museumdirecteur Hans Stuijfbergen is blij met de samenwerking met het privé-DDR-museum van Friso en Thea de Zeeuw. “Jaren geleden hadden we al eens contact gehad en nagedacht over een tentoonstelling. Nu ik mij realiseerde dat de val van de Muur alweer 30 jaar geleden is, was het nu of nooit om daar stil bij te staan. Het is toch belangrijk dat ook de jongeren van nu die geschiedenis kennen. De expositie is zeker ook geschikt voor middelbare scholen, maar we denken dat het getoonde bij veel mensen de ogen opent.” Het DDR-museum in Monnickendam, waar voor de expositie dankbaar uit de collectie is geput, is gedurende de grote tentoonstelling in Hoorn overigens gesloten.

Het gesprek - Jeroen van Kan (29 november)

Annemieke Bosman spreekt Jeroen van Kan over zijn boek Hoe Matt een dode vis werd.

Matt Scaramelli is metamorfoseur: hij kan in alles veranderen wat het publiek van hem vraagt. Tot iemand hem op een avond opdraagt de gedaante van een vis aan te nemen. In ‘De doodroker’ staat Alfred Tibbats
op het punt zichzelf dood te roken en slaat hij geamuseerd de wedloop gade van de aandoeningen die hem naar het leven staan, nieuwsgierig welke zal winnen. In ‘Het delicate monster’ raakt een man na een kleine ingreep aan zijn verstandskiezen langzaam misvormd en wordt hij daar door zijn artsen om bewonderd: ze zien mismaaktheid in haar meest delicate vorm.Vrijwel alle hoofdpersonen in Hoe Matt een dode vis werd staan aan de vooravond van een mentale of fysieke verandering die óf hun leven grondig verandert, óf tot hun dood leidt. Want hoe te leven als dwangmatig roker, als delicaat monster, als metamorfoseur met visangst?

Het gesprek - Arthur Japin (28 november)

Annemieke Bosman spreekt Arthur Japin over Geluk, een geheimtaal - Dagboeken 2008-2018.
Geluk, een geheimtaal: ‘Ik ben net zover als toen ik tien jaar oud was. De man die ik daarna geworden ben, is weg. Wie het ook was die in mij huisde, hij heeft het gebouw verlaten. Ik mis hem. Het vertrouwen dat hij had. Ik mis het leven dat hij leidde, het was niet zonder zorgen, maar er was hoop en er was troost. Hij is vertrokken. Liefst ging ik hem achterna.’

Alle inspirerende ontmoetingen, artistieke vriendschappen en reizen ten spijt, worden de hier beschreven jaren getekend door depressie. Verdrongen herinneringen worden gewekt en feiten duiken op uit het verleden, die nieuw licht werpen op de zelfmoord van Japins vader. Deed hij het vanwége of omwille van zijn zoon?

In deze turbulente periode passeert een stoet bekenden zoals Stephen Fry, prinses Beatrix, John Irving, Erwin Olaf en Joost Zwagerman. Ondertussen zorgt Japin voor de terugkeer van het afgehakte hoofd van Badu Bonsu II naar Ghana, verschijnen er vijf romans, waaronder Vaslav, De gevleugelde en Kolja, drie toneelstukken, liedjes en verhalen, een film en een opera.

Het gesprek - David de Haan (22 november)

Annemieke Bosman spreekt David de Haan. Hij is als conservator Kunstcollecties verbonden aan Museum Prinsenhof Delft. Hij is een van de samenstellers van de tentoonstelling ‘Pieter de Hooch in Delft. Uit de schaduw van Vermeer’ die nu te zien is in Museum Prinsenhof Delft.

Samen met Johannes Vermeer wordt Pieter de Hooch internationaal beschouwd als de belangrijkste Delftse meester uit de Nederlandse Gouden Eeuw. In Museum Prinsenhof Delft is de allereerste overzichtstentoonstelling in Nederland te zien van de 17de-eeuwse schilder Pieter de Hooch. Zijn mooiste binnenplaatsen en interieurs keren terug naar de stad waar ze bijna 400 jaar geleden zijn geschilderd.

Het gesprek - Dorien Dijkhuis (21 november)

Annemieke Bosman spreekt schrijfster en dichter Dorien Dijkhuis over haar poëziedebuut Waren we dieren.

Waren we dieren:
Waar komen we vandaan? Wat maakt ons tot wie we zijn? In Waren we dieren onderzoekt Dorien Dijkhuis hoe wij ons tot onszelf, elkaar en de wereld verhouden en gaat zij op zoek naar wat ons verbindt. Zo overbrugt zij volkomen ongemerkt de afstand tussen heden en verleden, het zelf en de ander, ratio en instinct.

Het gesprek - Tom Hofland (15 november 2019)

Annemieke Bosman spreekt Tom Hofland over zijn nieuwste roman Vele vreemde vormen. Vele vreemde vormen: Tomás Mancanza is een privédetective in Antwerpen die zijn dagen slijt met het opsporen van verloren hondjes en het observeren van affaires. Wanneer hij verliefd wordt op de jonge kunstenares Camille, ziet hij dit als een kans om zijn leven opnieuw vorm te geven. Maar zijn verleden is nog niet klaar met hem. Op een avond wordt hij gebeld: zijn vader is onder mysterieuze omstandigheden verdwenen.Tomás reist met tegenzin af naar zijn geboorte-eiland om hem te zoeken. Geholpen door Camille en de bijgelovige inspecteur Franco probeert hij het raadsel van de vermissing op te lossen. Maar als rationeel denken geen uitweg meer biedt, begint hij te twijfelen aan zijn eigen kennis.

Het gesprek - Maren E. Bjørseth (14 november 2019)

Annemieke Bosman spreekt regisseur Maren E. Bjørseth over The Beauty Queen of Leenane van Toneelschuur Producties.

De veertigjarige Maureen (Keja Klaasje Kwestro), slooft in het armoedige dorp Leenane voor haar moeder Mag (Jacqueline Blom). Deze wil vooral niet dat Maureen een eigen leven gaat leiden, laat staan dat ze een man vindt. Maar dan ontmoet Maureen op een feest mooiboy Pato. Moeder Mag zet alle middelen in, geoorloofd of niet-geloorloofd, om haar dochter maar niet kwijt te raken.

The Beauty Queen of Leenane, werd in 1996 geschreven door de Engels-Ierse schrijver Martin Mc Donagh als onderdeel van De Leenane Trilogie, en won destijds vier Tony Awards. Tegenwoordig is Mc Donagh bekend als succesvol film scenarioschrijver en regisseur o.a. van Three Billboards Outside Ebbing, Missouri, winnaar van twee Oscars en vier Golden Globes Awards.

Het gesprek - Pieter Boskma (8 november 2019)

Annemieke Bosman spreekt dichter Pieter Boskma over zijn onlangs verschenen bundel Van de zoon en de zee.

Van de zoon en de zee
Een kind richt zich vanuit de moederbuik tot de lezer en doet verslag van zijn geboorte en zijn eerste kennismaking met de wereld, als hij nog niet is verward door twijfel en concept. Dan neemt de zee het woord en toont haar onstuimigheid en hoogmoed, haar aanzwellende kracht en honger om de mens een leste leren. Het enige waardoor de zee vertederd raakt is het onschuldige kind. Dat geldt ook voor de vader, de derde stem in deze weergaloze bundel. Als ook hij van zich laat horen is de bedwelmende cocktail vol spiegelingen en dwarsverbanden compleet.

Het gesprek - Ariane van Suchtelen (7 november 2019)

Annemieke Bosman spreekt Ariane van Suchtelen, conservator bij het Mauritshuis over de tentoonstelling Nicolaes Maes - Rembrandts veelzijdige leerling. De tentoonstelling is nog tot en met 19 januari te zien.

Het Mauritshuis sluit het Rembrandt & de Gouden Eeuw-jaar af met de tentoonstelling Nicolaes Maes - Rembrandts veelzijdige leerling. Het is de eerste internationale overzichtstentoonstelling van één van de meest geliefde meesters uit de Hollandse 17de–eeuwse schilderkunst, met prachtige bruiklenen uit Europa en de Verenigde Staten.

Geliefd zijn Maes zijn luistervinkjes; voorstellingen waarin is te zien hoe de vrouw des huizes haar dienstmeid betrapt met een vrijer. Maes schilderde er zes in totaal, drie zijn er hier in deze tentoonstelling te zien. Het grootste succes had Maes tijdens zijn leven als portretschilder.

Het gesprek - Ingrid Kamerling (4 november 2019)

Andrea van Pol spreekt filmmaker Ingrid Kamerling over haar documentaire Oma en Chris & de rode auto.

Kamerling portretteert in Oma en Chris & de rode auto haar grootmoeder en neef, de dertigjarige Chris. Hij zorgt drie dagen per week voor zijn 94-jarige oma. De laatste reis van de twee avonturiers in het zorgsysteem voert hen naar Luxemburg. Beiden geloven dat niets onmogelijk is in het leven en ze zijn enorm reislustig. Chris kreeg als kind de diagnose autisme en woont begeleid. Hij zorgt drie dagen per week voor zijn oma. Tegen het advies van de familie in, neemt hij haar mee op hun laatste reis naar Luxemburg.

Het gesprek - Stephan Enter (1 november 2019)

Annemieke Bosman ontvangt schrijver Stephan Enter. Hij komt praten over zijn nieuwste boek, Pastorale.

Pastorale
Zomer, jaren tachtig. Oscar en Louise, broer en zus, zijn opgegroeid op een vervallen landgoed nabij een dorp dat uit twee delen bestaat: een gereformeerd en een Moluks deel, waarvan de leden elkaar met achterdocht bezien. Oscar, in zijn voorlaatste schooljaar, kijkt uit naar het moment waarop hij net als zijn zus kan gaan studeren en de verstikkende saaiheid van de streek achter zich kan laten. Louise komt terug uit haar studiestad en vraagt zich af of afstand ten aanzien van haar geboorteplek en opvoeding haar de juiste inzichten heeft verschaft.

Pastorale gaat over een eerste, onmogelijke en onhandige verliefdheid. Over een poging het geluk van je vroegste kindertijd terug te vinden. Over de vraag waar je je woede laat als het land dat je als KNIL-militair hebt gediend je wegstopt in een voormalig concentratiekamp. En uiteindelijk handelt Pastorale over geworteld zijn, en wat te doen als die wortels rot blijken.

Het gesprek - Casper Vandeputte (31-10-2019)

Annemieke Bosman spreekt regisseur over Casper Vandeputte over de voorstelling De Gebroeders Leeuwenhart van Het Nationale Theater.
Astrid Lindgren schreef de indrukwekkende jeugdroman De Gebroeders Leeuwenhart in 1973. Ze wilde kinderen troosten met dit verhaal. En dat is gelukt. Bijna vijftig jaar later is het voor veel mensen nog steeds het mooiste kinderboek dat ze ooit lazen. Je ziet dit avontuurlijke verhaal over dood, liefde en moed nu opnieuw in het theater.

Het gesprek - Bert Sliggers (25-10-2019)

Annemieke Bosman spreekt Bert Sliggers, hij stelde de tentoonstelling ‘Foute boeken?’ samen die nu te zien is in Museum Meermanno.
De tentoonstelling, samengesteld door gastconservator Bert Sliggers, gaat over boeken die door een andere tijdgeest en voortschrijdend inzicht controversieel zijn geworden. Bezoekers wordt expliciet gevraagd hun mening te geven. Moeten we ingrijpen of valt dit alles onder de vrijheid van meningsuiting? Wie leest er nog zijn kinderen Oki en Doki bij de negers voor of Kuifje in Afrika? Hetzelfde geldt voor christelijke boeken waarin joodse kinderen worden bekeerd of ‘heidenen’ in Afrika door missie of zending. Ook is er aandacht voor de invloed van politieke propaganda tijdens de Tweede Wereldoorlog, veelal via kinderboeken. De discussie over deze ‘foute’ boeken, die vaak in enorme oplagen zijn verspreid, raakt aan verrassend actuele thema’s, zoals racisme, seksisme en antisemitisme.

Het Gesprek - Marcel Möring (24-10-2019)

Annemieke Bosman spreekt Marcel Möring over Amen, zijn nieuwste boek.

Amen:
Samuel Hagenau werkt als archeoloog op het terrein van Kamp Westerbork. Op de dag waarop zijn ex-vrouw meldt dat ze haar laatste spullen komt ophalen, wandelt hij het bos in om zijn gedachten te ordenen. De opmerkelijke vondst werpt hem nog dieper terug op de vraag op wie hij was en wie hij is. Amen is een doordringende roman over de ongrijpbaarheid van de liefde.

Het gesprek - Kadir van Lohuizen (18-10-2019)

Annemieke Bosman spreekt fotojournalist Kadir van Lohuizen over de televisieserie Na ons de zondvloed. Heeft Nederland over een eeuw nog wel dezelfde kustlijn als nu? Waarom verzetten lokale vissers in Jakarta zich tegen de aanleg van de zeedijk die de metropool moet beschermen? Wat gebeurt er met de bevolking als een land zoals Kiribati volledig dreigt te verdwijnen? Hoe lossen ze het in Miami op, nu met hoogtij het zilte zeewater al door de straten stroomt? En hoe gaan we de komende decennia om met de miljoenen klimaatvluchtelingen?

In deze nieuwe vierdelige documentaireserie bezoekt gerenommeerd fotojournalist Kadir van Lohuizen laaggelegen gebieden waar het wassende water een urgent probleem is. Kadir ontmoet mensen die soms het lot in eigen handen nemen vanwege een overheid die het laat afweten. Wat zijn hun angsten, wat hun vooruitzichten?

Uitzending: elke zondag van 20 oktober t/m 10 november, 20.20 uur, NPO 2