Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.

Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?

Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

12 aug 2020 ‘Variaties’

Je moet er even voor gaan zitten, maar dan krijg je ook wat… Zo’n rijk en fraai werk: deze variaties van Max Reger, die op 12 augustus 1904 in wereldpremiere gingen.
Reger. Alcoholist en liefhebber van droge humor, wat op zich al humor is, maar bovenal een van de grootste contrapuntisten na Bach.

Max Reger
Variaties en Fuga, op.81 (over een thema van Bach)
Marc-Andre Hamelin, piano
Hyperion CDA66996
31’43’’

11 aug 2020 ‘Bach & Beatles’

Het kon niet uitblijven, ik ben een Bach-liefhebber maar ook een Beatles-liefhebber, dus… alle aandacht voor de arrangementen die Peter Breitner maakte. Je hoort Bach’s Hohe Messe alsof het een Brandenburgs Concert en daar doorheen, naadloos gevlochten, melodieeen van Lennon en McCartney.

Johann Sebastian Bach / Lennon & McCartney (Arr. Peter Breitner)
Beatles Concerto Grosso nr.9
(Here, There and Everywhere & Yesterday & Hello Goodbye)
Peter Breitner Orchestra
NAXOS 8574078
9’45’’

10 aug 2020 ‘Glenn Gould Live’

10 augustus 1958. Wat een geluk dat er microfoons bij stonden… Glenn Gould heeft nooit in Nederland opgetreden, maar wel een keer met het Concertgebouworkest, in Salzburg. Het is een zeer gedreven uitvoering, waar zowel Gould als het orkest op het puntje van hun stoelen musiceren.

Johann Sebastian Bach
Concert voor klavecimbel en strijkorkest nr.1, BWV.1052
Glenn Gould, piano
Koninklijk Concertgebouworkest olv Dimitri Mitropoulos (live, 10 aug.1958)
RCO05001
20’03’’

7 aug 2020 ‘Zijtak’

Luisteren naar familieleden van Bach is vaak een ontdekkingstocht langs grotendeels vergeten edoch prachtige muziek. Te beginnen met Heinrich Bach, naar diens zoon Johann Michael Bach – Bach’s eerste schoonvader, en zijn broer Johann Christoph Bach. Een Bachzijtak, met onverwachte ‘luister inkijkjes’.

Heinrich Bach
Ich danke Dir, Gott
BachPlus
Evil Penguin 0031
8’19’’

Johann Michael Bach
Ich weiss, dass mein Erlöser lebt
Vox Luminis olv Lionel Meunier
Ricercar RIC347
2’49’’

Johann Christoph Bach
Wie bist Du denn, O Gott, in Zorn auf mich entbrannt
Nahuel Di Pierro, bas
Ensemble Diderot olv Johannes Pramsohler
Audax Records ADX13715
12’01’’

6 aug 2020 ‘Hetzelfde anders horen’

Bach maakte waarschijnlijk zelf de bewerking van zijn Tweede Sonate voor viool. Als Sonate BWV.964 is het dan muziek voor klavecimbel. Hetzelfde, maar anders. Dezelfde noten, maar toch. Een oefening in hetzelfde anders horen.

Johann Sebastian Bach
Sonate voor viool nr.2, BWV.1003
Alina Ibragimova, viool
Hyperion 67691/2
23’24’’

Johann Sebastian Bach
Sonate, BWV.964
Lorenzo Ghielmi, klavecimbel
Passacaille PAS1077
19’34’’

5 aug 2020 ‘Grootse opening, voor Dresden’

In Weimar voerde Bach muziek uit van Peranda, een componist die tientallen jaren eerder een grote naam was in Dresden. Als Bach begint aan zijn Hohe Messe, gecomponeerd met Dresden in het achterhoofd, dan klinken de openingsmaten als… Peranda. Maakt mij meteen nieuwsgierig; hoe klinkt Peranda?

Marco Giuseppe Peranda
Mis in a; I. Kyrie
Abendmusiken Basel
Coviello Classics COV91904
5’20’’


Johann Sebastian Bach
Mis BWV.232, “Hohe Messe”: Kyrie – koor, “Kyrie eleison”
Chor des Bayerischen Rundfunks & Concerto Köln olv Peter Dijkstra
BR Klassik 900910
9’00’’

4 aug 2020 ‘Uit het Bachboek voor Harriet Cohen’

De Engelse pianiste Harriet Cohen vroeg aan allerlei bevriende componisten om iets te maken ‘rond’ Bach. In 1931 verscheen ‘A Bach Book for Harriet Cohen’, met daarin Bachbewerkingen door oa Bax, Howells, Bridge en Vaughan Williams. Laatstgenoemde maakte een parel onder de Bachbewerkingen.

Johann Sebastian Bach / Ralph Vaughan Williams
Ach bleib’bei uns, Herr Jesu Christ, BWV.649 (Arr.)
Jonathan Plowright, piano
Hyperion CDA67767
5’35’’

3 aug 2020 ‘Texel en Brabant bij Bach’

Familiebijeenkomsten van de Bach’s werden steevast opgeluisterd met schuine grappen, woordspelletjes en natuurlijk muziek… ‘Deels komisch, deels ongepast’, aldus Bach’s eerste biograaf. In een bewaard fragment worden Texel en Brabant genoemd. Tijd voor een klein onderzoek.

Johann Sebastian Bach
Quodlibet BWV.524, “Wass seind das vor grosse Schlösser” (fragment)
Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki
BIS 2041
10’49’’

31 juli 2020 ‘Begrafenis’

31 juli 1750, Bach’s begrafenis. Voor de uitvaartdienst had hij zelf al muziek uitgekozen; muziek van een familielid die hij in zijn jeugd goed gekend had.
De in 1703 overleden Johann Christoph Bach. Hoe toepasselijk dat J.S. koos voor ; Lieber Herr Gott, wecke uns auf.

Johann Christoph Bach
Lieber Herr Gott, wecke uns auf
Vox Luminis olv Lionel Meunier
Ricercar RIC 347
4’16’’

30 juli 2020 ‘Bach en Vader Jakob’

Er zit in de Kunst der Fuge een canon waar ik iedere keer weer van geniet maar ook versteld van sta. Maar hoe leg ik ‘m uit? Ik vroeg collega Jana om mij te helpen, en aan de hand van de canon ‘Vader Jakob’ doen we een poging.
Daarnaast het arrangement van Harry van de Kamp van een deel uit de Kunst der Fuge. Zo mooi… het verdient een apart BWV-nummer!

Johann Sebastian Bach
Die Kunst der Fuge, BWV.1080; Canon per Augmentationem in Contrario Motu
Amsterdamse Bach Solisten
Ottavo OTR C48503
7’05’’

Johann Sebastian Bach
Die Kunst der Fuge, BWV.1080 – Contrapunctus XIX (arr.)
Gesualdo Consort Amsterdam
Sony Classical 82876705432
10’59’’

29 juli 2020 ‘Beelden van Bach’

Er is geen componist zoveel ‘onderzocht’ als Bach. Iedere noot, iedere letter, die hij aan het papier toevertrouwde, is beschreven in duizenden boeken, artikelen en proefschriften. En toch; wie was hij? Iedereen heeft zijn ‘eigen’ Bach. Silvestrov componeerde een intiem en droomachtig eerbetoon aan Bach, en soms schemeren de noten van J.S. er doorheen.

Valentin Silvestrov
Dedication to J.S.B.
Kremerata Baltica olv Gidon Kremer
Nonesuch 7559-76934-5
6’03’’

28 juli 2020 ‘De kern van de zaak’

28 juli 1750, even na kwart over acht ‘s avonds, overlijdt Bach. Tot de allerlaatste gecomponeerde noten behoort het Et incarnatus est uit de Hohe Messe. Voeg het Crucifixus toe en het Et resurrexit en je hebt volgens mij ‘de kern van de zaak’.
Hier was het Bach om te doen; zowel muzikaal als religieus.

Johann Sebastian Bach
Mis BWV.232, “Hohe Messe”, Credo – koren, “Et incarnatus est + Crucifixus + Et resurrexit”.
Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe
Virgin Classics 5451632
10’11’’

27 juli 2020 ‘Wat heeft Bach in zijn handen?’

Op het enige echte portret van Bach, uit 1748, staat hij afgebeeld met in zijn handen een kleine partituur. Wie goed kijkt, ziet een Canon staan. Bach wilde zich dus laten zien met een muziekvorm die in zijn tijd al heel ouderwets was, maar getuigde van ouderwets goed vakmanschap, en met religieuze betekenis. Hoe klinkt de muziek die hij in zijn handen heeft?

Johann Sebastian Bach
14 Verschiedene Canones, BWV.1087; Canon triplex a 6
Bach Collegium Japan
BIS2151
0’36’’

Johann Sebastian Bach
14 Verschiedene Canones, BWV.1087; Canon triplex a 6
Fretwork
Harmonia Mundi HMU 907395
1’09’’

Johann Sebastian Bach
14 Verschiedene Canones, BWV.1087; Canon triplex a 6
Café Zimmermann
Alpha Classics 014
1’12’’

24 juli 2020 ‘Laatste noten’

Ergens in die ‘doodzieke’ maanden april-juli 1750 dicteerde Bach aan zijn leerling Kittel een nieuwe versie van het koraal ‘Wenn wir in hochsten Noten sind’, en gaf het een nieuwe titel; ‘Vor deinen Thron tret ich hiermit’. Ga je tellen, en verbind je letters aan getallen, dan kun je hierin lezen: Bach, J.S. Bach en Johann Sebastian Bach. Oftewel de ‘ich’…

Johann Sebastian Bach
Koraal ‘Vor deinen Thron tret’ich hiemit’, BWV.668
Amsterdamse Bach Solisten
Ottavo OTR C48503
3’17’’

23 juli 2020 ‘De navolging’

Voor Bach stond de ‘canon’ gelijk aan ‘wet’ oftewel het Musikalisches Opfer kent tien canons, als de Tien Geboden. Een stem volgt in alles de andere stem; de navolging van een gewone gelovige van Christus. Duizelt het al? Het kan altijd nog ‘erger’… deze canon kan tot in eeuwigheid hoger gaan, hoger en hoger. Een klinkende lofprijzing van de Eeuwige.

Johann Sebastian Bach
Musikalisches Opfer, BWV.1079: “Canon 5, a 2, per tonos”
Bach Collegium Japan
BIS2151
6’00’’