Opium:

Opium is een dagelijks radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. Dagelijks ontvangt de presentator een gast en is er live muziek vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Podcast afleveringen

Opium - Uitreiking Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2019

In deze uitzending wordt de winnaar bekend gemaakt van de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2019. De genomineerden zijn Lonneke van der Palen, Funda Gül Özcan en Neo Matloga. De winnaar ontvangt een geldbedrag van 10 duizend euro en een boekpublicatie die aan de prijs is verbonden. De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs is een oeuvreprijs voor getalenteerde kunstenaars van 35 jaar of jonger, wonend en werkend in Nederland. Eerdere winnaars van de prijs waren onder anderen Anne Geene, Evelyn Taocheng Wang, Bram De Jonghe, Femmy Otten en Floris Kaayk.

Opium - Het gesprek: Eva van der Gucht over 't Schaep met de 5 Pooten

Jan Mom gaat in gesprek met actrice Eva van der Gucht, die de rol van Doortje Lefèvre speelt in de musicalversie van 't Schaep met de 5 Pooten.

Opium - Het gesprek: Countertenor Maarten Engeltjes

Jan Mom gaat in gesprek met countertenor Maarten Engeltjes, die binnenkort zijn nieuwste album opneemt. Op de cd staan vergeten aria's van Bach.

Opium - Het gesprek: tolk, vertaler en journalist Helga Salemon over Russische Ravage

Andrea van Pol spreekt tolk, vertaler en journalist Helga Salemon, zij schreef het boek ?Russische Ravage?. Russische Ravage bevat waargebeurde verhalen over gewone Russen. De verhalen kwamen tot stand vanaf 2007, toen Helga Salemon voor bijna drie jaar naar Moskou vertrok om te gaan werken als tolk-vertaler/analist op de Nederlandse ambassade. Al vanaf het begin nam zij zich voor om 'in te burgeren' in de Russische maatschappij.

Opium - Het gesprek: Fotografe Ilvy Njiokiktjien

Ilvy Njiokiktjien laat zien hoe het gaat met de jongeren van Zuid-Afrika in de expositie BORN FREE, Mandela´s Generation of Hope, die nu te zien is in Museum Hilversum.Vanaf 12 april houden Museum Hilversum en de Nederlandse fotojournalist Ilvy Njiokiktjien de born frees tegen het licht. Dit is de generatie die rond de afschaffing van de apartheid werd geboren in een nieuw en vrij Zuid-Afrika. Zij worden gezien als de ?kinderen van Nelson Mandela?. In de multimediale expositie ?BORN FREE ? Mandela´s Generation of Hope? laat Njiokiktjien zien hoe het 25 jaar na de verkiezing van Mandela gaat met de jongeren van Zuid-Afrika.Een bijzonder actueel thema, want op 8 mei zijn de nieuwe verkiezingen in Zuid-Afrika, bijna 25 jaar nadat Mandela zijn eed aflegde en beëdigd werd als de eerste zwarte president van de Republiek Zuid-Afrika. Hij legde het fundament voor een nieuw democratisch Zuid-Afrika. Njiokiktjien volgt sinds 2011 de born frees die voor het eerst in de geschiedenis van Zuid-Afrika dezelfde kansen krijgen. Njiokiktjien heeft zichzelf als doel gesteld om deze unieke generatie in beeld te brengen.Foto van Ilvy Njiokiktjien | Wilmarie en Zakithi, een jong verliefd stel dat ervaart dat gemengde relaties nog niet de norm zijn.

Opium - Het gesprek: Maartje Wortel over Dennie is een star

Maartje Wortel: "Op de Rietveld Academie kreeg ik les van Wim Brands. Tijdens een van de eerste lessen gaf hij ons een paar regels mee. Hij zei: Probeer niet te lachen, dat komt zo dom over. Hij zei ook: Je moet eerst weten hoe je moet sturen voor je uit de bocht vliegt. En hij zei: Schrijf nooit over je kat. Of over welke kat dan ook überhaupt." Dennie is een star is een verhaal over tijd en ruimte, over religie, over seks en vooral: over Dennie. De kat.

Opium - Het gesprek: Alfred Birney over zijn boek 'Niemand bleef'

Jan Mom gaat in gesprek met Alfred Birney over zijn boek 'Niemand bleef. Dagboek van Meneer B. 2005-2011'. "De nacht is mijn vijand als ik slaap, mijn vriend als ik waak." In 2005 wordt de wereld van Meneer B. kleiner als hij het na een hartinfarct rustig aan moet doen. In dit dagboek mijmert hij tijdens het herstel zonder schroom over voorbije liefdes, muziek maken, het schrijven, de boeken en de schrijvers die hem irriteren of inspireren.

Opium - Het gesprek: Ramsey Nasr over 'Dood in Venetië'

Jan Mom gaat in gesprek met schrijver Ramsey Nasr over zijn bewerking van het boek 'Dood in Venetië' voor de muziektheaterproductie van het Internationaal Theater Amsterdam, i.s.m. het Koninklijk Concertgebouworkest. Nasr voert een schrijver op die in een crisis verkeert. In de beslotenheid van zijn werkkamer creëert hij een afsplitsing van zichzelf: Von Aschenbach, de man die hij in zijn persoonlijke leven niet kan of durft te zijn.

Opium - Het gesprek - Ellen ten Damme over Paris encore!

Met het programma Paris-Berlin reisden ten Damme en haar orkest in 2017 en 2018 door het land, meer dan 100.000 bezoekers zagen dit geweldige programma. In het theaterseizoen 2019/2020 trekt de karavaan weer het land door, met een fonkelnieuw programma. Een groot deel van de liedjes die in dat programma te horen zullen zijn, worden op 9 mei in Het Concertgebouw in Amsterdam opgenomen.

Opium - Het gesprek: Floor Houwink ten Cate en Yannick Noomen over electro-opera Merkel

Annemieke Bosman spreekt regisseur Floor Houwink ten Cate en acteur Yannick Noomen over de electro-opera Merkel. Angela Merkel, de enige vrouw in een door mannen gedomineerde politieke wereld, de vrouw van het ?wir schaffen das?, de vrouw met hetzelfde uniform in honderd verschillende kleuren, de vrouw waarvan niemand weet wie ze echt is en wat haar idealen zijn. Die vrouw regeert al meer dan 13 jaar Duitsland en is stilzwijgend de leider van Europa. Maar nu neemt Merkel afscheid, het is het einde van een tijdperk. Nineties Productions brengt in coproductie met Orkater een muzikaal portret van deze ogenschijnlijk egoloze vrouw en het gespleten Europa dat zij achterlaat. Merkel is een electro opera over de strijd tussen idealisme en realisme, en de zoektocht naar een nieuw gezamenlijk groot verhaal.

Opium - Het gesprek - Mijke de Jong over God Only Knows

God Only Knows is een feest van herkenning en gaat over fricties en de onvoorwaardelijke liefde tussen broers en zussen. Monic Hendrickx, Elsie de Brauw en Marcel Musters spelen de hoofdrollen in deze ontroerende tragikomische vertelling van regisseur Mijke de Jong.

Opium - Het gesprek: Regisseuse Maren E. Bjørseth

Jan Mom gaat in gesprek met regisseuse Maren E. Bjørseth, die de voorstelling 'In wankel evenwicht' van Toneelschuur Producties en Internationaal Theater Amsterdam maakte. De voorstelling is gemaakt in het kader van het 50-jarig bestaan van de Toneelschuur. 'In wankel evenwicht' is de Nederlandse versie van het stuk 'A Delicate Balance' (1966) van Edward Albee. In 'A Delicate Balance' liggen de passies van Agnes en Tobias vooral in het verleden. Het zijn herinneringen geworden, getransformeerd tot een prettige omgangsvorm. Ze hebben als stel welvaart tot stand gebracht en hebben hun zaken op orde: drankjes, wijnen, gazons, en sociale positie. Elke bedreiging van hoe hun leven verloopt - zoals de chaotische buitenwereld, het verstrijken van de tijd en oude gevoelens - wordt eronder gehouden. Maar wat gebeurt er met dit wankele evenwicht als de angst zijn intrede doet?

Opium - Het gesprek: Robert Oey over de documentaireserie Terreur

Jan Mom gaat in gesprek met documentairemaker Robert Oey, die de zesdelige serie Terreur maakte. In Terreur wordt onderzocht hoe mensen omgaan met politiek geweld. Zowel slachtoffers als daders vertellen openhartig over de invloed die terrorisme op hen heeft gehad. Heeft het verstrijken van de tijd hen tot andere inzichten laten komen of houden zij vast aan hun eigen idealen?

Opium - Het gesprek: Babette Wagenvoort en Lokien de Bie over Een avond bij de vrouwenvereniging

Tekenaar Babette Wagenvoort en schrijver Lokien de Bie maakten het boek: Een avond bij de vrouwenvereniging. Een avond bij de vrouwenvereniging Bestaan ze nog, de klassieke, veelal op religieuze grondslag gestoelde ?plattelandsvrouwenverenigingen?, die decennialang een bloeiend bestaan hebben geleid in verzuild Nederland? Nog altijd komen overal in het land honderden vrouwen maandelijks bijeen op de avonden van hun vereniging. Wat doen zij daar? Tekenaar Babette Wagenvoort en schrijver Lokien de Bie bezochten tien verenigingsavonden in het Westland, een streek die ook representatief genoemd kan worden voor de vrouwenverenigingscultuur elders in het land. Hun leerzame, vaak ook vermakelijke reportage ? in tekeningen, tekst en interviews ? brengt een ode aan een verdwijnend Nederlands cultureel fenomeen.

Opium - Museum Tour vanuit De Fundatie in Zwolle

Vanavond niet vanuit Hilversum, maar vanuit museum De Fundatie in Zwolle. Talkshow - Hans den Hartog Jager, Ralph Keuning, Maria Roosen en Melanie Bonajo. Live muziek: Violiste Lisanne Soeterbroek en leden van de Nederlandse Reisopera, waaronder sopraan Nikki Treurniet, zullen optredens geven tussen de kunstwerken van de tentoonstelling.

Opium - Het gesprek: Theatermaker Jakop Ahlbom over ?Le Bal?

Voor Le Bal liet theatermaker Jakop Ahlbom zich inspireren door de film ?Le Bal?(1983) van Ettore Scola, die gebaseerd is op het gelijknamige toneelstuk uit 1981 van Jean-Claude Penchenat en zijn Théatre du Champagnol. Le Bal, Het dansfeest van de eeuw: Een danslokaal. De plek waar iedereen alles kan loslaten, en zich kan overwegen aan de roes van het moment. Terwijl er buiten een eeuw aan ons voorbij trekt, proberen de bezoekers van het danslokaal de realiteit buiten te houden en hun dromen te volgen. Le Bal neemt het publiek mee op een nostalgische reis, waarin de culturele, sociale en politieke veranderingen van de afgelopen eeuw voelbaar zijn. In een betoverende fysieke voorstelling vol humor en live muziek worden verhalen over liefde en passie, jaloezie en verraad, wanhoop en hoop verteld.

Opium - Het gesprek: Sjeng Scheijen over zijn boek De avant-gardisten.

Jan Mom spreekt Sjeng Scheijen over zijn boek De avant-gardisten. Sjeng Scheijen (1972) is slavist en specialist Russische kunst van de vroege twintigste eeuw. De avant-gardisten is zijn nieuwste boek en dit verschijnt morgen. Rusland, oktober 1917. De bolsjewieken grijpen de macht. Rusland en de wereld zullen nooit meer hetzelfde zijn. Vijf maanden na de revolutie benoemen de nieuwe machthebbers nu wereldberoemde kunstenaars als Malevitsj, Kandinsky, en Chagall op hoge ambtelijke posten in het zojuist gevormde "Volkscommissariaat van Verlichting'. Deze "avant-gardisten' willen de straten en de pleinen, het onderwijs en uiteindelijk de mens zelf opnieuw vormgeven. De verbeelding aan de macht! Maar de bolsjewieken hebben eigenlijk geen idee wie die door hen aangestelde hemelbestormers en dromers zijn, en de kunstenaars zelf zijn politiek volkomen naïef. Al snel valt de coalitie tussen bolsjewieken en avant-gardisten uit elkaar. Terwijl de reputatie van deze radicale kunstenaars in Europa groeit, worden zij in de nieuwe Sovjetstaat gemarginaliseerd en onderdrukt. Sommigen emigreren naar Europa, anderen blijven en zinken langzaam weg in het moeras van Stalins terreurstaat. De avant-gardisten is het eerste boek waarin deze verbijsterende geschiedenis in zijn geheel is beschreven. Gebruikmakend van een ongehoorde hoeveelheid dagboekfragmenten, brieven, memoires en belangrijke nieuwe archiefvondsten, brengt Sjeng Scheijen de dramatische, soms hartverscheurende verhalen van deze kunstenaars weergaloos tot leven.

Opium - Het gesprek: Marcel Musters en Maria Goos over SMOEDER ? 15 jaar later

Andrea van Pol spreekt Marcel Musters en Maria Goos. Vijftien jaar geleden stonden ze op het toneel met SMOEDER en nu zijn ze terug. SMOEDER ? 15 jaar later: Vijftien jaar geleden speelden ze het voor het eerst. SMOEDER. Een vertelvoorstelling van Marcel Musters en Maria Goos. Over hun overleden moeders. En hun Brabantse wortels. Meer dan honderd keer kwam het op de planken. Meer dan eens verscheen het op tv. En nu willen ze weer. Maar dan anders. Want ze zijn vijftien jaar verder. Ze hebben verloren, ze hebben gewonnen. En ze leven nog. Ze spelen nog en schrijven nog. Ze hebben nog lief. Hoe kijken ze nu aan tegen de levens en de dood van hun moeders? In SMOEDER ? 15 jaar later vertellen ze het oude verhaal en het nieuwe verhaal. Vijftien jaar ouder, vijftien jaar wijzer.

Opium - Het gesprek: Carel Blotkamp, gastconservator van de tentoonstelling Carel Visser: Genesis in museum Beelden aan Zee.

Annemieke Bosman spreekt Carel Blotkamp, gastconservator van de tentoonstelling Carel Visser: Genesis in museum Beelden aan Zee. Met de tentoonstelling Carel Visser: Genesis, een concept van gastconservator Carel Blotkamp, laat museum Beelden aan Zee de wereld zien door de ogen van beeldhouwer Carel Visser (1928 ? 2015). Meer dan 150 werken in de meest uiteenlopende materialen en technieken worden dit voorjaar tentoongesteld in Den Haag. Het werk van Visser omvat naast beelden ook tekeningen, collages, houtsneden, sieraden, gebruiksvoorwerpen en zelfs meubels. Deze expositie viert zijn kunstenaarschap in al zijn veelzijdigheid.

Opium - Het gesprek: Jan Siebelink over het Boekenweekgeschenk 'Jas van belofte'

Jan Siebelink schreef 'Jas van belofte' het Boekenweekgeschenk van dit jaar. Jas van belofte is een ode aan een vriendschap, aan een vader, aan het schrijven. Als Arthur met hoge snelheid per ambulance naar het ziekenhuis wordt gebracht, is hij er zeker van dat hij bezig is het leven te verlaten. Al bijna vanaf de andere zijde overziet hij wat hij achterlaat, en vraagt zich af of het genoeg is. Het waren zijn vrienden Edwin en Loetje die destijds aanvoelden dat hij een verhaal in zich droeg dat verteld moest worden, maar ze wisten ook dat het een welhaast onmogelijke opdracht zou zijn dit daadwerkelijk uit te voeren. Edwin bezwoer Arthur: ?Je mag nooit meer tevreden zijn over jezelf, zolang de zoektocht van de jongen niet op de meest volmaakte wijze is verteld.?

Opium - Het gesprek: Documentairemaker Joost van der Wiel

Jan Mom gaat in gesprek met Joost van der Wiel, die de documentaire Drømmeland maakte. De documentaire gaat over de 60-jarige Nils, die verlangt naar een onafhankelijk leven in harmonie met de natuur. Hij neemt zijn toevlucht in een kleine houten hut in de bergen in Noorwegen.

Opium - Het gesprek: Schrijfster Carry Slee over 'Durf te schrijven'

Presentator Jan Mom gaat in gesprek met Carry Slee, die het boek 'Durf te schrijven' schreef. In het boek staan tips en tricks van de bekendste kinderboekenschrijfster van Nederland. Carry deelt haar geheimen en geeft je inspiratie om jezelf ertoe te zetten nú de pen op te pakken.

Opium - Het gesprek: Marja Pruis

Andrea van Pol spreekt Marja Pruis. "Je bent een volwassen vrouw," Marja Pruis zegt het drie keer per dag tegen zichzelf. Je zou denken dat het leven overzichtelijker wordt, met de jaren. Dat sommige antwoorden na verloop van tijd gewoon wel voor in de mond liggen. Hoe oud je bent. Wat je hebt geschreven, en waar het over gaat. Van wie je houdt, van wie minder. Dat het duidelijk is hoe je je moet voortbewegen. Hoe je orde schept in de chaos. Weet wat weg moet, en wat blijft. Dat je in staat bent korte metten te maken met je heerszucht, je arrogantie, je leugenachtigheid. En niet meer bang in het donker bent. De praktijk is dat iedere dag weer om oplossingen vraagt. Al ruim tien jaar schrijft Marja Pruis voor De Groene Amsterdammer zeer geliefde stukken over het leven, zoekend naar een gebruiksaanwijzing. Voor Oplossingen zijn deze stukken aangevuld met nieuw materiaal en tot een doorlopend essayboek bewerkt.

Opium - Het gesprek: Mariken Heitman over De Wateraap

In het zintuiglijke verhaal "De wateraap' onderzoekt Mariken Heitman het zachte verzet van een eenling tegen het keurslijf. Hoe word je mens, als dat betekent: vrouw of man? Biologiestudente Elke heeft geen idee. Halfslachtig rommelt ze door de zomer en helpt ze haar oudtante in de tuin: ze zaait bieten, stekt kool en wiedt onkruid. In de tuin wordt volop gegroeid en gestorven, dit alles met een vanzelfsprekende overgave die Elke vreemd is. Het ontbreekt haar aan iets, een bondgenoot, iemand om zich aan te spiegelen en die haar bewijst dat het kan: sluimeren tussen man en vrouw, werkelijkheid en verbeelding, tussen toen en nu. Haar fascinatie voor de wateraap, een evolutionaire maar onbewezen link tussen aap en mens, stuurt haar naar Wenen. Een koortsachtige zoektocht naar verwantschap en oorsprong volgt. De wateraap gaat aan land, wordt mens. Nu Elke nog.

Opium - Het gesprek: Spinvis over Vier verhalen en Een dag

Annemieke Bosman spreekt Spinvis over Vier verhalen en Een dag. Voor hun ambitieuze muziektheaterproductie Kintsukuroi ? die in 2014 op Oerol in première ging ? werkten muzikant, componist en dichter Spinvis en zijn partner Saartje Van Camp onder meer samen met Introdans-choreograaf Adriaan Luteijn. Met de familievoorstelling Vier verhalen en Een dag gaan Spinvis en Introdans nu een nieuw avontuur aan, waarbij Adriaan Luteijn en Marlena Wolfe met de 12 dansers de choreografie voor hun rekening nemen. Spinvis en Van Camp voeren de muziek live uit. Vier Verhalen en Een Dag gaat over vrijheid. Vrijheid om te kiezen, vrijheid om anders te zijn, vrijheid om te beslissen dat niets staat geschreven en alles te veranderen is.

Opium - Het gesprek: Toneelregisseuse Daria Bukvic over de voorstelling 'Onze straat'

Jan Mom gaat in gesprek met toneelregisseuse Daria Bukvic over de voorstelling 'Onze straat'. Voor 'Onze straat' zet Daria Bukvic de schouwburg in als locatie voor een ?straatfeest op het grote toneel?. Het publiek zit rondom de acteurs op het toneel. Tussen de scènes en na afloop van de voorstelling staan tafels gereed met hapjes en drankjes.

Opium - Het gesprek: Illustrator Gwen Stok over 'De genezing van de krekel'

Annemieke Bosman gaat in gesprek met illustrator en kunstenaar Gwen Stok, die het boek 'De genezing van de krekel' van Toon Tellegen omzette in stripvorm.

Opium - Het gesprek: Nasrdin Dchar over zijn voorstelling JA

Jan Mom spreekt Nasrdin Dchar over zijn nieuwe voorstelling JA. Trouwen! In zijn nieuwste theatervoorstelling JA gaat Nasrdin op zoek naar wat een goed huwelijk is. Tussen de avond dat Nasrdin zijn vrouw ontmoet in de Marina Bar en de dag dat ze trouwen, zit vijftien jaar. Waarom heeft het zo lang geduurd als hij bij de eerste kennismaking al weet dat zij de ware is? Net als in zijn succesvolle solovoorstellingen Oumi (over zijn moeder) en DAD (over zijn vader en het vaderschap) neemt acteur Nasrdin Dchar het publiek in JA mee op een reis. Die scheert langs continenten en culturen, maar het is vooral zijn eigen zoektocht naar volwassenheid, met als universele kern de liefde. Want die kan alles overwinnen. Toch?

Opium - Het gesprek: Gerdien Verschoor over Het meisje en de geleerde

Annemieke Bosman spreekt schrijfster en historica Gerdien Verschoor. In ?Het meisje en de geleerde? vertelt Gerdien Verschoor het wonderlijke verhaal van de vele omzwervingen van twee schilderijen die Rembrandt in 1641 schilderde: het ?Meisje in een schilderijlijst? en de ?Geleerde aan zijn lessenaar?. Drie eeuwen lang zwierven ze door Europa: op karren en in koetsen, in vrachtauto?s en diplomatieke wagens. Ze sierden de wanden van grachtenpanden en paleizen en behoorden tot de geliefde schilderijen van de laatste Poolse koning. In de achttiende eeuw kwamen ze in handen van de Poolse adellijke familie Lanckoro?ski, maar aan het begin van de Tweede Wereldoorlog leken ze voor altijd verloren te zijn gegaan. En dan gebeurt er een wonder: vijf jaar na de val van de Muur schenkt de Poolse gravin Karolina Lanckoro?ska een grote collectie kunstwerken aan het Koninklijk Paleis in Warschau, waaronder de twee meesterlijke schilderijen van Rembrandt. Gerdien Verschoor vervlecht het verbijsterende en fascinerende verhaal van de twee schilderijen met het levensverhaal van de Poolse gravin die het Meisje en de Geleerde voor de toekomst bewaarde.

Opium - Het gesprek: Peter Buwalda over Otmars zonen

Annemieke Bosman spreekt schrijver Peter Buwalda over zijn nieuwste boek: Otmars zonen. Hierin verkent hij de grenzen van de epische wereld die hij al in Bonita Avenue schiep. In de nog te verschijnen delen van zijn roman fleuve, De jaknikker en Hysteria siberiana, geeft hij deze wereld verder vorm. Otmars zonen vertelt het verhaal van de jonge Shell-employé Ludwig Smit, die na een bezoek aan de illustere Johan Tromp op het Siberische eiland Sakhalin strandt in een sneeuwstorm. Juist nu, wanneer onderzoeksjournaliste Isabelle Orthel hem het deksel komt overhandigen van een beerput, begint Tromps daverende carrière in de oliebusiness te wankelen. Tromp ? hedonist, alfaman, kroonprins van Shell, en in alles het tegenbeeld van Ludwig ? schat zijn twee bezoekers volkomen verkeerd in.

Opium - Het gesprek: Jules Croiset over 'Een goed mens'

Presentator Jan Mom gaat in gesprek met acteur Jules Croiset over de tentoonstelling 'Een goed mens'. In deze intrigerende thrillerkomedie van Croiset en Victor Reinier bespreken twee mannen de verwachtingen van het leven, en waarom er zoveel anders is verlopen dan de bedoeling was. Het is een toneelstuk van toneelschrijver Filip Broekman, die januari 2019 overleed.

Opium - Het gesprek: Joost de Vries over Echte Pretentie

Sinds hij debuteerde met de roman Clausewitz behoort Joost de Vries (1983) tot de meest gelauwerde schrijvers én essayisten van zijn generatie. Met zijn roman De republiek won hij de Gouden Boekenuil. Het werd in meer dan tien talen vertaald. Zijn essayboek Vechtmemoires stond op de shortlist van de Jan Hanlo Essayprijs. Hij is redacteur bij De Groene Amsterdammer. Onlangs verscheen Echte pretentie. Echte pretentie: Iedereen zoekt, iedereen camoufleert, doet zich beter voor dan hij of zij is, jonger, hipper, rijker, stoerder, succesvoller. Maar alleen als iemand zich slimmer of cultureel verfijnder voordoet, noemen we het pretentieus. Maar wat vinden we precies zo irritant? De antwoorden hebben te maken met sociale klasse, met authenticiteit, met hoge en lage cultuur, met voetbalanalisten en superheldenfilms, met Karel van het Reve en Susan Sontag, met niet vergeten ?waar je vandaan komt?, met je plek kennen. Eigenlijk: met hoe we vinden dat de maatschappij eruit moet zien. In een wervelend essay onderzoekt Joost de Vries hoe we ons verhouden ten opzichte van cultuur, van onderwijs, van kritisch denken, en ten opzichte van elkaar. En nog belangrijker: Echte pretentie laat zien waarom we absoluut niet zonder pretentie kunnen.

Opium - Het gesprek: Fotografe Isabella Rozendaal over Isabella Hunts

Annemieke Bosman spreekt fotografe Isabella Rozendaal over Isabella Hunts, nog tot 12 mei te zien in het Fotomuseum in Den Haag. Isabella Hunts: Wat betekent wildernis voor de moderne mens? En wat betekent het om onderdeel te zijn van de voedselketen in een geïndustrialiseerde maatschappij? Om dit te onderzoeken volgt fotograaf en schrijver Isabella Rozendaal (1983) sinds 2007 jagers in uiteenlopende culturen. Ze gaat hierbij geen enkele confrontatie uit de weg. Met de dood, met het menselijk vermogen tot vernietiging, met de harde realiteit van de natuur zelf en met haar eigen moraal. Ze is niet alleen beschouwer, maar ook deelnemer; Rozendaal volgde een jachtopleiding, leerde slachten en wild bereiden. Isabella Hunts in het Fotomuseum Den Haag is een indrukwekkend verslag van de jarenlange zoektocht, die Rozendaal van de Hoeksche Waard naar Duitsland, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten en de Braziliaanse Amazone dreef. Moderne praktijken en eeuwenoude tradities laten verschillen zien, maar ook parallellen tussen de achterliggende culturen.

Opium - Het gesprek: Paul Hegeman over zijn documentaire Het Pärt Gevoel

Annemieke Bosman spreekt Paul Hegeman over zijn documentaire Het Pärt Gevoel. Arvo Pärt, de meest gevierde componist van onze tijd, wordt doorgaans beschouwd als een soort kluizenaar. Degenen die de componist kennen en aan het werk zien, ervaren juist het tegenovergestelde. De inmiddels 83-jarige musicus weet een ongelooflijke gevoeligheid te combineren met humor en dat alles met een tomeloze energie. Dit is onder meer te zien tijdens zijn intensieve samenwerking met het Cello Octet Amsterdam, een unieke gebeurtenis die centraal staat in de documentaire. We krijgen zo een bijzondere inkijk in het universum van Arvo Pärt. Paul Hegeman maakte eerder onder andere Ik Wil Graag 100 Worden, waar hij de energieke dirigent en muzikant Ton Koopman volgde en New Life in Congo, een documentaire over de moeder-kind relatie in het door burgeroorlog verscheurde Oost-Congo.

Opium - Het gesprek: Edwin Becker over de tentoonstelling Hockney - van Gogh

Jan Mom gaat in gesprek met Edwin Becker, hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum in Amsterdam. Ze praten over de tentoonstelling Hockney - van Gogh, een niet te missen visueel spektakel. Nooit eerder werden de raakvlakken tussen David Hockney en Vincent van Gogh zo groots en kleurrijk in beeld gebracht. De tentoonstelling 'Hockney - Van Gogh: The Joy of Nature' is te zien vanaf 1 maart.

Opium - Het gesprek: Thijs Römer over de voorstelling Art

Jan Mom gaat in gesprek met Thijs Römer over het theaterstuk Art van de Franse schrijfster Yamina Reza.

Opium - Het gesprek: Jacqueline de Jong over Pinball Wizard

Nog tot en met 18 augustus 2019 is Pinball Wizard te zien in het Stedelijk Museum in Amsterdam. ?Pinball Wizard? toont de historische ontwikkeling van het oeuvre van Jacqueline de Jong. Hierin schakelt zij moeiteloos tussen diverse stijlen: van expressionistische schilderkunst tot nieuwe figuratie en pop art. Het werk van Jacqueline de Jong wordt gepresenteerd in combinatie met werken uit de collectie van het Stedelijk Museum.

Opium - Het gesprek: Preta Wolzak over de tentoonstelling in Museum Rijswijk

Museum Rijswijk organiseert de eerste duo expositie van Preta Wolzak & Bas Kosters. De noodzaak om te creëren, verbindt. Beiden kijken naar de wereld: de één vanuit zelfliefde, de ander vanuit adoratie voor strijdbare vrouwen en protest tegen misstanden in deze wereld. Wolzak laat met haar kunst een protest zien uit liefde voor vergeten vrouwen en de exploitatie van het ongerepte poolgebied. In een combinatie van leer, pailletten en borduurwerk op doek, speelt zich haar protest af, op een ondergrond van fotografische en getekende beelden.

Opium - Het gesprek: Esther Rots regisseerde Retrosprekt

Esther Rots regisseerde Retrosprekt. Retrosprekt Mette is een vrouw die verblijft in een revalidatiecentrum en zich in de afsluitende fase bevindt. Hoewel ze gedeeltelijk verlamd is en haar spraakvermogen deels kwijt, is haar scherpe geest ongeschonden. Op een dag komt Rineke langs, die haar best doet Mette te overtuigen om tegen de man die haar ongeluk veroorzaakte te getuigen. In plaats van dat Mette revalideert, lijkt het tegendeel het geval; haar humor verdwijnt, haar wonden worden verser, ze sluit haar gezin uit en ervaart haar huidige situatie als onbekend. Onbegrip, desoriëntatie en angst nemen toe. Tijd blijkt achterstevoren weg te tikken. In een onwerkelijke roes van medicatie en pijn begint Mette nu pas aan haar revalidatie.

Opium - Het gesprek: Theo Nijland over En de rest is onzin

Eén van de beste kleinkunstenaars van Nederland: Theo Nijland scheidt de zin van de onzin in deze scherpe, melodieuze en swingende voorstelling. Het bevalt Theo steeds beter alleen. Ook het publiek ziet en hoort hem graag een avond alleen aan de vleugel. Dat bleek uit de enthousiaste reacties op zijn laatste solovoorstelling ?Desalniettemin?. In ?En de rest is onzin? scheidt hij, als een ober die aan tafel een zeetong fileert, de zin van de onzin. Hij zingt of zing-zegt alles vanuit een totaal ongenuanceerd eigen gelijk, altijd scherp en grappig, melodieus en swingend.

Opium - Het gesprek: Erwin Olaf over de dubbeltentoonstelling in Den Haag

Jan Mom spreekt fotograag Erwin Olaf. Gemeentemuseum Den Haag en Fotomuseum Den Haag brengen met een dubbeltentoonstelling een eerbetoon aan een van Nederlands beroemdste fotografen: Erwin Olaf (1959). De fotograaf, die afgelopen jaar nog veel lof oogstte met zijn portretten van de koninklijke familie, wordt dit jaar zestig. Een goed moment voor een groots overzicht.

Opium - Het gesprek: Colin Huizing, conservator van de expositie Manzoni in Holland in het Stedelijk Museum Schiedam.

Andrea van Pol spreekt Colin Huizing over de tentoonstelling Manzoni in Holland. Waarom schilderen met verf als je ook ander materiaal kan gebruiken? Piero Manzoni deed dat laatste. Hij maakte in de jaren zestig kunst met zijn adem, blikte eigen poep in, signeerde lichamen en nodigde mensen uit op een sokkel te staan. Voor het eerst sinds vijftig jaar in Nederland presenteert het Stedelijk Museum Schiedam onder de titel Manzoni in Holland een uitgebreid overzicht van zijn werk. De tentoonstelling laat niet alleen Manzoni?s artistieke ontwikkeling zien. Ook de samenwerking met kunstenaars in Nederland en daarbuiten komt aan bod. Hij bracht het wit naar Nederland en inspireerde kunstenaars als Wim T. Schippers voor zijn Pindakaasvloer. Die is sinds 8 jaar weer te zien.

Opium - Het gesprek: Ilay den Boer over de voorstelling 'En dus zal ik weer gaan'

Annemieke Bosman gaat in gesprek met theatermaker Ilay den Boer. Als onderdeel van de research voor zijn nieuwste voorstelling werkte Ilay bij Het Leger des Heils Dordrecht. Hierdoor ontmoette hij vele mensen die in een kwetsbare fase van hun leven verkeerden. Dit vormde de inspiratie voor zijn voorstelling En dus zal ik weer gaan. ?En dus zal ik weer gaan? is een muzikale theatervoorstelling over het spanningsveld tussen vrijheid en egoïsme en het streven naar gelukzaligheid. Waar stopt vrijheid en begint egoïsme? Nog t/m 10 maart te zien in Theater Bellevue en nog t/m 24 april te zien door het land.

Opium - Het gesprek: Stella van Voorst van Beest over Goede Buren

Stella van Voorst van Beest, maker van melancholische films als Gevangenen van de grond (2009) en ?t Wordt toch niks (2001), ging meelopen met een Rotterdams project om eenzaamheid bij 75-plussers in kaart te brengen. Dat resulteerde in de documentaire Goede Buren. Goede Buren: Toen de Rotterdamse Bep de Bruin na 10 jaar dood in haar woning werd gevonden door bouwvakkers, was de stad in shock. Niemand had haar gemist. Hoe kon dit gebeuren? Ada (59) en haar nuchtere overbuurvrouw Wilma (70) besluiten vrijwilligers te worden voor het gemeentelijke antwoord: een campagne tegen eenzaamheid. Samen leggen ze huisbezoeken af, op zoek naar eenzame ouderen die hulp nodig hebben. Diep geraakt door hun eenzaamheid besluiten Ada en Wilma in actie te komen. Maar kun je iemand wel uit zijn eenzaamheid bevrijden? En waar ligt de grens tussen zorgen voor en bemoeien met? Goede Buren laat het weerbarstige dagelijks (samen)leven zien in een mix van rauwe realiteit en humor.

Opium - Het gesprek: Nicolien Mizee over haar boek 'Moord op de moestuin'

Jan Mom gaat in gesprek met schrijfster Nicolien Mizee. Nicolien schreef 'Moord op de moestuin'. Thijs en Judith zijn amper getrouwd wanneer Thijs een hartaanval krijgt. Op de dag dat hij thuiskomt uit het ziekenhuis slaan de buren aan het verbouwen. Schoonzus Cora en zwager Ab besluiten dat een pan soep niet afdoende is: er dient stevig uitgerust te worden. Daartoe wordt eenboswachterswoning gehuurd op een landgoed, voor de hele zomer maar liefst, met zijn vieren. Echter: nergens op aarde is het écht rustig, en eenmaal op het landgoed aangekomen blijkt daar een verbeten strijd gaande, ogenschijnlijk over een boom. Een strijd die op bloedstollende en evenzeer dolkomische wijze uit de hand loopt.

Opium - Het gesprek: Tom de Ket over DE VERLEIDERS

Pierre Bokma, Victor Löw, George van Houts, Tom de Ket en Leopold Witte/Peter Drost vormen samen DE VERLEIDERS. DE VERLEIDERS maken actueel theater, met de diepgang van toneel en de urgentie en snelheid van cabaret. Dit seizoen richten zij met hun nieuwe voorstelling #niksteverbergen hun pijlen op de handelaren in big data. De Facebooks, Apples, Googles en Übers van deze wereld. Bedrijven die nu een ongekende macht hebben en zich verheven voelen boven elke wet. Deze bedrijven weten alles van ons. Maar wat houden zij voor ons verborgen?

Opium - Het gesprek: Marjoleine Boonstra over haar documentaire Het wonder van Le petit Prince

Andrea van Pol spreekt Marjoleine Boonstra die de documentaire Het wonder van Le petit Prince regisseerde. Na de Bijbel is Le Petit Prince van Antoine de Saint-Exupéry het meest vertaalde boek ter wereld. Er zijn inmiddels versies in meer dan 375 talen. Waarom kiezen mensen wereldwijd juist dit boek om hun bedreigde talen en culturen in leven te houden? Van Sami, de taal in de hooglanden van Samiland, tot Tamazight, dat wordt gesproken op de woestijnvlaktes van de Sahara. Van Tibetaanse lessen aan ballingen in Parijs tot Nawat, dat nog wordt gesproken door een laatste generatie in El Salvador. Elke vertaler heeft een dramatisch verhaal en motivatie om Le petit prince te vertalen.

Opium - Het gesprek: Ruud van Empel

Fotograaf en beeldend kunstenaar Ruud van Empel (1958) heeft wereldfaam verworven met zijn fictieve kinderportretten in paradijselijke omgevingen. In zijn recente natuurwerken is de enscenering nog uitbundiger geworden. Het past in een romantische traditie - idyllisch, idealistisch, misschien zelfs sentimenteel - maar er wringt ook iets. Bij alle fabelachtige virtuositeit waarmee deze natuurbeelden zijn samengesteld, blijft overduidelijk het bewustzijn dat dit niet ?echt? is. Het werk van Ruud van Empel bevindt zich in internationaal toonaangevende musea, in vele bedrijfscollecties en particuliere verzamelingen, waaronder die van Sir Elton John. Ruud van Empel - Making Nature 9 februari - 26 mei 2019 Museum Belvédère in Heerenveen-Oranjewoud

Opium - Het gesprek: Simone van der Vlugt over WIj zijn de Bickers!

Tijdens de research voor haar historische romans stuitte Simone van der Vlugt op allerlei bijzondere verhalen, die ze nu in haar eerste non-fictieboek deelt. Wij zijn de Bickers! vertelt het meeslepende verhaal van de Amsterdamse regentenfamilie Bicker, bekend van burgemeester Andries Bicker en Bickerseiland. We maken kennis met ze in de zestiende eeuw, als ze hun positie te midden van de stadselite innemen, en volgen ze naar de zeventiende eeuw, als ze op het toppunt van hun macht komen. Zowel de familie als de stad Amsterdam heeft in de Gouden Eeuw een belangrijk stempel gedrukt op de geschiedenis. Ook de periode na die glorietijd maken we met de familie mee, via Wendela Bicker, de vrouw van Johan de Witt, die in een woelige tijd leefde.

Opium - Het gesprek: John Appel over de documentaire Sprekend Nederland

Jan Mom gaat in gesprek met documentairemaker John Appel over zijn nieuwste film Sprekend Nederland. Sprekend Nederland is een portret van Nederland waarin aan de hand van toespraken op bruiloften en partijen, maar ook bij protestmarsen en allerlei openbare manifestaties de huidige tijdgeest van nu wordt gevangen. De film laat een multicultureel land zien dat nog steeds lijkt te moeten wennen aan het feit dat het multicultureel ís. Waarin men zich bedreigd voelt door de komst van nieuwkomers. De vraag is: waar zijn we eigenlijk bang voor? Is het niet vooral de angst om ons geluk kwijt te raken, de angst voor het onbekende?