Opium:

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.

Podcast afleveringen

Het gesprek - Hans Aarsman (2 juli)

Annemieke Bosman spreekt fotograaf Hans Aarsman over zijn podcasttour voor 'Rijksakademie op de kaart, 150 jaar beelden in Amsterdam'.

De Amsterdamse stadsplattegrond 'Rijksakademie op de kaart, 150 jaar beelden in Amsterdam' bevat circa 450 werken in de publieke ruimte van kunstenaars die vanaf 1870 tot nu aan de Rijksakademie verbonden waren. De kaart komt met een podcasttour, speciaal voor de uitgave gemaakt door kunstenaar en Rijksakademie-alumnus Hans Aarsman: ‘Er is maar één ding. En dat is alles’.

Het gesprek - Stephan Vanfleteren (30 juni)

Jan Mom spreekt fotograaf Stephan Vanfleteren over zijn expo 'Corona Walks'.

Een selectie uit deze nieuwe reeks die Stephan Vanfleteren maakte tijdens zijn wandelingen is vanaf 27 juni te zien in het FOMU. Deze foto’s zijn het antwoord van de fotograaf op de pandemie die tijdens de overzichtstentoonstelling PRESENT uitbrak en worden nu in een extra ruimte tentoongesteld.

Het gesprek - Lucia van den Brink (29 juni)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Lucia van den Brink over haar debuutroman Niemand zoals hij. Deze roman werd genomineerd voor de Hebban Debuutprijs.

Renke heeft haar opa Pieter al een tijd niet gezien als ze op een dag pakketjes van hem ontvangt, met Post-its, origami kraanvogels en dagboekfragmenten. Opa Pieter is naar Japan vertrokken nadat hij gediagnosticeerd was met de spierziekte ALS. Waar Renke alle tijd van de wereld heeft, weet hij dat zijn dagen geteld zijn. Hij probeert er het beste van te maken en wil karatetraining volgen bij zijn vriend Yamada. Doordat hij langzaamaan afscheid moet nemen, krijgt de schaduwzijde van zijn persoonlijkheid soms de overhand. Als Renke haar baan verliest, reist ze opa achterna in een ultieme poging hem nog te leren kennen. In Nederland was ze dagelijks bezig met het delen van haar leven op haar blog en socialmediakanalen, maar tijdens haar reis komt ze er juist achter dat niet alles te delen valt. Hoe graag ze dat ook wil.

Het gesprek - Andrea Voets (26 juni)

Annemieke Bosman spreekt musical journalist Andrea Voets over haar documentaire-concert While We Live, een kompas tot elkaar.

Voor While We Live -een kompas tot elkaar- maakt Andrea als ‘musical journalist’ een sociale road-trip door het land: via de metropool Athene en het afgelegen eilandje Lipsi naar de mystieke bergen van Eipiros. Samen met tientallen Grieken van haar generatie, de ‘kinderen van de crisis’, ontcijfert ze de Griekse sociale logica en hun sleutels tot betekenisvol contact. Het is haar antwoord op de sterke onderstroom van vervreemding die in steeds meer landen de overhand krijgt.

Het gesprek - Ineke Riem (25 juni)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Ineke Riem over haar boek Onderwaterverhalen.

In Onderwaterverhalen heeft iedereen een oude ziel. Een Parisienne herinnert zich een bos vol sequoia’s dat ze nooit heeft bezocht en een voormalige walvisvaarder heeft spijt van zijn daden. Een net afgestudeerde fotografe reist met een oude camera naar de Azoren, een meisje in de polder fantaseert over verdronken dorpen die weer oprijzen.
In twaalf verhalen voert Ineke Riem personages op die allemaal verlangen naar verbinding. Ze zijn onderweg naar hun eerste liefde of naar huis, maar verdwalen in de geheimzinnige onderwaterwereld van dromen, herinneringen en oud zeer. Vinden ze ergens in de diepte wat ze zoeken?

Het gesprek - Rick Paul van Mulligen (24 juni)

Jan Mom spreekt acteur Rick Paul van Mulligen over zijn voorstelling U bent mijn moeder.

In 1981 schreef Joop Admiraal theatergeschiedenis met U bent mijn moeder, gebaseerd op gesprekken die hij met zijn dementerende moeder in het verzorgingshuis voerde. Opzienbarend was hoe Admiraal zowel zichzelf áls zijn moeder speelde, waardoor de voorstelling ook een meesterproef toneelspelen werd. Rick Paul van Mulligen wilde deze tekst die hem zeer aan het hart gaat al langere tijd spelen, Noël Fischer had hem ook op haar verlanglijst staan. Nu zagen zij de kans schoon.

Het gesprek - Jens Meijen (19 juni)

Jan Mom spreekt dichter Jens Meijen over zijn bundel Xenomorf dat genomineerd is voor de C. Buddingh'-prijs 2020.

De jury over Xenomorf: “De manier waarop Jens Meijen zijn debuut Xenomorf construeert, is origineel en zeer doordacht. Aan de hand van beelden creëert hij een apocalyptische sfeer. Het klimaat staat centraal in de bundel; een actueel thema, waar Meijen een heel persoonlijke lading aan geeft. Hij schrijft gedichten die atypisch zijn voor de poëzie en haast doen denken aan theaterteksten.”

Het gesprek - Saskia van Kampen (18 juni)

Annemieke Bosman spreekt conservator van Museum Boijmans Van Beuningen Saskia van Kampen over de tentoonstelling This is Surrealism! The Boijmans Masterpieces van het Cobra Museum.

Zonder mee-kijkers over de schouder, zijn veertig topstukken uit Boijmans’ surrealismecollectie vier maanden lang te bezoeken in het Cobra Museum in Amstelveen voordat ze op wereldreis gaan. Een uitzonderlijke samenwerking die in deze bevreemdende realiteit resulteert in een gedenkwaardige ontmoeting met Dalí, Magritte, Man Ray en Agar.

Het gesprek - Henk van Straten (16 juni)

Jan Mom spreekt schrijver, journalist en columnist Henk van Straten over zijn thrillernovelle Kwaad bloed.

De welgestelde Leo en Thea zijn toegekomen aan hun rustige oude dag. In hun villa in Nuenen, een voormalige textielfabriek verbouwd tot stijlvolle designwoning, verzamelen ze kunst en entertainen ze gasten. Babyboomers zijn ze. Liberalen met een links hart en een afkeer voor populisme en gele hesjes. Hun schaapjes op het droge, de kinderen het huis uit. Leo drinkt sinds zijn pensioen graag om vier uur 's middags een bescheiden bodempje single malt. Thea, die nooit echt heeft hoeven werken, is actief in verschillende culturele besturen. Er is orde, er is regelmaat. Ze leven in de onbewuste overtuiging dat de dingen zijn zoals ze zouden moeten zijn. Dat hun iets ernstig kwalijk te nemen valt, nee, dat zou niet in hen opkomen. Maar dan is er de indringer, een man die een rekening te vereffenen heeft.

Het gesprek - Charlotte Dematons (12 juni)

Annemieke Bosman spreekt kinderboekenillustratrice Charlotte Dematons over haar boek 'Alfabet'.

B is van badlaken waarop een broccoli in badpak de blauwe bergen bewondert, terwijl op de bloemetjesbank een broccoli in bikini hun bloemkooltje in zijn buggy bekijkt. T is van tandarts - een teckel - die met een tang een tand trekt van een tyrannosaurus rex terwijl zijn toegewijde tandartsassistent - een tapir - toekijkt. Alle letters van het alfabet en hun oneindige mogelijkheden vind je in dit prachtige boek vol verrassende vondsten. Iedere pagina is een weergaloos zoek- en ontdekfeest. Probeer in de tekeningen ook de letters zelf te vinden, voor de dief ermee vandoor gaat! Zie je welk voorwerp hij van bijna elke bladzijde meeneemt?

Het gesprek - Jente Posthuma (10 juni)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Jente Posthuma over haar boek 'Waar ik liever niet aan denk'.

Als je hard je best doet en denkt: dit ga ik voor de rest van mijn leven onthouden, dan onthoud je het. Alleen mensen houd je er niet mee vast. Die kunnen gewoon opstaan en het beeld uit lopen. Gelukkig heeft de hoofdpersoon een tweelingbroer, de enige van wie ze zeker is, waardoor ze dus nooit echt alleen zal zijn. Tenminste, dat denkt ze. Zij verzamelt truien. Hij heeft twee katten. Ze houden allebei van New York, en zouden er, wat er ook gebeurde, samen heen verhuizen op hun achtentwintigste. Maar opeens wil hij liever een tijdje zonder haar. Waar ik liever niet aan denk beschrijft op bedrieglijk nonchalante, maar uiterst indringende wijze wat er gebeurt als de persoon op wie je je hele bestaan hebt gebouwd er plotseling niet meer is.

Het gesprek - Johan Kramer (9 juni)

Jan Mom spreekt filmregisseur Johan Kramer over zijn film 'Keeper'.

Kramer bracht een seizoen door op de velden van amateurvoetballers om de mysteries rond dit bijzondere personage in de sport te ontrafelen. Keeper is een genuanceerd en bij vlagen humoristische psychologische zoektocht naar de motivatie en de karaktereigenschappen van vijf keepers in het amateur voetbal. Wachtend op een corner in het enorme doel, wordt de kijker zich bewust van de spanning die tijdens de wedstrijd wordt opgebouwd

Het gesprek - Maud Vanhauwaert (5 juni)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Maud Vanhauwaert over haar boek 'Het stad in mij'.

Een meer dan 300 pagina's tellend monument vol wederwaardigheden, onomstootbare conclusies, dwalingen, ontboezemingen, opstandigheidjes en fratsen van Maud Vanhauwaert, die ooit stadsdichter van Antwerpen was en wel vaker de kantjes van de poëzie afloopt.

Het gesprek - Rudi Meulemans (4 juni)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Rudi Meulemans over zijn boek 'Een ander leven - Een reis in de voetsporen van Vita Sackville-West, Harold Nicolson en James Lee-Milne'.

In 1947 maakten Vita Sackville-West en haar man Harold Nicolson samen met hun vriend James Lees-Milne een reis door zuidwest-Engeland. Namens de National Trust, de organisatie die Engels erfgoed restaureert en bewaart, bezocht het reisgezelschap het ene landhuis na het andere. Het waren voor hen iconen van een tijd waarin alles beter was.Vita Sackville-West en Harold Nicolson hadden een onconventioneel en vrij huwelijk. Ze leverden het bewijs dat trouw en seksuele intimiteit geen basisvoorwaarden hoeven te zijn voor een liefdevolle verbintenis. Zo had Nicolson jaren vóór de reis een verhouding gehad met James Lees-Milne.

Zeventig jaar later reist Rudi Meulemans deze opmerkelijke historische figuren achterna. Onderweg eet hij in de pubs waar zij aten, slaapt hij in de hotels waar zij sliepen en bezoekt hij de landhuizen die door toedoen van zijn voorgangers bewaard zijn gebleven. Gaandeweg wordt duidelijk hoe kwetsbaar het verleden is, tot er plots, aan het eind van Meulemans' reis, iets gebeurt wat zijn leven op z'n kop zet. Dan dringt de vraag zich onherroepelijk op: is het überhaupt mogelijk om dingen vast te houden?

Het gesprek - Pieter Bouwman (3 juni)

Jan Mom spreekt toneelregisseur, cabaretier en presentator Pieter Bouwman over 'Radio Bergeijk' in een nieuw jasje.

Na een kleine winterpauze komt er een nieuwe reeks uitzendingen vanuit hét radiostation voor Bergeijk: Radio Bergeijk. Gepresenteerd door ankerman Toon Spoorenberg (Pieter Bouwman) en sidekick Peer van Eersel (George van Houts). De satirische radiosoap verkreeg een cultstatus door de absurde en onnavolgbare sketches, vaak geïnspireerd op nieuwsberichten uit de (lokale) media.

Het gesprek - Hans Kesting (2 juni)

Jan Mom spreekt acteur Hans Kesting over het toneelstuk 'Wie heeft mijn vader vermoord'.

Ivo van Hove bewerkt Wie heeft mijn vader vermoord van literaire sensatie Édouard Louis en maakt van het zeer uitgesproken boek een monoloog, speciaal voor Hans Kesting. Het is een aangrijpend verhaal over een vader die op zijn vijftigste fysiek en mentaal een wrak is door het harde werk in de zware industrie van Noord-Frankrijk. Het is tegelijk een woedende aanklacht tegen de politieke elite als de liefdesbetuiging van een zoon aan zijn vader.

Het gesprek - Léon Hanssen (29 mei)

Annemieke Bosman spreekt historicus Léon Hanssen over zijn boek 'Handboek voor de vagebond'.

Lange tijd gold de vagebond als een louche figuur zonder een vaste plaats in de maatschappij. Dat veranderde in de negentiende eeuw: kunstenaars en andere eigenzinnige geesten identificeerden zich met de vagebond. Ze verafschuwden de burgerlijke wereld met haar bezitsdrang en commercie.

In zijn Handboek voor de vagebond presenteert Léon Hanssen belangrijke woordvoerders van deze nieuwe stijl van zwerven, wonen en kritisch denken.

Het gesprek - Stephen Emmer (28 mei)

Annemieke Bosman spreekt componist Stephen Emmer live in de studio over zijn CD 'Maison Melody'.

Op dit album geeft Emmer een heel eigen draai aan het neo-klassieke genre met muziek voor piano, strijkkwartet en sampler.

Het gesprek - Michael Bijnens (27 mei)

Jan Mom spreekt toneelacteur en schrijver Michael Bijnens over zijn boek 'Het beste uit onszelf'.

In 'Het beste uit onszelf' zou hoofdpersoon Lewis Ferell zichzelf als mislukt omschrijven. Als stand-upcomedian brak hij nooit door en is hij gezonken tot het niveau van de toeristenkelders op c-locaties, en op sociaal vlak heeft hij weinig meer dan een serpent van een ex-vrouw, zijn bipolaire kat Robin Williams en een geniale dochter, die echter al acht jaar vermist is. Vastgekluisterd aan zijn pizzaverslaving en het smerige nest dat hij zijn huis noemt, berust hij in zijn depressie. Tot zijn dochter Amy als uit het niets weer ten tonele verschijnt en hem wakker schudt.

Het gesprek - Arna Ma?ki? (26 mei)

Jan Mom spreekt Bosnisch-Nederlandse architecte Arna Ma?ki? over de documentaire 'Door de ogen van Arna'.

De jonge Bosnisch-Nederlandse architecte Arna Ma?ki? bouwt vanuit een ideaal: een inclusieve samenleving. Maar wanneer ze haar visie probeert te realiseren, stuit ze op tegenwerking van de gevestigde orde.

Het gesprek - Els Snick (22 mei)

Annemieke Bosman spreekt vertaler Els Snick over de vertaling van het boek Radetzkymars van Joseph Roth.

In 2011 promoveerde Els Snick op Roth en zijn bemiddelaars in de Lage Landen. Ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van het overlijden van Roth richtte zij in 2014 samen met Geert Mak het Joseph Roth Genootschap voor Vlaanderen en Nederland op, een zusterafdeling van het Internationale Joseph Roth Gesellschaft in Wenen. Ze is de drijvende kracht achter een reeks bibliofiele Roth-uitgaven, telkens voorzien van illustraties en een inleiding door bekende schrijvers en kunstenaars.

Het gesprek - Ira Judkovskaja (21 mei)

Annemieke Bosman spreekt toneelregisseur Ira Judkovskaja over haar laatste voorstelling '1000&1 Nacht'.

In de negende eeuw van onze jaartelling ontsnapte de mooie Sheherazade aan de dood doorduizend-en-één nachten een betoverend verhaal aan de koning te vertellen. Deze prachtige vertellingen vormen een verzameling verhalen uit het Midden Oosten. Verhalen van ver weg, over mensen ver weg... of staan al die verhalen misschien juist wel dichterbij dan je zou denken?

Het gesprek - Rommy Albers (20 mei)

Jan Mom spreekt Rommy Albers, Senior Curator van EYE Filmmuseum en redacteur van 'Tussen de filmrollen: Memoires van filmpionier Henk van der Linden'.

Filmpionier Henk van der Linden (3 mei 1925) is de meest productieve filmer die Nederland ooit gekend heeft. Hij was scenarioschrijver, cameraman, regisseur en producent van Nederlandse jeugdfilms.

Het zeer rijk geïllustreerde boek, dat vlak voor zijn 95ste verjaardag eind april bij uitgeverij IJzer i.s.m. Stichting Filmuitgaven verschijnt, bevat twee DVD’s met vier speciaal door Eye Filmmuseum gerestaureerde films: Vier rakkers en een oude jeep, Avonturen van een zigeunerjongen, De avonturen van Pietje Bell en Sjors en Sjimmie en de gorilla.

Het gesprek - Rogier Hesp (19 mei)

Jan Mom spreekt regisseur Rogier Hesp over zijn film 'Goud'.

De jonge turnbelofte Timo en zijn gehandicapte vader Ward delen één grote droom: goud halen op de Olympische Spelen. Maar als Timo fysiotherapeute Irene ontmoet, raken nieuwe gevoelens in strijd met Timo’s toewijding aan zijn vader en de Olympische missie.

Het gesprek - Gerda Blees (15 mei)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Gerda Blees over haar debuutroman Wij zijn licht.

Midden in een zomernacht sterft Elisabeth, de oudste bewoonster van de spirituele woongroep Klank en Liefde. Haar drie huisgenoten worden aangehouden: het streven van de groep om te stoppen met eten en van licht, lucht en liefde te gaan leven, lijkt Elisabeth fataal te zijn geworden. Van wereldvreemde idealisten aan de rand van de maatschappij zijn de drie plotseling landelijk nieuws geworden.

Het gesprek - Fik Meijer (14 mei)

Annemieke Bosman spreekt classicus en oudhistoricus Fik Meijer over zijn boek Droom of daad.

In 1896 werden in Athene de eerste moderne Olympische Spelen georganiseerd. Vijftien eeuwen eerder had de christelijke keizer Theodosius i de oude Spelen ter ere van Zeus verboden omdat ze onverenigbaar waren met het geloof in de ene ware God.

Wordt het geen tijd om een einde te maken aan het systeem van iedere vier jaar Spelen in een andere stad? Fik Meijer betoogt in Droom of daad dat alleen een nieuw permanent Olympisch sportcentrum in Griekenland de Spelen voor de toekomst kan garanderen.

Het gesprek - Ewoud Kieft (13 mei)

Jan Mom spreekt schrijver, historicus en muzikant Ewoud Kieft over zijn boek De onvolmaakten.

Cas is opgegroeid in een samenleving waar kunstmatige intelligentie tot alle facetten van het leven is doorgedrongen: als praktische gids, luisterend oor, mental coach, en bemiddelaar in de liefde. Maar ondanks al die ondersteuning groeit Cas' gevoel van onbehagen en raakt hij in de ban van een beweging die een ongecontroleerd leven buiten de gevestigde orde bepleit. Langzaam maar zeker maakt hij zich klaar om definitief afscheid te nemen van zijn trouwe kunstmatige levenspartner, die hem uit alle macht probeert te redden – en te begrijpen. Zal dit hem gelukkiger maken, of jaagt hij een zinloze illusie na?
In De onvolmaakten laat Kieft zien hoe innig de relatie tussen mens en machine worden kan. Wat blijft er aan menselijkheid over als technologie ons op alle vlakken heeft overvleugeld?

Het gesprek - Pieter Kuijpers (12 mei)

Jan Mom spreek regisseur Pieter Kuijpers over zijn video call film 'Lockdown' in samenwerking met Toneelgroep Maastricht.

De film Lockdown is een komische thriller over het leven in quarantaine. Het verhaal gaat over de twee artistiek leiders van Toneelgroep Maastricht. De een (Michel Sluysmans) maakt zich zorgen om zijn gezondheid en het voortbestaan van het toneelgezelschap, de ander (Servé Hermans) is hard op zoek naar nieuwe manieren waarop de Toneelgroep zich kan redden. Zo wordt het idee voor deze film geboren die ze samen met hun vrouwen thuis vanachter hun computer opnemen.

Maar dan blijkt dat er meer speelt tussen de koppels. Naarmate de opsluiting in huis langer duurt, neemt de druk toe. Vooral op Michel, die zich gaat afvragen wat belangrijker voor hem is: zijn werk, zijn huwelijk of zijn gezondheid.

Het gesprek - Bernard Wesseling (8 mei)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Bernard Wesseling over zijn boek Midzomer, stadsmoe.

Rochus Veldman is fietskoerier. Hij doorkruist de stad en overpeinst het lot van zijn oudste vriend, die als vermist werd opgegeven. Straten en cafés roepen zijn aanwezigheid op en niet zelden denkt hij hem te zien. De herinneringen lijken de desintegratie te versnellen, en Rochus trekt zich in zijn vrije tijd terug op zijn kamer. Zijn onmacht om aan het leven deel te nemen wordt doorbroken door zijn ontmoeting met Alma. Zij voert hem mee naar Lesbos, waar hem een grote uitdaging wacht: de activist te worden die zijn vriend naliet te zijn.

Het gesprek - Doortje Smithuijsen (7 mei)

Annemieke Bosman spreekt filosoof en journalist Doortje Smithuijsen over haar boek Gouden Bergen.

Een indringende blik in de wereld van influencers.
Een jaar lang volgde journalist Doortje Smithuijsen verschillende influencers in hun dagelijks leven. Ze wilde weten wat er schuilgaat achter de perfecte plaatjes op Instagram. Hoe is het om je leven in dienst te stellen van je online imago? Hoe is het om je gedrag aan te moeten passen aan een algoritme? En waar ze vooral achter wilde komen: waarom willen deze vrouwen zichzelf zo graag online manifesteren? Waar komt die behoefte aan likes en volgers vandaan? En wat zegt die behoefte over haar eigen generatie?

Het gesprek - Alfred Birney (6 mei)

Jan Mom spreekt schrijver Alfred Birney over zijn boek 'In de wacht'.

Wachtend op een operatie ziet Alan Noland vanaf zijn ziekenhuisbed de multiculturele samenleving aan zich voorbijtrekken. Ongegeneerd etnisch profilerend en wars van politieke correctheid legt hij zijn tijdelijke leefomgeving onder de microscoop. Daarbij spaart hij ook zijn eigen falen op persoonlijk vlak niet. Wat Alan ziet verbaast, ergert en vermaakt hem zodanig dat hij zijn levensgevaarlijke fysieke toestand bijna vergeet.

Het gesprek - Tim Fransen (5 mei)

Jan Mom spreekt cabaretier en schrijver Tim Fransen over zijn podcast Beschaving: De Nabeschouwing.

De samenleving is piepend en krakend tot stilstand gekomen door het coronavirus. Is dit de genadeklap? Of juist de noodrem? In ‘Beschaving: De Nabeschouwing’ beschouwt cabaretier en filosoof Tim Fransen de crisis. Hij gaat hierbij in op prangende vragen van luisteraars. Zijn filosofische blik is helder en troostend. En gelukkig valt er ook nog wat te lachen.

Het gesprek - Belle van Heerikhuizen (1 mei)

Annemieke Bosman spreek jonge regisseur Belle van Heerikhuizen over haar hoorspel Wannsee met Orkater / KONVOOI.

Op uitnodiging van Theater Na de Dam maakt Orkater nieuwkomer KONVOOI een reconstructie van een historische vergadering, waarin ze kille ratio afwisselen met olijke close-harmony.

Op 20 januari 1942 komen 15 nazikopstukken bijeen in Villa Marlier aan de Wannsee om een definitieve oplossing te vinden voor het jodenvraagstuk. Nog geen twee uur later zijn ze er uit - het resultaat is de best georganiseerde genocide in de geschiedenis van de mens.

Op 4 mei om 20:02 verschijnt Wannsee als hoorspel online, waarbij de makers gebruiken maken van 8D-geluid.

Het gesprek - Vanessa Oostijen (30 april)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Vanessa Oostijen over haar boek Tussenruimte.

Christina heeft het voor elkaar: zij en haar geliefde Tom gaan trouwen, ze hebben een etage gevonden waar ze kunnen wonen en werken, en Christina is ook nog eens net begonnen aan een groot project dat haar carrière als papierkunstenaar naar grote hoogten kan stuwen. Maar lang duurt haar geluk niet. Tom krijgt een uniek aanbod om als trompettist een baanbrekend stuk te gaan spelen en vertrekt naar Tokio. Om hun creatieve processen niet te verstoren door het gemis, besluit het stel weinig tot geen contact te onderhouden.

Eenmaal aan de andere kant van de wereld blijkt de beroemde componist die Tom had uitgenodigd spoorloos. In een verlaten woning overgelaten aan zijn lot, wordt Tom gedwongen zijn innerlijke demonen in de ogen te kijken. In de stilte die ontstaat lijkt er ruimte voor iets nieuws. Intussen kan Christina zich helemaal op haar werk storten, maar naarmate de tijd verstrijkt verdwijnt Tom stilaan uit het vizier en wordt het steeds onduidelijker wat echt is en wat niet. Wanneer Christina's overbuurman, de schrijver Martin, steeds nadrukkelijker in haar leven figureert en het hoofdpersonage uit zijn nieuwe roman verdacht veel op Christina lijkt, is het onduidelijk wie de touwtjes in handen heeft.

Het gesprek - Conny Braam (29 april)

Jan Mom spreekt schrijfster en mede-oprichtster van de Anti-Apartheids Beweging Nederland Conny Braam over haar boek Wij zijn de wrekers over dit alles.

Wij zijn de wrekers over dit alles van Conny Braam beschrijft hoe 75 jaar geleden tijdens de dodenmars vanuit Auschwitz een lange stoet uitgeputte gevangenen, onder wie sergeant Jakob Witbooi, kleinzoon van de Afrikaanse vrijheidsstrijder Hendrik Witbooi, naar het westen trekt. Samen met duizenden witte, zwarte en bruine Zuid-Afrikanen is hij in 1942 in Noord-Afrika krijgsgevangen gemaakt en naar Europa vervoerd. Ondanks de barre omstandigheden in de krijgsgevangenkampen blijven de raciale verhoudingen van thuis bepalend voor de onderlinge verstandhouding

Het gesprek - Sipko Melissen (28 april)

Jan Mom spreekt schrijver Sipko Melissen over zijn boek De vierde mei.

Het manuscript van een roman waarin op 4 mei een terroristische aanslag wordt gepleegd op de Dam zorgt voor onenigheid tussen Altea en haar man Olly. De vraag is of zo'n roman wel uitgegeven zou moeten worden. Altea, die als redacteur werkt voor de uitgeverij van haar zwager, is voor. Maar haar man is fervent tegenstander: hij vreest dat het verhaal de verhouding tussen verschillende bevolkingsgroepen alleen maar op scherp zal zetten.
Na een avond met veel drank loopt de spanning zo hoog op dat Altea de volgende dag, de ochtend van 4 mei, met de gedachte speelt een tijdje bij Olly weg te gaan. De vondst van een vergeten foto uit het prille begin van hun relatie is confronterend en Altea gaat die morgen spontaan de deur uit. Haar dwaaltocht door de stad, langs plekken uit haar verleden, zal haar echter niet veel verder brengen dan Amsterdam-Noord. Voordat zij naar huis en haard terugkeert, woont zij nog de dodenherdenking bij op de Dam. Precies vijftig jaar geleden stond zij daar ook, met Olly, toen alles nog moest beginnen.

Het gesprek - Rutger Pontzen (24 april)

Annemieke Bosman spreekt schrijver en redacteur/kunstcriticus van de Volkskrant Rutger Pontzen over zijn boek Homers vlucht.

Homer neemt een rigoureus besluit: om niet langer onder het wereldleed gebukt te gaan, zal hij voortaan alleen nog vliegen. Op dertien kilometer hoogte, is zijn gedachte, kan het aangrijpende wereldnieuws zijn compassie niet aldoor meer op de proef stellen. Mis gedacht! Terwijl de aardse ellende onder hem voorbijtrekt, blijkt hij tijdens een trans-Atlantische vlucht niet te hebben gerekend op drie spraakzame medepassagiers die hem bijpraten over wat er beneden gaande is: de flamboyante Italiaanse Oriana Fattorini, de Ierse zadenboer Geoffrey O'Donoghue en de vervilte zonderling Lycky. Samen met stewardess Gabriëlla wrijven ze hem het failliet van zijn gevoelens nog eens flink in.

Het gesprek - Eva Maria Staal (23 april)

Jan Mom spreekt schrijver Eva Maria Staal over haar boek De vondeling.

Agnes' vader ligt op sterven. Als kind was Agnes haar vaders prinsesje, nu weet ze niet of hij haar echt heeft liefgehad. Agnes bezweert haar twijfels door op papier over haar vader te fantaseren. Pas als ze leest wat hij zelf over zijn leven schreef, op een barre tocht naar Duitsland aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, begrijpt ze wie hij was. Maar ook daarna is haar zoektocht niet ten einde. Welk jammerlijk voorval heeft hen ooit van elkaar vervreemd? En welke rol speelt de adoptie van Agnes' dochter, Lima, in hun leven?

Het gesprek - Ype Koopmans (21 april)

Jan Mom spreekt kunsthistoricus, hoogleraar en museumdirecteur Ype Koopmans over Museum MORE en de tentoonstelling Jan Mankes 1889-1920 | De werkelijkheid niet.

Als grootste museum voor Modern Realisme vormt de kunstcollectie van Hans en Monique Melchers de kern van Museum MORE. Het bijzondere museum heeft tot doel deze collectie, een belangrijk deel van ons nationaal cultureel erfgoed, te beheren voor toekomstige generaties en permanent voor een breed publiek toegankelijk te maken.

Het gesprek - Annegriet Wietsma (20 april)

Jan Mom spreekt documentairemaker Annegriet Wietsma over haar documentaire Vrankrix en het Amsterdamse Rijk.

Aan de Spuistraat in Amsterdam staat het pand Vrankrijk, dat in 1875 werd gebouwd als timmerwerkplaats. In de oorlog vervalste Marten Toonder hier persoonsbewijzen voor onderduikers, later zaten er een drukkerij en een garage. In 1982 werd Vrankrijk gekraakt om sloop te voorkomen. Sindsdien is dit bolwerk het onderkomen van alternatievelingen als anarchisten, feministen, krakers, punkers, antiglobalisten en andere wereldverbeteraars. Deze documentaire van Annegriet Wietsma schetst een portret van Vrankrijk en zijn idealistische bewoners en vergelijkt hun verzet tegen het grote vastgoedgeld met het verzet van Asterix en Obelix tegen de Romeinen.

Het gesprek - Joris Postema (17 april)

Jan Mom spreekt regisseur en documentairemaker Joris Postema over zijn film Stop Filming Us.

Aan de hand van de strijd van jongeren in Goma (Noordoost Congo) tegen de overheersende westerse berichtgeving over oorlog en ellende, onderzoekt STOP FILMING US op welke manier deze westerse stereotyperingen het gevolg zijn van een scheve machtsverhouding. STOP FILMING US wil een filmische dialoog voeren tussen de westerse beeldvorming en de Congolese beleving van de werkelijkheid. Hoewel dat Congolese perspectief zich steeds duidelijker lijkt af te tekenen, ontstaan vragen over het perspectief van de film zelf; is een witte regisseur in staat een film te maken die werkelijk over de nieuwe Congolese beeldvorming gaat of wordt het toch vooral een westers verhaal?

Het gesprek - Eric de Vroedt (16 april)

Annemieke Bosman spreekt regisseur Eric de Vroedt over de Leedvermaak Trilogie dat 23 april in première zou gaan.

In Leedvermaak (1982), Rijgdraad (1995) en Simon (2001) beschrijft Judith Herzberg een Nederlandse familie gedurende een kwart eeuw. De stukken gelden als mijlpalen in het theater en zijn succesvol verfilmd door Frans Weisz. Simon is nog nooit eerder opgevoerd in ons land. Deze geroemde theatertrilogie is nu in Nederland voor het eerst in zijn geheel te zien. Het publiek neemt plaats op het toneel, de acteurs spelen in de zaal en op de balkons. Eric de Vroedt brengt de trilogie als een marathonvoorstelling.

Het gesprek - Eva Meijer (15 april)

Annemieke Bosman spreek filosoof, kunstenaar, singer-songwriter en schrijver Eva Meijer over haar boek De nieuwe rivier.

Er kronkelt een nieuwe rivier door Koraalboom. Wetenschappers vermoeden dat grootschalige boskap voor de lokale sojateelt de oorzaak is; dorpsbewoners denken aan wraak van de oude goden.

Twee dagen nadat de Engelse journalist Janet Stone naar het dorp is gekomen voor een artikel over de rivier, wordt sojaboer en dichter Hugo Frys vermoord. Wanneer Janet op onderzoek uitgaat, komt ze erachter dat het land wordt opgeslokt door veel meer dan de rivier.

De nieuwe rivier is een hallucinante eco-detective, waarin Eva Meijer een volstrekt originele wereld schetst. Een wereld om in te verdwijnen, met de sporen van Jorge Luis Borges en David Lynch.

Het gesprek - Judith Fanto (14 april)

Jan Mom spreekt jurist en schrijver Judith Fanto over haar debuutroman Viktor.

Met Viktor schrijft Judith Fanto een hartveroverende, waargebeurde familiegeschiedenis over de betekenis van familiebanden.

Wenen, 1914.
De zesjarige Viktor Rosenbaum redt weeskind Bubi uit een vijver in het Praterpark. Tussen hen ontstaat een levenslange vriendschap en Bubi wordt opgenomen in de gegoede Weens-Joodse familie. Viktor, die maar niet wil deugen, ontpopt zich als patser en rokkenjager en maakt geen van zijn vele studies af, tot groot verdriet van de intellectuele Rosenbaums. De Anschluß in 1938 vormt een keerpunt: met heldhaftige vindingrijkheid en brutaliteit beschermt Viktor iedereen die hij liefheeft.

Nijmegen, 1994.
Geertje Rosenbaum, de jongste telg van de familie, rebelleert tegen de angst en schaamte waarmee de Rosenbaums hun Joodse identiteit beleven. Wanneer houdt haar familie nu eindelijk op met onderduiken? En waarom wordt Viktor, de broer van haar grootvader, doodgezwegen? Als Geertje op onderzoek uitgaat, stuit ze op een onwaarschijnlijk familiegeheim.

De roman Viktor is het debuut van Judith Fanto en is gebaseerd op de lotgevallen van de Weens-Joodse familie van Fanto. Viktor heeft echt bestaan.

Het gesprek - Joost de Vries (10 april)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Joost de Vries over zijn verhalenbundel Rustig aan, tijger.

Dat is wat ik me herinner: die o-mond die een grijns werd. Terwijl het gebeurde was het voor Marnix al een grap. Terwijl het zich in realtime afspeelde, ervoer hij het al als de anekdote die hij er straks van kon maken. Als je dat kunt volhouden in het leven, dacht ik, dan ben je onkwetsbaar. De hoofdpersonen van 'Rustig aan, tijger' rijzen op en vliegen de wereld in. Ze wagen zich aan hypotheken, huwelijken en onhandige affaires, ze richten reclamebureaus op, zetten hun eigen memoires in scène, gaan in therapie en ontdekken dat ze per ongeluk in dienst zijn van totalitaire sjeiks. Kortom, dingen die ons allemaal kunnen overkomen. Aan de hand van wie ze liefhebben en de manier waarop ze afscheid nemen, wat ze creëren en wat ze kapotslaan, proberen ze onmogelijke vragen te beantwoorden: Wat ben ik waard? Welke rol speel ik? En als niet alles om mij draait, om wie dan wel?

Met evenveel empathie als sardonisch genoegen worden in 'Rustig aan, tijger' de kwetsbare zielen ontrafeld van de mensen die vinden dat de wereld van hen is — of op zijn minst zou moeten zijn.

Het gesprek - Carel den Hertog (9 april)

Annemieke Bosman spreekt violist en dirigent Carel den Hertog over de Matthäus-podcast die hij samen met presentator Lex Bohlmeijer maakt.

De Matthäus-Passion: nergens ter wereld wordt dit werk zo vaak uitgevoerd als in Nederland. Maar wat hoor je precies in Bachs meesterwerk? Hoe boetseert de meester koren, solisten en orkesten tot een dramatisch geheel? Hoe schept hij verraad, vertwijfeling, liefde en troost? In deze podcast gidst violist en Matthäuskenner Carel den Hertog je met presentator Lex Bohlmeijer door de onmetelijke rijkdom van de Matthäus-Passion. De podcast is via de website van Radio 4 te beluisteren.

Het gesprek - Maarten Asscher (8 april)

Jan Mom spreekt schrijver Maarten Asscher over zijn boek Een huis in Engeland.

Tijdens slapeloze nachten dwaalt Maarten Asscher in gedachten door het huis van zijn grootouders in Engeland, waar hij als kind vaak logeerde. Het verleden komt als vanzelf tevoorschijn. Behalve de dierbare herinneringen aan de heerlijke zomers die hij daar doorbracht, verschijnen ook onvertelde verhalen over vroeger. Hoe waren zijn grootouders met hun drie kinderen de oorlog doorgekomen, nota bene na een verblijf in Westerbork? En waarom zijn ze ná de oorlog plotseling naar Engeland vertrokken?’s Nachts zwervend door het dierbare huis en overdag speurend in de overgebleven brieven, dagboeken en officiële stukken, reconstrueert Asscher in Een huis in Engeland het levensverhaal van zijn grootouders. Het resultaat is een indrukwekkende autobiografische roman, met een knappe afwisseling tussen zwaar en licht, tussen intimiteit en geschiedenis, tussen het persoonlijke en het universeel-menselijke.

Het gesprek - Johan Reyniers (7 april)

Jan Mom spreekt Johan Reyniers, hoofd dramaturgie bij ITA, over het voorlezen van de Decamerone van Boccaccio in de Stadsschouwburg Amsterdam.

Decamerone van ITA is een coproductie van Internationaal Theater Amsterdam, Het Nationale Theater en VPRO MONDO, waarbij bekende acteurs verhalen uit Boccaccio’s Decamerone lezen. Elke avond om acht uur verschijnt een verhaal van vijf tot acht minuten online. Elke dag een nieuw verhaal. Als ode aan het leven.

Het gesprek - Marjolein Visser (3 april)

Annemieke Bosman spreekt Marjolein Visser over haar debuutroman Restmens.

Pim beseft steeds meer dat hij anders is. Zijn innerlijke spanning komt tot een uitbarsting wanneer zijn ouders hem voorbereiden op uit huis plaatsing. Bij de denkbeeldige luisteraars van radio PIM FM lucht hij zijn hart.

De talentvolle socioloog David is na een brand blijvend invalide geraakt. Hij wordt omringd door hulpverleners die hem aanmoedigen een feest te organiseren voor zijn veertigste verjaardag.

In Restmens vertelt Marjolein Visser het indringende en tragikomische verhaal van Pim en David. In hoeverre is er plaats voor hen in een samenleving die gericht is op uiterlijke schijn? En zijn sommige levens minder waard dan andere?

Het gesprek - Wytske Versteeg (2 april)

Annemieke Bosman spreekt Wytske Versteeg over haar roman Quarantaine, waarvan een heruitgave is verschenen.

Het beangstigende verhaal van een heel land dat op slot zit en van een cynicus die laat, misschien wel te laat, leert wat het betekent mens te zijn.

Plastisch chirurg Tomas Augustus zit gevangen in zijn huwelijk als hij tot zijn eigen verbazing verliefd wordt op de veel jongere Maria. Voor het eerst begint hij te twijfelen aan de leugen die hij leeft, maar net nu hij kans ziet op een nieuw begin, wordt het land lamgelegd door een dodelijke en uiterst besmettelijke ziekte. Tomas is een van de weinige overlevenden.

Verscholen in zijn huis vertelt hij het verhaal van een man die een leven lang niet werd geraakt, en toen plotseling toch.