Opium:

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.

Podcast afleveringen

Het gesprek - Emiel Sandtke (22 januari)

Annemieke Bosman spreekt acteur en regisseur Emiel Sandtke over zijn korte film 'Neontetra'.

Neontetra vertelt het deels autobiografische verhaal van Emiel Sandtke (Vliegende Ratten), over de bijzondere band met zijn vader die aan Parkinson leidt.
Julian (Walt Klink) heeft een bijzonder sterke band met zijn vader, Jacques (Bart Klever). Ondanks het feit dat Jacques een zware vorm van de ziekte van Parkinson heeft, leeft Julian er vrolijk met zijn vrienden op los. Ook is hij is aangenomen op het conservatorium en overweegt hij om op kamers te gaan. Als zijn stiefmoeder totaal uitgeput van de zorg uit beeld verdwijnt, komt het ineens volledig op Julian aan. Om te voorkomen dat zijn vader naar een zorginstelling moet zet Julian alle zeilen bij. De spanning loopt op en vriendschappen en familiebanden komen onder druk te staan. Hoelang Julian dit volhoudt is de vraag.

Het gesprek - Wiebe-Pier Cnossen (21 januari)

Annemieke Bosman spreekt bariton Wiebe-Pier Cnossen over 'The Mad King', een livestream van OPERA2DAY & het New European Ensemble.

Tijdens de lockdown houdt OPERA2DAY de blik gericht op de toekomst, waarin de zalen hopelijk weer heerlijk vol zullen zitten. Voor het zover is brengen ze met het New European Ensemble en in samenwerking met Museum Speelklok The Mad King. Een meeslepende en kleurrijke theaterbelevenis, met muziek van Peter Maxwell Davies, Georg Friedrich Händel en Brendan Faegre.

Het gesprek - Britta Böhler (20 januari)

Jan Mom spreekt advocaat en auteur Britta Böhler over haar roman 'De juiste houding'.

Elias Andriessen is al vanaf zijn tienerjaren gefascineerd door het terugvinden van gestolen kunst. Zijn hele carrière wijdde hij aan het opsporen en terugvorderen van gestolen kunstwerken. Het was altijd meer dan alleen een baan voor hem: vluchtend voor de nazi’s moest zijn familie haar eigen kunstcollectie achterlaten om die vervolgens nooit meer terug te vinden. Als Elias wordt benaderd door de flamboyante Amerikaan Tony Barbas, die beweert een verloren gewaand meesterstuk gevonden te hebben, besluit hij dat dat zijn laatste klus wordt. Maar langzaam krijgt Elias door dat hij nu wel in een heel riskante zaak is beland. De juiste houding stelt ons de vraag: wat is echt in een wereld waarin we niets meer zeker weten?

Het gesprek - Marlou van den Berge en Djoeke Veeninga (19 januari)

Jan Mom spreekt documentaireregisseur en cameravrouw Marlou van den Berge en journalist en documentaireregisseur Djoeke Veeninga over hun documentaireserie 'Revolutie in Indonesië'.

In deze driedelige documentaireserie van Djoeke Veeninga en Marlou van den Berge gaat de Belgische schrijver David Van Reybrouck op zoek naar de laatste getuigen van de dekolonisatie van Indonesië.

Het gesprek - Alma Mathijsen (15 januari)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Alma Mathijsen over haar boek 'Bewaar de zomer'.

In een bocht van een slingerende weg tussen bos en olijfgaarden in Noord-Italië staat het huis dat Alma’s ouders als ruïne kochten. Al in haar eerste levensjaar namen ze haar mee, en sindsdien ging er geen zomer voorbij zonder het huis waar alles zich intenser af lijkt te spelen dan in Nederland. Alma’s vader werd er ziek en overleed het jaar daarna, een maand voordat ze naar Italië zouden gaan. Het huis dat zo vervlochten was met hem, symboliseerde zijn afwezigheid, en in de zomers daarna werd het gemis steeds heviger.

Het gesprek - Mariette Dölle (14 januari)

Annemieke Bosman spreekt de directeur van Museum Kranenburgh, Mariette Dölle, over de tentoonstelling 'Kunstenaars van Die Brücke'.

Vanaf 15 december presenteert Museum Kranenburgh Kunstenaars van Die Brücke, een tentoonstelling rondom zes belangrijke pioniers van het Duitse Expressionisme, de stroming die aan het begin van de twintigste eeuw de Europese kunstwereld wakker schudt.

Het gesprek - Bas van Oort (13 januari)

Jan Mom spreekt reisjournalist, schrijver en fotograaf Bas van Oort over zijn boek 'IJsvogels - Nederlandse schaatsgekte over de grens'.

Wanneer Bas van Oort uitgenodigd wordt om mee te gaan op een schaatsmarathon in Siberië, zegt hij direct ja. Er is echter één probleem: hij kan niet schaatsen. Na een spoedcursus op de Amsterdamse Jaap Eden IJsbaan vertrekt hij naar Siberië, samen met een bont reisgezelschap vol doorgewinterde schaatsers met sterke verhalen. Van Oort krijgt gaandeweg een unieke inkijk in de Nederlandse schaatscultuur. Niet die van een vol Thialf met dweilorkest, maar schaatsen zoals het voor bijna iedereen ooit begon: buiten, op een slootje of ondergelopen weiland.

Het gesprek - Jean-Pierre Geelen (12 januari)

Jan Mom spreekt journalist Jean-Pierre Geelen over de opnieuw uitgegeven verhalen van Herman Pieter de Boer onder de titel 'De vrouw in het maanlicht' waarvoor hij een nawoord schreef.

Uit zijn vele bundels, met evergreens als De vrouw in het maanlicht en andere zonderlinge verhalen en Het damesorkest en andere stadsverhalen, zijn de allerbeste verhalen geselecteerd, waarmee zijn werk de onsterfelijkheid krijgt die het toekomt. Zijn verhalen spelen zich veelal af in een geheimzinnige, mystieke, soms ook boertige sfeer en zijn doorspekt met erotische, griezelige en humoristische fantasieën.

Het gesprek - Wout Waanders (8 januari)

Annemieke Bosman spreekt dichter Wout Waanders over 'Parkplan'.

Wout Waanders is een dichter met een levenslange fascinatie voor plattegronden van attractieparken. Wanneer hij niet in een attractiepark is, schrijft hij gedichten en die twee hebben meer met elkaar gemeen dan je op het eerste gezicht zou denken. Dat poëzie ook een attractiepark kan zijn, bewijst hij hier: Parkplan is een bijzondere en vrolijk makende uitgave, die zich laat openvouwen als een plattegrond en waarop je je eigen route kunt uitstippelen langs maar liefst zestien poëzie-attracties.

Het gesprek - Wendela Burgemeister (7 januari)

Annemieke Bosman spreekt gastcurator van het Dordrechts Museum Wendela Burgemeister over de expositie 'Diepgeworteld'.

Ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van de Bomenstichting toont het Dordrechts Museum in Diepgeworteld de veelzijdigheid van de boom in zes eeuwen Nederlandse schilderkunst. Van verhalende voorstellingen, realistische landschappen tot abstracte composities. Een dialoog van oude en moderne meesters. Allemaal afkomstig uit Nederlandse collecties. Een ode aan de boom en aan de schilders die dit onderwerp zo meesterlijk wisten te vereeuwigen. De tentoonstelling is samengesteld door gastconservator Wendela Burgemeister (Burgemeister Fine Art) en conservator Quirine van der Meer Mohr (Dordrechts Museum).

Het gesprek - Gabriël Kousbroek (6 januari)

Jan Mom spreekt illustrator Gabriël Kousbroek over 'Buikschuiver - Gaap en de kunst van het brommeronderhoud'.

Gabriël Kousbroek erfde van zijn vader de liefde voor techniek, en van zijn moeder de liefde voor archeologie. In Buikschuiver daalt Kousbroek af naar zijn technologische roots: zijn puberteit in de jaren 80 van de vorige eeuw. De brommer was voor hem hét vehikel voor technische uitdagingen en romantische veroveringen. Kousbroek leidt ons via zijn eerste brommer, de Mobylette, naar de buikschuiver en zijn ijzeren hond. Een antropologische roadmovie over toppen en dalen, voor iedereen die jong is (geweest).

Het gesprek - Ruben Terlou (5 januari)

Jan Mom spreekt fotograaf, documentairemaker en arts Ruben Terlou over de nieuwe VPRO-reisserie 'De wereld van de Chinezen'.

China speelt wereldwijd een steeds grotere rol. Onder president Xi Jinping wordt fors geïnvesteerd in verbinding en samenwerking en bedrijvige Chinezen vestigen zich in groten getale in het buitenland. In de nieuwe VPRO-reisserie De wereld van de Chinezen zoekt documentairemaker en China-expert Ruben Terlou hen op. Wie zijn ze, wat willen ze bereiken en wat voor impact heeft hun aanwezigheid op de lokale bevolking?

Het gesprek - Geerten Meijsing (18 december)

Annemieke Bosman spreekt schrijver en vertaler Geerten Meijsing over 'Zeven kerstvertellingen'.

De afgelopen vijfentwintig jaar schreef Geerten Meijsing zeven kerstvertellingen waarin de auteur zelf of zijn alter ego Erik Provenier gloedvol maar ook bedachtzaam de sublieme sfeer van de feestelijke donkere dagen oproept. Die evocatie geschiedt op de van hem bekende wijze: met veel literaire verwijzingen, spleen, gedachten aan vrouwelijk schoon en Siciliaanse missen.

Het gesprek - Michiel van Erp (17 december)

Jan Mom spreekt documentairemaker en filmregisseur Michiel van Erp over zijn dramaserie I.M.

In I.M. wordt de vroegwijze, provinciale, stoere schrijfster Connie Palmen (Wende Snijders) op 36-jarige leeftijd voor het eerst echt verliefd. Op de joodse, door oorlogstrauma’s getergde, vileine, maar briljante en grappige, beroemde en intellectuele journalist en schrijver Ischa Meijer (Ramsey Nasr) van 47 jaar die zichzelf voor het eerst overgeeft aan de liefde. Een heftige, romantische, weerbarstige en publieke liefdesrelatie.

Het gesprek - Margriet Schavemaker (16 december)

Annemieke Bosman spreekt artistiek directeur van het Amsterdam Museum Margriet Schavemaker over Refresh Amsterdam - 25 kunstenaars over hun plek in de stad.

Amsterdam is constant in beweging. De stad groeit, en mensen komen en gaan. Vijfentwintig kunstenaars(collectieven) reflecteren op de stad van nu. Zij brengen veranderingen in kaart en vertellen bijzondere verhalen over weinig belichte kanten van de stad.
Refresh Amsterdam is een tweejaarlijkse manifestatie rond Amsterdamse stadscultuur. Deze eerste editie wordt georganiseerd samen met Amsterdamse cultuurhuizen: De Appel, CBK Zuidoost, Compagnietheater, OSCAM, Rijksakademie van beeldende kunsten, SEXYLAND en The Black Archives.

Het gesprek - Abke Haring (15 december)

Jan Mom spreekt schrijfster van theatervoorstellingen, regisseur en actrice Abke Haring over haar voorstelling 'SAFE SPACE'.

SAFE SPACE gaat over het zoeken van houvast, en over de angst voor het loslaten ervan. Abke Haring schrijft en regisseert deze poëtische muzikale performance en speelt hem samen met Ella Kamerbeek en Marlies Heuer. SAFE SPACE gaat verder waar Abke Harings eerdere succesvolle performancevoorstellingen ophielden: In UNISONO zocht iemand die sterft naar houvast in geloof. In PLATINA bleef iemand achter na een laatste vergeefse poging tot verzoening.
SAFE SPACE is een coproductie van Stichting Haring en Toneelschuur Producties i.s.m. De Coproducers.

Het gesprek - Alexandra van Dongen en Christianne Muusers (11 december)

Annemieke Bosman spreekt Alexandra van Dongen en Christianne Muusers over de heruitgave van 'Het Excellente Kookboek van doctor Carolus Battus'.

Het Excellente Kookboek van doctor Carolus Battus verscheen in 1593 te Dordrecht als afsluiting van een medisch werk. Het is het eerste gedrukte kookboek in de Republiek. Deze verzameling van zo’n driehonderd recepten laat op unieke wijze de veranderende keuken zien van de late middeleeuwen naar de moderne tijd. Neerlandici Christianne Muusers en Marleen Willebrands hebben dit historische kookboek hertaald in modern Nederlands, met uitgebreide achtergrondinformatie over Battus, zijn gezondheidsleer, de keukeninrichting en Battus’ kookkunst. Ruim dertig bewerkte recepten brengen de smaak van het verleden op uw bord. Kunsthistorica Alexandra van Dongen beschrijft de gedekte tafel en de tafelmanieren uit die tijd. De tafel illustreert zij met zestiende-eeuws tafelgerei uit de collectie van Museum Boijmans van Beuningen.

Het gesprek - Barber van der Pol (10 december)

Annemieke Bosman spreekt schrijver en vertaler Barber van der Pol over haar boek 'Er is geen ander zijn dan anders zijn - Denken met Carry van Bruggen'.

Carry van Bruggen (1881-1932) legde als eerste zonder compromissen het vrouwelijk bewustzijn bloot en leverde het gevecht met haar eigen seksualiteit openhartig, vol innerlijke tegenspraak en deernis. Ze was geen feministe, al is haar werk een impliciete aanklacht tegen de achterstelling van de vrouw. Ieder isme wekte haar argwaan, met name het nationalisme, waarvan ze de gevaren als Jodin goed doorzag. Ze mengde zich in het publieke debat, ze was een geweldige columniste en haar romans en verhalen waren ongekend intens. In haar filosofische werk laat ze zien hoe gemeenschapszin en distinctiedrift elkaar bevechten en ze concludeert: er is geen ander zijn dan anders zijn. Maar het lukte haar niet met haar eigen gespletenheid in het reine te komen. Ze maakte op 51-jarige leeftijd een eind aan haar leven.

Het gesprek - Annemarie Haverkamp (9 december)

Jan Mom spreekt journalist en schrijver Annemarie Haverkamp over de prestigieuze Anton Wachterprijs voor beste romandebuut die zij won voor haar boek 'De achtste dag'.

In een verlaten grenslandschap aan een rivier woont timmerman Egbert met zijn gehandicapte zoon Adam, voor wie hij alleen de zorg draagt nadat zijn vrouw Emma is overleden. Wanneer Egbert hoort dat hij nog maar kort te leven heeft, moet hij noodgedwongen nadenken over de toekomst van zijn zoon. Adam is volledig van hem afhankelijk, en Egbert heeft zijn vrouw beloofd hem nooit alleen te laten. Als hij tegen beter weten in de opdracht aanneemt om een houten trap te maken, geeft hij zichzelf zeven dagen de tijd om een beslissing te nemen over hun lot.

Het gesprek - René Appel (8 december)

Jan Mom spreekt schrijver René Appel over zijn boek 'Overschot'.

In Overschot van René Appel krijgt Arend Meulenhoek een dreigtelefoontje van een man die claimt dat zijn stiefzoon Ferry hem duizenden euro’s schuldig is. Wanneer hij Ferry hierop aanspreekt, wuift die de kwestie gemakzuchtig weg. De problemen met de obscure, criminele schuldeiser en de onhandelbare Ferry maken het dagelijks leven zo moeilijk dat Arend en zijn vrouw Maud het nauwelijks meer aankunnen. Tot overmaat van ramp raakt Arend betrokken bij een ernstig verkeersongeluk met een tienermeisje als slachtoffer. Zijn werk als makelaar raakt in de verdrukking, terwijl Ferry zich verder in de nesten werkt, de vriend van het meisje hem op zijn huid zit en de pressie uit het criminele circuit toeneemt. Hoe redden Arend en Maud zich hieruit?

Het gesprek - Nicole Ex (3 december)

Annemieke Bosman spreekt oprichter van See All This kunstmagazine & Pretty Brilliant, Nicole Ex, over de jubileum-editie van Pretty Brilliant.

See All This viert haar vijfjarig jubileum met dit unieke PRETTY BRILLIANT-nummer! Een buitensporige editie van maar liefst 300 pagina’s over 379 vrouwelijke kunstenaars van over de hele wereld.

Het gesprek - Hans Looijen (2 december)

Jan Mom spreekt directeur van Museum van de Geest, Hans Looijen, over de opening van dit museum.

In het Museum van de Geest | Dolhuys ga je op ontdekkingstocht naar het mysterie van de geest. Maar die blijkt zo makkelijk nog niet. Want wat is de geest eigenlijk? Zit het in je lichaam of daarbuiten? Kun je je geest beïnvloeden en hoe zorg je ervoor? Aan de hand van persoonlijke verhalen, wetenschap en levensvragen, ontdek je in het museum meer over je eigen geest én die van de ander.

Het gesprek - Ramón Gieling (1 december)

Annemieke Bosman spreekt filmmaker, schrijver, theatermaker en beeldend kunstenaar Ramón Gieling over Ramón Gieling at Work, dat 3 t/m 23 december in Eye Filmmuseum te zien is.

Bij de première van Gielings nieuwe speelfilm Sisyphus at Work (3 december, openingsavond) en de verschijning van het boek ‘Wegens werkzaamheden geopend, over films en andere raadsels’ (Walburgpers), heeft Eye de regisseur uitgenodigd een programma samen te stellen. Te zien is een selectie van Gielings speelfilms, documentaires en korte films, waaronder een schets van de film over fotograaf Paul Blanca, waar Gieling nu aan werkt. De grote wand van zaal 1 is gereserveerd voor een digitale tentoonstelling van Gielings schilderijen, foto’s, tekeningen en decorontwerpen.
In een viertal specials, omlijst door muzikale gasten gaan genodigden dieper in op het werk van Gieling.

Het gesprek - John Schoorl (27 november)

Jan Mom spreekt verslaggever voor de Volkskrant en schrijver John Schoorl over 'De Vijfde Beatles'.

Weinig mensen weten dat Johan Cruijff een Vijfde Beatle was. George Best, Eric Idle, Billy Preston, Joey Ramone, Astrid Kirchherr, Hans Boskamp, Muhammad Ali, George Martin Pete Best waren ook allemaal Vijfde Beatles.In De Vijfde Beatles portretteren Volkskrant-journalisten John Schoorl en Paul Onkenhout 64 mannen en vrouwen die onlosmakelijk verbonden zijn met John, Paul, George en Ringo. De een ging met de band de Amsterdamse wallen op (Maup Caransa), een ander was jarenlang hun manager (Brian Epstein), een derde rookte als eerste marihuana met ze (Bob Dylan).

Het gesprek en livemuziek - Thomas Oliemans (26 november)

Annemieke Bosman spreekt bariton Thomas Oliemans over de Mozart Masterclasses die hij gaat geven voor het Internationaal Vocalisten Concours (IVC). Dat niet alleen, Thomas zal drie keer zingen tijdens de uitzending met pianist Jan-Paul Grijpink!

Omdat topmuziek altijd zijn weg naar (de harten van) het publiek weet te vinden, zal het dit najaar niet stil zijn in ’s-Hertogenbosch. Het IVC organiseert dan de Mozart Masterclass & More met drie masters: mezzosopraan Vesselina Kasarova, sopraan Roberta Alexander en bariton Thomas Oliemans. Zij werken met acht solisten aan werk van Wolfgang Amadeus Mozart.

Het gesprek - Vincent Rietveld (25 november)

Jan Mom spreekt acteur Vincent Rietveld over de voorstelling 'Afscheidstournee' van De Warme Winkel.

Afscheidstournee is het tweede deel in een serie waarin De Warme Winkel antwoorden onderzoekt op overbodigheid in deze?overbevolkte wereld. Na ‘excelleren’, in ‘Vincent Rietveld gaat voor de Louis d'Or’, nu ‘ascese’. We gaan oefenen in krimpen, in slinken, in samenballen. We gaan veel moeite doen voor weinig, zoeken de schoonheid in het kleine. We bakken een show die niet vervuilt. Pak je fiets naar het theater en houd je jas aan; de thermostaat staat uit.

Het gesprek - Benny Lindelauf (24 november)

Annemieke Bosman spreekt schrijver van kinderboeken Benny Lindelauf over zijn boek 'Hele verhalen voor een halve soldaat'.

Zes broers worden opgeroepen om dienst te nemen in het leger. Op weg naar het front moeten ze zich melden bij een grenspost. Geschikte giften of geld om de grens te kunnen passeren, bezitten de broers niet. Verhalen kennen ze echter in overvloed. Verhalen over een behekst meer, over een poppenspeler die over lijken gaat om succes te hebben en over een jongeman die zo mooi is dat de mannen uit zijn dorp hem van pure jaloezie het liefst een kopje kleiner maken. De broers vertellen en vertellen alsof er een leven van af hangt. En dat is ook zo.

Het gesprek - Saskia Gubbels (20 november)

Annemieke Bosman spreekt filmregisseur Saskia Gubbels over haar documentaire 'Dierbaren'.

Achter de schermen van een groot dierenasiel vangen gedreven medewerkers en vrijwilligers huisdieren op, verzorgen en trainen deze en proberen de dieren weer onder te brengen bij een goed baasje. Van zielige straatkatten en afgedankte konijnen tot levensgevaarlijke honden; alles komt er in een onophoudelijke stroom binnen. Al snel blijkt sprake van een gespannen relatie tussen mens en dier, maar de liefde van het personeel voor de dieren is onvoorwaardelijk.

Het gesprek - Oek de Jong (19 november)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Oek de Jong over zijn boek 'Het glanzend zwart van mosselen'.

Oek de Jong was nog student kunstgeschiedenis toen zijn romandebuut verscheen: Opwaaiende zomerjurken. Het bleek de roman van een generatie. De Jong koos voor het schrijverschap – compromisloos, met grote overgave en ontdekkingslust. Door te schrijven over schrijvers en schilders, dichters en denkers, zijn vriendschappen en zijn reizen ontdekte hij zichzelf en creëerde hij zijn eigen wereld. Wat in zijn romans duizenden lezers direct aanspreekt: de beeldende kracht, de sensualiteit, het psychologisch inzicht in de personages, de intense aandacht voor details – diezelfde kwaliteiten vind je terug in dit beschouwend werk van veertig jaar. Het is een oeuvre op zich, nog door weinigen ontdekt.

Voor deze monumentale uitgave nam Oek de Jong zijn vier essaybundels nogmaals onder handen. Hij voegde ongebundelde stukken over de tijdgeest toe en schreef een autobiografisch essay, waarin hij overziet wat het hem heeft opgeleverd om zich te spiegelen in het werk van anderen.

Het gesprek - Mirjam Westen en Karen Sargsyan (18 november)

Jan Mom spreekt conservator Mirjam Westen en kunstenaar Karen Sargsyan over de expositie 'Living, Forgiving, Remembering' in Museum Arnhem in De Kerk.

Deze expositie brengt werk bij elkaar van zeventien internationale kunstenaars van verschillende continenten waarin verzoening, tolerantie en herinneren centraal staan. Het overbruggen van tegenstellingen op maatschappelijke, politieke, religieus en cultureel vlak komen op diverse wijze tot uiting.

Het gesprek - Renzo Martens (17 november)

Jan Mom spreekt kunstenaar Renzo Martens over zijn film 'White Cube'.

Als Martens voor de vertoning van zijn film Enjoy Poverty door Tate Modern in Londen wordt uitgenodigd, ziet hij er overal Unilever logo’s. Dit is het startpunt van White Cube, een film die de relatie toont tussen westerse kunstmusea en het geweld van het plantagesysteem. Veel musea zijn gebouwd met winst onttrokken aan plantages. De nieuwe film vertelt het verhaal van een onwaarschijnlijke poging de waardeketen van kunst te herstructureren.

Na een eerste hopeloos mislukte poging van Martens zelf, besluit een groep plantagearbeiders kunst te gaan maken. Ze verenigen zich in de Cercle d’Art des Travailleurs de Plantation Congolaise (CATPC) en maken zelfportretten van rivierklei, die met 3D technologie worden gereproduceerd in chocolade. Als plantagearbeider Matthieu Kasiama naar New York reist om daar de eerste solo-expositie van CATPC te openen, roept de New York Times de expositie uit tot best art of the year.

Het gesprek - Bart Eysink Smeets (13 november)

Annemieke Bosman spreekt beeldend kunstenaar Bart Eysink Smeets over de documentaire 'Bart en de steen die terug naar huis ging'.

200.000 jaar geleden brak een gletsjer een steen af in Åland, een eilandengroep tussen Finland en Zweden, en duwde die naar een plek waar nu Borger ligt. Bart Eysink Smeets besluit om de steen terug naar huis te brengen. Maar zijn de inwoners van Borger bereid om de steen te laten gaan?

Het gesprek - Rindert Kromhout (12 november)

Annemieke Bosman spreekt schrijver van kinder- en jeugdboeken Rindert Kromhout over zijn boek 'De naam van mijn vader'.

1945. Klaus Mann reist als journalist door het naoorlogse Europa. Voor het eerst sinds jaren gaat hij terug naar zijn vaderland Duitsland. Hoe zal hij zijn thuisland en zijn landgenoten aantreffen? Wat is er allemaal veranderd door de oorlog? En hoe is hijzelf veranderd door alles wat hij heeft meegemaakt?
Rindert Kromhout brengt de geschiedenis (de Tweede Wereldoorlog) en de actualiteit (vluchtelingen die zich nergens meer thuis voelen) samen in een meeslepende roman, beschreven door de ogen van de schrijver Klaus Mann. Net als in zijn Bloomsbury-trilogie (bekroond met de Gouden Lijst, Thea Beckmanprijs, genomineerd voor de Deutscher Jugendliteraturpreis) brengt Kromhout een beroemde (schrijvers)familie tot leven.

Het gesprek - Anoek Nuyens en Rebekka de Wit (11 november)

Jan Mom spreekt theatermakers Anoek Nuyens en Rebekka de Wit over hun voorstelling De zaak Shell.

Anoek Nuyens en Rebekka de Wit volgen het klimaatdebat al jarenlang op de voet. Ze bezochten aandeelhoudersvergaderingen van multinationals, lazen speeches en interviews van Shell, ploegden akkoorden en beleidsnota’s van overheden door en noteerden stelselmatig de opmerkingen van hun ooms en buurmannen zodra er tijdens het kerstdiner over klimaatverandering gesproken werd. Welke beelden, argumenten en retoriek zorgen ervoor dat er zo weinig schot zit in het oplossen van het klimaatprobleem?

In De zaak Shell komen de belangrijkste stemmen uit het klimaatdebat samen. Aanleiding is de rechtszaak die de NGO Milieudefensie aanspant tegen Shell. Inzet van de zaak: Shell dwingen hun bedrijfsvoering radicaal te veranderen. Het verweer van Shell? Niet wij, maar de consument moet veranderen. Heeft Shell een punt? Is de consument echt vrij? Of moet toch de overheid meer doen? In het theaterstuk De zaak Shell zien we hoe geraffineerd iedereen in het debat zijn verantwoordelijk doorschuift naar een andere partij en welke gevolgen dat heeft.

Het gesprek - Melchior Huurdeman (10 november)

Jan Mom spreekt presentator Melchior Huurdeman over zijn podcastserie 'De componistenkamer'.

Het Beethoven-Haus in Bonn, het Casa Puccini te Lucca: ruimten waar het hart sneller gaat kloppen, omdat de componist er zijn werken schreef. De een in bittere armoede, de ander in redelijke weelde maar allemaal worstelend, hevig verliefd of ten onrechte verlaten, rokend, drinkend, met ambitie en soms lijdend aan syfilis. Dat was toen! Melchior Huurdeman (VPRO Vrije Geluiden) onderzoekt in de NPO Radio 4 podcastserie De componistenkamer hoe de componist anno nu zijn werk doet.

Het gesprek - Christiaan Weijts (6 november)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Christiaan Weijts over zijn nieuwe roman 'Furore'.

Een avontuurlijke jonge Hollandse journalist trekt in 1904 naar Parijs en begeeft zich rond Montmartre in artistieke kringen. Hij raakt er bevriend met Pablo Picasso, die een jaar later op zijn uitnodiging naar Nederland komt en een tijdlang in de duinen rond Schoorl verblijft. Honderdvijftig jaar later (in 2054) reconstrueert een Nederlandse kunsthistoricus en virtual reality-onderzoeker het verloop van die vriendschap met het oog op een groots Picasso-evenement. Hij bevindt zich in een tijdsgewricht met evenveel razernij als het fi n de siècle: technologie dreigt onbeheersbaar te worden en in het land waarin hij woont, dat deels is teruggegeven aan de zee, zetten politiek-maatschappelijke en religieuze spanningen de boel op scherp.

Het gesprek - Sonja Wyss (5 november)

Annemieke Bosman spreekt filmregisseur Sonja Wyss over haar documentaire Farewell Paradise.

Het paradijselijke leven van een gezin met vier jonge dochters op de Bahama's wordt wreed verstoord wanneer moeder besluit terug te keren naar Zwitserland. Regisseur Sonja Wyss is de jongste van de dochters, die allen meegingen naar Europa. Ze reconstrueerde de gebeurtenissen rond het vertrek en alles wat erna gebeurde door middel van gesprekken met haar ouders en zussen en haar eigen herinneringen. Zo ontvouwt zich een verhaal over de worstelingen van een alleenstaande moeder, de afstandelijke vader, de veroordelende omgeving, het moeizame opgroeien van de meisjes.

Het gesprek - Eline Arbo (4 november)

Annemieke Bosman spreekt regisseur Eline Arbo over haar laatste voorstelling bij Toneelschuur Producties 'Drie Zusters'.

Waarom staat Nederland op plaats 38 op de wereldlijst van economische ongelijkheid tussen man en vrouw? Waarom ontwikkelt de emancipatie zich hier niet sneller? Vinden we het wel prima zo? Denken we dat het niet kan? Waarom staan we stil en dromen we van betere tijden, net zoals de drie zusters in Tsjechovs stuk?
Een politieke voorstelling die, zoals we eerder hebben gezien bij Eline Arbo, ook licht, humoristisch en muzikaal zal zijn. Met een achtkoppige cast, waaronder Diewertje Dir, Sarah Janneh en Keja Klaasje Kwestro als de drie zussen.

Het gesprek - Geert Lageveen (3 november)

Jan Mom spreekt acteur Geert Lageveen over de Orkater voorstelling 'Alles komt goed'.

Alles komt goed is de nieuwe voorstelling van Geert Lageveen en Leopold Witte, in regie van Belle van Heerikhuizen. Geïnspireerd door het werk van Peter Kropotkin en Rutger Bregman schreven zij dit voorjaar aan een voorstelling over het gedrag van mensen in crisis. Toen kwam er een crisis. En honderden nieuwe vragen. De antwoorden vonden zij in een boek dat zich onverbiddelijk aandiende: De Pest van Camus.

Het gesprek - Jerker Spits (29 oktober)

Annemieke Bosman spreekt germanist en schrijver Jerker Spits over zijn boek 'Jacht op de barnsteenkamer'.

De communisten en de nazi’s zaten er achteraan, de Stasi maakte er decennialang jacht op, en het is misschien wel het grootste vermiste kunstwerk uit de geschiedenis: de barnsteenkamer. In de achttiende eeuw liet Frederik i van Pruisen een kabinet van kostbaar barnsteen bouwen. Zijn zoon schonk het aan tsaar Peter de Grote, waarna het meer dan twee eeuwen bezoekers van het tsarenrijk bleef verbazen. Na 1945 verdween de kamer spoorloos. Hoe kon dit kunstwerk zomaar in rook opgaan?

Jacht op de barnsteenkamer gaat over de hoop en illusies van schatjagers en hun liefde voor kunst. Jerker Spits vertelt over hun speurtochten, die zich afspelen tegen het decor van de twintigste eeuw: de Russische Revolutie, de opkomst van het Derde Rijk, de Duitse deling en de Val van de Muur. En passant behandelt Spits alles wat er over barnsteen te vertellen valt.

Het gesprek - Tom de Ket (28 oktober)

Jan Mom spreekt theatermaker, cabaretier en schrijver Tom de Ket over de voorstelling 'Pandepaniek' door theatergezelschap DE VERLEIDIERS (George van Houts, Tom de Ket, Victor Löw, Hein van der Heijden en Tibor Lukács).

Pandepaniek is een dystopische absurdistische komedie over risico, veiligheid, gehoorzaamheid, sancties, surveillance, solidariteit en hoe de 0,01 % rijken daar gebruik van maken. De thema’s van DE VERLEIDERS zoals de zorg, het geldstelsel, de democratie en privacy zijn door de huidige coronacrisis nog urgenter geworden. Wie profiteert er van deze paniek? Banken en beursgenoteerde bedrijven worden weer gered met belasting geld, er worden miljarden aan noodleningen verstrekt met vers bijgedrukt geld, de torenhoge schuldenberg wordt nog hoger.

Het gesprek - Esther Gerritsen (27 oktober)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Esther Gerritsen over haar roman 'De terugkeer'.

Vijf jaar oud was Jennie toen haar vader de hand aan zichzelf zou hebben geslagen. Nu alweer twintig jaar geleden. Zij heeft nooit in die zelfgekozen dood willen geloven. Haar broer Max, die destijds tien was, praat niet graag over vroeger. Maar Jennie kan het verleden niet laten rusten.Hun vader kijkt vanuit het hiernamaals toe op het leven van zijn dierbaren. Hij heeft de antwoorden op Jennies vragen, maar niemand hoort de doden. En als bij moeder alzheimer wordt geconstateerd, beseft Jennie dat ook zij straks geen antwoorden meer kan geven. Het wordt tijd om de feiten op te graven.

Het gesprek - Frouke van Dijke (16 oktober)

Annemieke Bosman spreekt conservator in Kunstmuseum Den Haag, Frouke van Dijke, over de tentoonstelling 'Anders Zorn'.

In Zweden is Anders Zorn een superster, maar in de rest van Europa is hij grotendeels aan de aandacht ontsnapt. Dit najaar brengt Kunstmuseum Den Haag 150 schilderijen, aquarellen en etsen samen in zijn eerste Nederlandse overzicht in samenwerking met het Nationalmuseum in Stockholm en het Zorn museum in Mora.

Het gesprek - Lotte Jensen (15 oktober)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Lotte Jensen over haar boek 'Napoleons nalatenschap'.

In 2021 is het tweehonderd jaar geleden dat Napoleon Bonaparte, een van de invloedrijkste figuren uit de Europese geschiedenis, stierf. De Franse generaal bouwde een gigantisch leger op en onderwierp grote delen van Europa aan zijn macht. Zijn optreden liet diepe sporen na in de Nederlandse samenleving: hij voerde tal van veranderingen door die het sociale leven ingrijpend veranderden en die tot op de dag van vandaag zichtbaar zijn – denk aan de invoering van de Code Napoléon of de burgerlijke stand.

De Nederlandse monarchie stamt eveneens uit die tijd. In het rijk geïllustreerde Napoleons nalatenschap laten historici, cultuurwetenschappers en andere specialisten, onder wie Beatrice de Graaf, Patrick Buch en Rick Honings, zien hoe Napoleons erfenis ons land heeft gevormd – in de politiek, de rechtspraak, het onderwijs, het waterbeheer en de cultuur.

Het gesprek - Joram Lürsen (14 oktober)

Jan Mom spreekt regisseur Joram Lürsen over de nieuwe serie 'Vliegende Hollanders'.

Vliegende Hollanders speelt zich af tijdens de begindagen van onze commerciële luchtvaart. Vliegtuigbouwer Anthony Fokker (Fedja van Huêt) en oprichter van de KLM Albert Plesman (Daan Schuurmans) waren als luchtvaartpioniers onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoewel hun karakters als dag en nacht van elkaar verschilden, slaagden ze er samen in om Nederland tijdens het Interbellum tot een belangrijke speler te maken op het wereldtoneel van de luchtvaart. Wat de internetrevolutie tegenwoordig betekent voor de mensheid, betekende de opkomst van de luchtvaart toen.

Het gesprek - Minou Bosua en Eelco Smits (13 oktober)

Jan Mom spreekt Minou Bosua en Eelco Smits over hun voorstelling 'Niet de vaders'.

In deze voorstelling speelt cabaretier en theatermaker Minou Bosua ‘vader en moedertje’ op hoog niveau met Eelco Smits – acteur bij Internationaal Theater Amsterdam – en de vader van haar zoon, waar zij niet de moeder van is maar die wel haar naam draagt. Een creatieve botsing van twee levens die elkaar nog niet eerder ontmoetten dan aan de vooravond van de geboorte van hun zoon.

Het gesprek - Wim Willems (9 oktober)

Annemieke Bosman spreekt historicus en schrijver Wim Willems over zijn boek De wereldwandelaars.

Ze werden voor een dubbeltje geboren. Geestdriftige jonge mannen en vrouwen, twintigers, afkomstig uit volkswijken in Den Haag, Delft en Amsterdam. Ze vonden elkaar in hun idealen: geheelonthouders waren ze, vegetariërs, pacifisten, strijdend voor sociale gelijkheid en op zoek naar vrijheid in de natuur. Ze noemden zichzelf "wereldwandelaars', en in de zomer van 1911 vertrokken ze vanaf de Dam voor een voetreis van jaren. Onderweg deden ze voor kranten en tijdschriften verslag van hun avonturen – tot de Grote Oorlog uitbrak en de kleine karavaan in Palestina met een schok tot stilstand werd gebracht.

Het gesprek - Wendelien van Welie (8 oktober)

Annemieke Bosman spreekt Dr. Wendelien van Welie, initiatiefnemer en gastconservator van de tentoonstelling 'Body Language' in Museum Catharijneconvent.

Vanaf 25 september 2020 toont Museum Catharijneconvent de meest fascinerende verbeeldingen van het lichaam uit het tijdvak 1300 - 1500. Het lichamelijke werd in die periode namelijk op een totaal nieuwe manier afgebeeld. Wat zat hier achter? En tot welke - in hedendaagse ogen - merkwaardige kunst leidde dit?

Het gesprek - Robbert Roos (7 oktober)

Jan Mom spreekt directeur van Kunsthal KAdE Robbert Roos over de tentoonstelling This Is America | Art USA Today.

De Amerikanen gaan op 3 november naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Het wordt Donald Trump of Joe Biden. Een belangrijk moment in een politiek en sociaal gepolariseerd land. Kunsthal KAdE ging in de aanloop naar de verkiezingen op zoek naar de manier waarop kunstenaars zich positioneren.

Het gesprek - Eric Corton (6 oktober)

Jan Mom spreekt zanger, acteur, presentator en DJ Eric Corton over het toneelstuk 'De Grootste Helft'.

In De Grootste Helft vallen we in het leven van een echtpaar dat elkaar niets meer te zeggen heeft, maar nog wel veel moet bespreken. Ooit spraken ze de taal van de liefde, nu lijkt het onmogelijk nog met elkaar te kunnen communiceren. Ze worstelen met een kwellende vraag: hoe vertellen ze hun puberzoon dat ze uit elkaar gaan?

Susan Visser en Eric Corton spelen het echtpaar, maar stappen ook uit hun rol om te reflecteren op de situatie. Waar in hun relatie ging het mis, en waarom? En hoe kom je er toch samen uit? Scheiden doe je immers samen.

De Grootste Helft is de eerste voorstelling van nieuw productiehuis Heads and Tales.