Naar homepage
Interessant

Topstukken: Gymnopédies van Erik Satie

foto: Pexelsfoto: Pexels
  1. Klassiekchevron right
  2. Topstukken: Gymnopédies van Erik Satie

De Gymnopédies van Erik Satie zijn drie stukken voor piano die worden gezien als de voorloper van minimal music. Lees meer over deze betoverende en meditatieve pianostukken uit 1888.

Beluister de Gymnopédies van Erik Satie

Laatromantiek of twintigste eeuw?

Eind negentiende eeuw is het als de laatromantiek welig tiert. Gustav Mahler, Anton Bruckner en Richard Strauss bepalen grotendeels de klank van de muziek op dat moment: groots en monumentaal. Te midden van al dat geweld houdt een eigenzinnige man zich staande en bewandelt zijn eigen pad: Erik Satie. Zijn muziek heeft een lichtheid, esthetiek en eenvoud die in schril contrast staat met de laatromantiek van zijn tijd. In feite zou je kunnen zeggen dat hij met zijn muziek al vooruitliep op wat er in de twintigste eeuw zou gaan gebeuren.

Gymnopédiste

In 1879 begon Satie met een conservatoriumstudie, maar dat was niet echt een succes. Uit de archieven blijkt dat hij getalenteerd was, maar ook lui en vaak afwezig. Op het conservatorium lukte het niet, en zo raakte de gesjeesde student in 1887 aan een bijbaan in het nachtleven van Montmartre als bar- en cabaretpianist. Overdag kwam hij dan tot zijn eigen muziek en na zijn eerste werk Ogives volgden de Gymnopédies in 1889.

Nog voordat Erik Satie zijn befaamde Gymnopédies schreef, noemde hij zichzelf al een 'Gymnopédiste'. Zo stelde hij zich soms voor, met daarbij de toevoeging dat dit "een mooi vak" is. Wat hij daar precies mee bedoelde is niet duidelijk, maar het geeft aan dat hij van provoceren hield en zich misschien op deze manier wilde afzetten tegen de ideeën van de maatschappij. Hij koos helemaal zijn eigen pad buiten de muziekstroming die in zijn tijd gangbaar was.

Herontdekking

"Erik Satie was een componist die zich nergens iets van aantrok. Dat fascineert mij zo ongelooflijk," aldus Reinbert de Leeuw. Hij introduceerde vanaf de jaren zestig de werken van Satie in Nederland totdat ze echt populair werden in de jaren tachtig. John Cage ging hem voor; in de jaren vijftig toonde hij openlijk zijn bewondering voor de muziek. Meesterpianist Aldo Ciccolini was het daar mee eens en hielp ook een handje mee met de herwaardering van de magische pianomuziek van de eigenzinnige Fransman.

Lex Bohlmeijer over Satie

Luister naar NPO Radio 4-presentator Lex Bohlmeijer over Satie. Hij gaat onder andere in op de ontdekking van zijn werk door Reinbert de Leeuw, de traagheid van de muziek en waarom hem dit zo raakt.

Quote

Erik Satie is een aantrekkelijke figuur, een beetje gek. Kunstenaars zijn vaak pas waarachtig als ze buiten de burgerlijke orde leven: de rijkeluiszoon die arm was als de ratten en in zijn onderhoud moest voorzien door in cafés op gammele piano’s voor vertier te zorgen.

Lex Bohlmeijer

Lex Bohlmeijer over Erik Satie

Ster advertentie
Ster advertentie