Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.


Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?


Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

31 maart 2020: de Lukas Passie

Mendelssohn was er duidelijk over; het handschrift is van Bach, de muzikale kwaliteit duidelijk niet. Bach’s Lukas Passie is waarschijnlijk een door Bach gemaakte kopie van een werk van een andere componist. En toch… in al zijn vroomheid en oprechtheid neemt deze muziek mij mee.

Johann Sebastian Bach
Lukaspassion, BWV.246, Anh.II, nr.30
Delen 1 t/m 7
Alsfelder Vokalensemble & Barockorchester Bremen olv Wolfgang Helbich
CPO 9992932
7’46’’

30 maart 2020: De andere Passie

In 1713 en 1726 voerde Bach Keiser’s Markus Passion uit, althans, Bach dacht dat het van Keiser was… het was van Bruhns.
Prachtige muziek – bijna geheel vergeten.

Reinhard Keiser (Friedrich Nicolaus Bruhns)
Markus Passion; XXV. Sinfonia & XIX Aria ‘O Golgotha’
Ensemble Jacques Moderne & Gli Incogniti olv Joël Suhubiette
Mirare MIR 254
6’40’’

27 maart 2020: Johann's oneindige veranderingen

Het blijft mij verwonderen; je neemt een viool, een eenvoudig basthema, en vervolgens bouw je variaties op dit thema – Bach’s Ciaconna. En hoeveel violisten houden zich niet bezig met deze Mount Everest in de vioolliteratuur? Ik was zeer verrast door de nieuwe uitvoering door Thomas Zehetmair, alsof ik het ‘als nieuw’ hoor.

Johann Sebastian Bach
Partita voor viool nr.2, BWV.1004; Ciaconna
Thomas Zehetmair, viool
ECM 2551/52
12’30’’

26 maart 2020: Ludwig's oneindige veranderingen

Het thema stelt niet veel voor, toch? Maar Ludwig zag de mogelijkheden, hoorde de veranderingen, en begon met zijn Variaties. Hoeveel is er niet mogelijk? Dat steeds maar weer horen en zien… Op de sterfdag van Ludwig van Beethoven een klinkend eerbetoon.

Ludwig van Beethoven
33 Variaties op een wals van Anton Diabelli, op.120; I. Thema
Igor Levit, piano
Sony 88875060962
0’47’’

Ludwig van Beethoven
33 Variaties op een wals van Anton Diabelli, op.120; Var.24, Fughetta, Andante
Igor Levit, piano
Sony 88875060962
2’43’’

25 maart 2020: 'Es ist vollbracht'

In deze aria blikt Bach vooruit op de Goede Week. Muziek van een grote innigheid. Muziek als een pelgrimstocht, het eindpunt is in zicht, maar in wezen komt er geen einde aan de tocht… Deze uitvoering lijkt buiten de tijd te staan; wonderschoon.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.159, "Sehet, wir gehn hinauf gen Jerusalem" ; aria, "Es ist vollbracht"
Peter Harvey, bas
English Baroque Soloists olv John Eliot Gardiner
Soli Deo Gloria 118
7’23’’

24 maart 2020: Brieven aan Bach

De Israëlische zangeres Noa maakte een op z’n zachtst gezegd verrassende CD met ‘Letters to Bach’. Originele Bach melodie, voorzien van tekst, noem het maar: voorzien van vakmanschap en lichtheid.

Noa / Johann Sebastian Bach
The Race
Noa, zang & Gil Dor, gitaar
Naieve 6994
1’23’’

Johann Sebastian Bach
Invention nr.1, BWV.772
Andras Schiff, piano
DECCA 4119742
1’27’’

Johann Sebastian Bach
Sonate voor fluit en klavecimbel, BWV.1031; II. Siciliana
Peter Holtslag, traverso
Ketil Haugsand, klavecimbel
Aeolus AE-10246
2’10’’

Noa / Johann Sebastian Bach
A Pair
Noa, zang & Gil Dor, gitaar
Naieve 6994
2’26’’

23 maart 2020: De gedoopte Bach

23 maart 1685, Georgenkirche, Eisenach. Sebastian Nagel houdt zijn petekind vast, dat zijn naam zal dragen en de naam van Johann Ambrosius Bach, de vader van het kind. Kortom, Johann Sebastian’s doopdag!

Johann Christoph Bach
Der Mensch, vom Weibe geboren
Vox Luminis
Ricercar 347
3’37’’

Johann Christoph Bach
Bist willkommen
Vox Luminis
Ricercar 347
2’18’’

20 maart 2020: Bijna jarig

Morgen, 21 maart, is de geboortedag van Bach, althans volgens de ‘oude’ kalender, volgens de ‘nieuwe’ kalender is hij op 31 maart geboren. Ach, kniesoor die daar op let - morgen is het Happy Bach Dag. En in deze aflevering vier ik het alvast ‘vooruit’ met een prachtige uitvoering van Bach’s Derde Brandenburgs Concert.

Johann Sebastian Bach
Brandenburg Concert nr.3, BWV.1048
Dunedin Consort olv John Butt
Linn CKD430
10’40’’

19 maart 2020: Verbinding

Een prachtige aria, waar de melodieën langzaam over elkaar dansen, boven een langzame bas. ‘Want waar twee of drie mensen in mijn naam samen zijn, ben ik in hun midden’ (Matteus18:19-20). Twee hobo’s en een stem, een aria van verbinding.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.42, "Am Abend aber desselbigen Sabbats"; aria ‘Wo zwei und drei versammelt sind’.
Maarten Engeltjes, countertenor
PRJCT Amsterdam
Sony 19075932442
11’27’’

18 maart 2020: Muziek tot leven: Bertus van Lier

Bertus van Lier, dirigent, recensent, docent en componist maakte in 1951 een bewerking van Bach’s Kunst der Fuge, speciaal voor het Sextet Alma Musica.
Bertus was lid van het verzet in de Tweede Wereldoorlog, evenals zijn zus Trui en zijn nicht Truus. In de podcastserie ‘Muziek tot leven’ verschijnt op 18 maart een aflevering over Bertus van Lier. Meer informatie op: www.truusvanlier.nl

Johann Sebastian Bach / Bertus van Lier
Kunst der Fuge (opname: 1961)
Alma Musica
2-LP 6818.181/182
6’00’’

17 maart 2020: Liszt & Bach

In Utrecht is deze week het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours begonnen. In de muziek van Liszt bevinden zich uitermate fascinerende beschouwingen en bewerkingen over en van Bach.

Franz Liszt
Prelude voor piano, S.179; Praeludium nach JS. Bachs Kantate ‘Weinen, klagen, sorgen, zagen’.
Arcadi Volodos, piano
Sony 82876873802
5’10’’

16 maart 2020: Variaties op rouw en verzoening

In zijn onlangs verschenen; ‘De Goldbergvariaties, een verhaal over Bach en rouw’ noemt de schrijver Philip Kennicott de muziek van Bach ‘de enige muziek die niet triviaal is, muziek die helpt de nabijheid van de dood te ondergaan en zich ermee te verzoenen’. In het eerste deel van Kennicott’s boek gaat het oa over de Chaconna uit de Tweede Partita.

Johann Sebastian Bach
Fantasie, BWV.944
Andrew Lawrence-King, barokharp
DHM 05472775232
1’46’’

Johann Sebastian Bach
Partita nr.2, BWV.1004; V. Chaconna
Andrew Lawrence-King, barokharp
DHM 05472775232
17’34’’

13 maart 2020: Uit de schaduw: J.G. Goldberg

De Goldberg-variaties, kreeg deze bijnaam omdat volgens het ‘verhaal’, het wonderkind Johann Gottlieb Goldberg de variaties als eerste speelde.
Goldberg was in ieder geval een wonderkind en een leerling van Bach, en componist van fantastische Sonates…!

Johann Gottlieb Goldberg (Bach, bwv.1037)
Sonata voor 2 violen en b.c. in C
Musica Alta Ripa
MDG 30907092
11’58’’

12 maart 2020: De jarige Telemann

Had ik aan een willekeurige muziekliefhebber ten tijde van Bach gevraagd: wie is volgens u de grootste componist van nu? Dan… juist, de op 14 maart 1681 geboren Telemann.
Bach en Georg Philipp Telemann hebben elkaar gekend, verkeerden soms in elkaars vaarwater, en bewonderden elkaar. In het enorme oeuvre van Telemann zitten ware juweeltjes.

Georg Philipp Telemann
Ouverture voor 3 hobo’s, fagot, strijkorkest en b.c., TWV55:D15; I. Ouverture
Zefiro olv Alfredo Bernardini
Arcana A371
6’28’’

11 maart 2020: Troost

Een luisteraar gaf aan, dat specifiek deze aria hem zoveel troost had geboden in tijden van een ernstige ziekte. Dat vind ik een prachtig gegeven – troost in muziek. Toevallig las ik vorig jaar het boek ‘Troost in muziek, een polyfone blik op de Mattheuspassie’. Kan muziek troosten?

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.29, "Wir danken dir, Gott, wir danken dir" ; aria, "Gedenk an uns mit deiner Liebe"
Hana Blazikova, sopraan
Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki
BIS 1981
5’49’’