Supplement:

Nieuw in Supplement: 'En wat kan er wél?' - een serie korte reportages van Botte Jellema over de seizoensopening van DNO.

Het komende seizoen van De Nationale Opera staat in het teken van het Faust-thema en hoe anders dan met een uitvoering van Boito’s Mefistofele kon het seizoen worden geopend. Maar vanwege de maatregelen tegen verspreiding van corona is ook deze uitvoering opgeschort. Wat te doen? Er moet een alternatief komen. Onze verslaggever Botte Jellema volgt de makers de komende weken tot de première begin september.

Supplement is de wekelijkse podcast van de NTR over klassieke muziek, die als aanvulling dient op de programma’s van NPO Radio 4. Luister naar portretten, audio-documentaires en verhalen uit de wereld van de klassieke muziek door de beste Nederlandse makers.

Podcast afleveringen

#3 - 'En wat kan er wél?' - Aflevering 3 (S02)

Regisseur van FAUST [working title] Lisenka Heijboer Castañon gaat op vakantie naar Frankrijk. Althans, een normale vakantie zal het niet echt worden, want misschien is deze week wel de stilte voor de storm. Volgende week beginnen de eerste repetities voor de seizoensopening van DNO.

#2 - 'En wat kan er wél?' - Aflevering 2 (S02)

Makers Lisenka Heijboer en Manoj Kamps worstelen met verschillende vraagstukken over de productie van de seizoensopening van DNO. Deze zijn van praktische én inhoudelijke aard.

#1 - 'En wat kan er wél?' - Aflevering 1 (S02)

In de eerste aflevering van deze reeks reportages van Botte Jellema maken we kennis met theatermakers Lisenka Heijboer en Manoj Kamps.

De Komedie is ten einde: de laatste dagen van Beethoven

Een hoorspel over de laatste dagen van Ludwig van Beethoven. In maart 1827 teerde Beethoven langzaam weg op zijn sterfbed, ten prooi aan levercirrose en waterzucht. Ondanks zijn wereldfaam trokken weinigen zich het lot van de dove componist aan. Wat hield de doodzieke Beethoven bezig in die laatste dagen? Met wie deelde hij zijn intieme overpeinzingen? Hoe keek hij terug op zijn leven en hoe dacht hij over lijden, dood en zingeving? Met de acteurs Ton Feil (Beethoven), Rens van de Rijdt (Schindler), Valentijn van Schooten (buurjongen). Samenstelling Jos van der Zanden.

Opus 130: Deel 2

In de tweede aflevering van de podcast over Beethovens laatste strijkkwartet, nr 13, opus 130 duiken we met het Dudok kwartet en met Beethovendeskundige Jos van der Zanden in de structuur van het werk. Hoe is de opbouw en wat kenmerkt de verschillende delen?

Opus 130: Deel 1

In de eerste aflevering buigen we ons met Beethovendeskundige Jos van der Zanden en het Dudok Kwartet over de geschiedenis van het 13de strijkkwartet Opus 130 van Beethoven. Wat weten we eigenlijk over de ontstaansgeschiedenis? Waarom componeerde Beethoven twee laatste delen?

Hein van Eekert over Beethovens opera Fidelio

Voorafgaand aan de Beethovenweek van NPO Radio 4 zendt de NTR de opera Fidelio uit. Omdat Fidelio Beethovens enige voltooide opera is, wordt het werk wel eens gezien als een probleemwerk: "niet echt opera", "te symfonisch", dat soort verwijten. Het is waar, Beethoven maakt soms ongewone muzikale keuzes om vorm te geven aan de emoties van zijn karakters. Ongewoon, maar niet zwak! Integendeel, hij tilt het idee van muziekdrama juist naar een hoger plan. Luister naar het verhaal achter Fidelio, verteld door NTR Opera Live-presentator Hein van Eekert.

De ‘Kijkende oren’ van Ton Bruynèl

Deze Nederlandse elektronische muziekpionier componeerde op latere leeftijd warmbloedige, kleurrijke en toegankelijke muziek voor combinaties van stem, instrumenten en tape. De natuur was een grote bron van inspiratie. Ton Bruynèl (1934-1998) was een meester in het nabootsen of suggereren van geluiden zoals die van vogels, insecten of regen. Geen componist evenaarde tot nu toe de kwaliteit van zijn evocatieve muziek. Looking ears, oftewel Kijkende oren, is de naam van een van zijn composities. De titel zegt iets over de manier waarop Bruynèl geluid benaderde. Zijn oud-leerling, programmamaker Robert Nasveld, werpt een blik op de persoon en zijn universum.

1. Op het Utrechts Conservatorium
Bruynèl studeerde een blauwe maandag aan het Utrechts Conservatorium en gaf daar later les. Hij schreef het romantische Serène voor tape en dwarsfluit als huwelijksgeschenk voor zijn toenmalige echtgenote. Het begint met de karakteristieke signalen van een dwerguiltje.

2. Muziek verbeeld
Bruynèls beeldende Soft Song voor hobo en klanksporen werd in 1974 door sommige collega-componisten naar de prullenbak verwezen, misschien wel omdat het voor de heersende mode in die jaren te communicatief was. Bruynèl moest op zijn beurt niets van hun ‘maagzuurmuziek’ hebben. De componist vertelt over zijn orkeststuk Phases en Dali’s surrealisme.

3. Zwanenzang
Ton Bruynèls laatste werk is de video-opera Non sono un uccello (Ik ben geen vogel). De compositie is een ode aan de vliegkunst, in 1998 uitgezonden op televisie. Het idee hiervoor ontstond in 1986 na het zien van de ontploffing van het ruimteveer Challenger. Oud-leerling Ad Wammes voltooide het werk Cours des nuages (Gang van de wolken) voor strijkorkest en klanksporen. Ad vertelt hoe hij Bruynèl, toen deze nog leefde, hielp met de notatie.

Zin in Muziek - Aflevering 6: Muziek en het Zintuiglijke

In de zesde aflevering van de serie Zin in Muziek benaderen de twee presentatoren Annemieke Huls en Henk Steenhuis muziek vanuit het zintuiglijke. Op het podium van Club Nine in Tivoli-Vredenburg spreken zij met componistenduo Strijbos & Van Rijswijk en altviolist Huub Beckers.

Mahlers Tiende en het 'doodsakkoord'

Zelfs kenners en commentatoren stelt het voor raadsels. Wat wilde Gustav Mahler uitdrukken met dat schrijnende negentonig akkoord uit het adagio van zijn Tiende Symfonie? Is het een statement waarin hij bruusk afstand neemt van de tonaliteit? Of moeten we het zien als een schreeuw van iemand die zo door het leven is getekend, dat ie het niet meer aan kan?

Deze podcast is een uitzending van het NTR-radioprogramma De Bedding over de zomer van 1910, waarin Mahler een diepe crisis doormaakte die zijn neerslag vond in de noten van zijn laatste symfonische schepping.

Jacques Beers: musicus van de toekomst

Jacques Beers (1902-1947) werd geroemd door zijn tijdgenoot Maurice Ravel en aangemoedigd door pedagoge Nadia Boulanger. Ondanks alle goede voortekenen verliep het leven van Beers tragisch. In de roaring twenties woonde hij in Parijs en stond hij midden in het muziekleven tot de oorlog hem dwong terug te keren naar Nederland. Hij moest de kost verdienen voor zijn gezin en gaf muziekles op de Duitse school in Amsterdam. Hij was geen aanhanger van de Nazi’s, al leek het soms anders. Ondervoeding, hartproblemen en emoties in de periode van de zuivering zorgde ervoor dat hij jong overleed. Zijn muziek is maar zelden te horen.

Een docudrama van Marjolein de Moor gebaseerd op de biografie van

Jurjen Vis.

Zin in Muziek - Aflevering 5: Muziek en het Zinnelijke

Deze keer in Zin in Muziek gaat het over het zinnelijke, het lichamelijke.
Er zijn drie musici te gast: de Componist des Vaderlands Calliope Tsoupaki, flamencogitarist Erik Vaarzon-Morel en harpiste Gwyneth Wentink.

Zin in Muziek - Aflevering 4: Muziek en het Zinvolle

In de vierde aflevering van de verdiepende muziekserie Zin in Muziek gaat Trouw-journalist Henk Steenhuis en altviolist Huub Beckers met een participerend publiek op zoek naar betekenis van muziek. Zij hanteren daarbij het gedachtengoed van onze voormalige Denker des Vaderlands René Gude, die de zgn. vier zetten bedacht:, Zinrijk, Zinvol, Zinnelijk en Zintuiglijk.
In deze aflevering staat het Zinvolle centraal, de betekenis van de muziek, waarbij ook tekst en beeld bepalend kunnen zijn.
Met speciale gasten, de Nederlandse bariton Jan Willem Baljet en het Accordeonduo Touac (Renée Bekkers en Pieternel Berkers).

Op zoek naar het ongekende: VI. De Biënnale

In deze laatste aflevering van Op zoek naar het ongekende - vlak voor de start van de tweede Strijkkwartet Biënnale - duikt Lex nog één keer in het strijkkwartet. Oprichter en artistiek directeur Yasmin Hilberdink en programmeur Robin de Bruijn nemen hem mee in hun beleving van het strijkkwartet en hoe deze terugkomt in het festival - een kijkje in de ziel van de Biënnale.

De vlieg van Pierre Henry

De in 2017 overleden Franse componist Pierre Henry was gefascineerd door het gebruiken van andere geluiden dan tonen. Kort na de Tweede Wereldoorlog stond hij met Pierre Schaeffer aan de wieg van de invloedrijke ‘musique concrète’. Bij deze stroming werden geluiden uit onze dagelijkse omgeving opgenomen en in een elektronische compositie verwerkt.

Rond het begin van de jaren ‘70 van de vorige eeuw richtte hij zijn aandacht meer op de popmuziek. Zijn doel was om die met gemanipuleerde klanken te verrijken. Henry werd toen vooral bekend met zijn ‘Psyché Rock’. Deze hit inspireerde zelfs DJ’s.

De podcast ‘De vlieg van Pierre Henry’ van de NTR is gemaakt en wordt gepresenteerd door programmamaker Robert Nasveld.