De Vier Jaargetijden van Passaggio

De Vier Jaargetijden van Passaggio:

Het seizoen is van oudsher een sterke bron van inspiratie voor de muziek. Kortom, de herfst is een goede reden voor NPO Radio 4-presentator Lex Bohlmeijer om de stoute schoenen aan te trekken en de studio te verlaten voor zijn serie De Vier Jaargetijden van Passaggio. In iedere editie staat een deel van Nederland centraal, zoals Groningen bijvoorbeeld. In vijf radio-uitzendingen roept Lex de schoonheid en de diversiteit van het landschap onderweg op.

Podcast afleveringen

#5 - Lente in Drenthe, dag 5: Van Orvelte naar Emmen (S12)

Hoe is het om te slapen in een museum? Nou heel gewoon eigenlijk. Ik overnacht in het museumdorp Orvelte, waar elke schuur een bezienswaardigheid is en je omgeving bent door groen als je wakker wordt. Intens jong groen.

In Orvelte houdt Niels Brandaan een theater open: Verhalenhuis Brandaan. Daar gaat op 5 juni de première een nieuw verhaal in première, over het geheim van de Garmhof en het wicht van Orvelte. Hij verrast mij met fragmenten uit de voorstelling, die naadloos overgaan in het gesprek (en andersom), dat plaatsvindt bij de oude Esselaar. Bomen weten veel.

De cyclus is rond als ik langs ga bij Daniël Rouwkema, die het koor Magnificat leidt in Emmen. Hij repeteert aan de Messiah die met kerst uitgevoerd gaat worden. Het is nog vroeg, maar wat ik hoor belooft wat!

#4 - Lente in Drenthe, dag 4: van Peest naar Orvelte (S12)

De route loopt via het oudste dorp van Drenthe: Taarlo. Waar het leven nog goed is. Alle leden van Dorpsbelangen Taarlo lopen uit om me te verwelkomen met koffie en zelfgebakken rabarbertaart. En met de boodschap dat ze het dorp graag willen behouden zoals het is. Zou ik ook doen als ik daar woonde.

Op het Balloërveld vind ik de schaapsherder Marianne Duinkerken tegen, die de schapen al 20 jaar hoedt. Ze vertelt over de mystieke ervaring van het veld en ook over het verdriet dat ze voelt bij een recent bericht. De dood is in de natuur onderdeel van een cyclisch proces, maar bij dierbaren is het veel moeilijker om te verwerken

#3 - Lente in Drenthe, dag 3: Van het Hijkerveld naar Peest (S12)

Op het Hijkerveld staat een huis. Erfgoedlogies Diependal. Een fraaie mengeling van oud en nieuw, op de rand van een natuurgebied waar je werkelijk de stilte kunt vinden.

Ook bijzonder is het gevangenisdorp Veenhuizen. Uniek in de wereld, omdat iedereen en alles in dit dorp betrokken was op de gevangenis. Overigens maken ze er ook geweldig lekker bier. Bij de brouwerij Maallust. Het plenst van de regen, maar het smaakt er niet minder om.

#2 - Lente in Drenthe, dag 2: Van Lhee naar Hooghalen (S12)

Muziek is een landschap. Landschap is muziek. In Lhee word ik erop gewezen dat er dissonanten te zien zijn in de wijde omgeving: de bollenteelten. Niet omdat tulpen niet mooi zijn, maar omdat er vreselijk veel gif wordt gebruikt in die sector. Niet goed voor de mens, niet goed voor de natuur. Wat indruk maakt zijn de 5000 jaar oude grafheuvels op het Dwingelderveld, en een bezoek aan het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Ik word rondgeleid door Alexandra Kloppenborg, die de symboliek uitlegt van het monument, waarin alles samenkomt.

#1 - Lente in Drenthe, dag 1: Van Meppel naar Lhee (S12)

De tocht begint in Meppel, waar ik nooit eerder ben uitgestapt, als ik me niet vergis. Interessant allegaartje van bouwstijlen wel. Ik vind er een vriendin terug, die ik 40 jaar niet gezien heb, Céciel van der Zee, die in Meppel met veel gedrevenheid een kinderkoor leidt: Viva la Musica. Op de Havelterberg zie ik twee hunebedden en een onnederlands mooi uitzicht, bij het Natuurvriendenhuis van het Nivon: Hunenhuis. Het is dicht, maar ik krijg koffie. De gastvrijheid is goed. 

#5 - Lex in het Groene Hart: Van Benschop naar Kamerik (S11)

Als je rondreist in het Groene Hart moet je per se ook het Landgoed Huis te Linschoten aandoen. Uniek historisch erfgoed, midden in het veenweidegebied. Maar ook een bedrijf, waar 14 boerderijen bij hoor. Simon Reinink, in het dagelijks leven directeur van het Concertgebouw in Amsterdam, is voorzitter van de stichting die het landgoed beheert. Als jongetje speelde hij er, en ging hij werken op de boerderijen.
Tenslotte tref ik Martin Wassen, ecoloog (verbonden aan de UU), die onlangs met een groep betrokkenen een schets heeft opgesteld voor Het Groene Hart in 2100. En ja! er is een toekomst voor dit kloppende groene hart van Nederland. Sterker nog, het zou alleen maar mooier kunnen worden, voor iedereen!

#4 - Lex in het Groene Hart: Van Lekkerkerk naar Benschop (S11)

Dromen nagejaagd. Van de gastvrouw in de B&B die ooit theologie studeerde en nu stiekem thuis haar dromen schildert (en nog niet als kunstenaar uit de kast kwam). Via de boer, Ad van Rees, die ervan droomt om het bedrijf gezond en wel over te kunnen dragen aan de volgende generaties en daarom slimme plannen verzint voor omgang met het water in de weilanden. Tot aan Claudia van Rooij die onderaan de dijk langs de Lek een plek heeft gecreëerd, het Haute Cultuurhuis, waar creatievelingen elkaar kunnen ontmoeten.

#3 - Lex in het Groene Hart: Van Boskoop naar Lekkerkerk (S11)

Nog steeds met beukende wind recht van voren. In Rotterdam (even toch de grens over van het Groene Hart) ontmoet ik gitarist en componist Aart Strootman. In een oase van rust. Hij bouwt zijn eigen instrumenten (bijvoorbeeld een marimba met 300 toetsen of daaromtrent). Alleen zo kan hij zijn gedroomde klank gestalte geven. En altijd volgens de principes van duurzaamheid.

#2 - Lex in het Groene Hart: Van Uithoorn naar Boskoop (S11)

Bij het ontbijt dient zich al meteen een nieuw onderwerp aan. Ik slaap in het ouwe spoorstation van Uithoorn, tegenwoordig hotel Het spoorhuis. Een kaart op de muur toont dat overal in de Haarlemmermeer spoorlijnen en stationnetjes waren. Nadat de polder was drooggelegd dachten ze: oh ja, we moeten de mensen vervoeren. Bij Moerkapelle ontmoet ik Thalia Verkade, die een prachtig boek over het vervoer in Nederland heeft geschreven: Het recht van de snelste. Gaat o.a. over ‘de reistijd constante.’ En oh ja, de beste ideeën krijgen mensen op de fiets!

#1 - Lex in het Groene Hart: Van Groenekan via Abcoude naar Uithoorn (S11)

Het ging over wind en energie. En regen, trouwens, dat ook. Om de energietransitie goed te laten verlopen, moeten overal windmolens geplaatst worden, dus ook in het Groene Hart. Bij Maartensdijk bijvoorbeeld. Of in de buurt van Abcoude. Bewoners zijn voor windmolens, maar niet in hun achtertuin. Ik spreek Daan Roovers over de kwestie, Denker des Vaderlands. Zij pleit voor burgerraden, om tot een goeie oplossing te komen.

#5 - Lex gaat Lokaal Extra: De Nachtegaal zoeken met vogelaar en ecoloog Vincent van der Spek (S10)

En als de zon net op is, gaat Lex op pad met vogelaar en ecoloog Vincent van der Spek

#5 - Lex gaat Lokaal: De Mezzosopraan en de Nachtegaal (S10)

Op de laatste dag van mijn lokale ontdekkingstocht in en rondom Ypenburg ben ik heel vroeg uit de veren en ga ik opzoek naar de zonsopgang. Als de zon net op is, vind ik vogelaar en ecoloog Vincent van der Spek waarmee ik op pad ga.
We gaan op zoek naar de nachtegaal en we ze zoeken ook nog even naar een wilde orchidee.
Weer thuis aangekomen geniet ik samen met mijn buren van de muziek van mezzosopraan Barbara Kozelj en pianiste Phyllis Ferwerda die klinkt vanaf het balkon :)

#4 - Lex gaat Lokaal Extra: Wetenschapper Niek Mouter onderzoekt de mening van burgers over Corona. (S10)

Een bezoek aan de TU Delft is onvermijdelijk deze week. Altijd al een bruisende plek waar wetenschappers vernieuwen, maar in deze tijden is het helemaal belangrijk wat daar gebeurt. Ik spreek met wetenschapper Niek Mouter die zich momenteel bezighoudt met het onderzoeken van de mening van burgers wat betreft Corona.

#4 - Lex gaat Lokaal: Wijsheid en onderzoek (S10)

Dag vier begin ik met een bakkie bij buurvrouw Anita.
Vandaag fiets ik naar de TU Delft. Onderweg tref ik schrijver Kader Abdolah voor wat wijsheid en een versterking van het hart en strijk ik ook nog even neer op een terrasje in Delft waar ik gelijk wat opnames maak.
Bij de TU Delft ga ik in gesprek met onderzoeker Niek Mouter. Hij onderzoekt de mening van de Nederlander over dingen als de lockdown en de corona app.

#3 - Lex gaat Lokaal Extra: interview over het stiltegebied van Delfgauw (S10)

Vlak bij Lex zijn huis heeft hij een pareltje ontdekt: een stiltegebied dat Stiltegoed heet. Hij maakt er een wandeling en praat met oprichtster Josje Duijndam over stilte, niks en waarom deze plek er moest komen.