Opium van 4 januari 2017

Opium

Woensdag 4 januari 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Andrea van Pol

In deze uitzending

Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een hoofdgast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam. .

22:30   Te gast: Chris Roodbeen

Chris Roodbeen (1930) is een van de weinige tekenaars die dankzij het verbod op fotografie in de rechtbank sinds jaar en dag de misdaadverslaggeving in onze dagelijkse kranten verlevendigt. Onlangs opende in de Kunsthal Rotterdam ‘Uit het leven getekend - Rechtbanktekeningen van Chris Roodbeen’. De tentoonstelling presenteert een bijzonder tijdsbeeld van ruim vijftig jaar rechtspraak in Nederland.De inmiddels 86 jarige Chris Roodbeen, ooit begonnen als grafisch ontwerper, is nog steeds actief als rechtbanktekenaar.
Tekening van Chris Roodbeen

Te gast: Chris Roodbeen
22:33   Live muziek: Francine van der Heijden, Phyllis Ferwerda en Marc Pantus

Zondag 8 januari is het Hartverwarmende Nieuwjaarsconcert van de Van Swieten Society, in De Waalse Kerk te Amsterdam. Quatre Bouches, Marc Pantus en de Van Swieten Society vormen samen een kleurrijk en divers muzikaal palet. Er klinken parels uit de Klassieken door de Society, Quatre Bouches zingt de speciaal voor hun geschreven mini-opera ‘De Slapelozen’ en daartussendoor doolt de romantische ziel van Marc Pantus. Het precieze programma is een verrassing, maar het wordt in elk geval feestelijk en hartverwarmend.

Bas-bariton Marc Pantus, sopraan Francine van der Heijden en pianiste Phyllis Ferwerda komen vanavond vertellen over het concert en laten live een sneak peek horen.

Foto Phyllis: Maurice Lammerts van Bueren

Live muziek: Francine van der Heijden, Phyllis Ferwerda en Marc Pantus
Luidspreker Luidspreker
23:56   Slaapservice: Haro Kraak uit Lekhoofd

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Haro Kraak uit Lekhoofd

Haro Kraak (1986) is verslaggever en tv-recensent van de Volkskrant. Hij publiceerde korte verhalen in Revisor en De Optimist. In september verscheen zijn debuutroman Lekhoofd, over een jongen die geluiden kan proeven en letters en cijfers in kleuren.

Luidspreker Luidspreker
23:00   De Torenkamer - Lotte Lentes - Dag 3
Omkering

Eind december reisde ik af naar Užupis, het stadsdeel van Vilnius dat zich in 1997 onafhankelijk verklaarde. Van oorsprong was Užupis de Joodse wijk van Vilnius, maar na de verschrikkingen van de Holocaust keerde maar een fractie van de oorspronkelijke inwoners terug. De leegstaande huizen werden al gauw het onderkomen van criminelen en zwervers,een broeiplaats voor illegale gokhallen en bordelen. In de Sovjettijd werd er niet naar de wijk omgekeken, als je niet neergestoken of beroofd wilde worden dan ging je er simpelweg niet naar toe.


 

Anno 2016 is Užupis een van de duurste wijken in Vilnius. Er worden aan de lopende band nieuwe appartementencomplexen gebouwd, designers en kunstenaars hebben er hun atelier, op iedere straathoek vind je een galerie. Een bewonderenswaardige omkering in twintig jaar tijd. En die omkering heeft gek genoeg alles te maken met de Amerikaanse rocklegende Frank Zappa en de onafhankelijkheid van  Užupis. 


In de jaren negentig was er in Litouwen sprake van een wildgroei van 'lege' voetstukken. Na de val van de Sovjet-Unie in 1990 werden alle standbeelden die iets met de Sovjettijd te maken hadden neergehaald, alleen de voetstukken bleven over. Ambtenaar Saulius Paukstys richtte vanuit persoonlijke interesse een Frank Zappa fanclub op en pleitte ervoor een standbeeld van de rocksterop een van de lege voetstukken te plaatsen.
'We were desperate to find a symbol that would mark the end of communism, but at the same time express that it wasn't always doom and gloom,' zegt hij in 2000 tegen een journalist van The Guardian. 

 

De fanclub groeide snel, vooral lokale kunstenaars en intellectuelen sloten zich aan en toen dezelfde groep mensen zich besloot drukte maken over het verval en de verwaarlozing van Užupis werd Zappa als vanzelfsprekend hun beschermheilige. Het toppunt van hun protest was het uitroepen van de republiek Užupis, met eigen vlaggen (voor ieder seizoen eentje), een eigen feestdag (1 april) en een eigen nogal cryptische grondwet (zie bijvoorbeeld artikel 15: Everyone has the right to be in doubt, but this is not an obligation, of artikel 21: Everyone has the right to appreciate their unimportance).


'We're trying to energise a community by asserting our independence,' zegt oud-president Roman Lileikis, 'It's very different from the independence gained in '91, but we're trying to foster the same spirit so that people can make things happen for themselves. That's a trait they lost through 70 years of oppression.'


uzupis3.jpg

Muziek in deze uitzending

Uitzending 4 januari 2017

22:31

Bach, Johann Sebastian

Tilge, Höchster, meine Sünden (Psalm 51) BWV.1083 - deel III, "Missetaten, die mich drücken"

Labadie, Bernard

Gauvin, Karina [sopraan] & Taylor, Daniel [countertenor] & Les Violons du Roy

ATMA

SACD2 2342

22:36

Grieg, Edvard

Liederen voor zangstem en piano (6), op.48 - nr.6, "Een droom"

Pantus, Marc [bas-bariton] & Ferwerda, Phyllis [piano]

NVT

nvt

22:40

Schubert, Franz

Licht und Liebe D.352

Pantus, Marc [bas-bariton] & Ferwerda, Phyllis [piano] & Heijden, Francine van der [sopraan]

NVT

nvt

22:43

Vivaldi, Antonio

Nisi Dominus RV.608 in g kl.t. - deel VII, "Gloria Patri"

Spinosi, Jean-Christophe

Jaroussky, Philippe [countertenor] & Ensemble Matheus

Naïve

OP 30453

22:51

Lully, Jean-Baptiste

Le bourgeois gentilhomme ; Marche pour la cérémonie des Turcs

Le Concert des Nations

Savall, Jordi

Alia VOX

AV 9807

23:01

Bach, Johann Sebastian

Concert voor klavecimbel en strijkorkest nr.4, BWV.1055 in A gr.t. (Arr.): I. Allegro

Ars Rediviva

Munclinger, Milan

Rampal, Jean Pierre

CBS

MDK 46510

23:06

Schubert, Franz

Geheimes D.719

Heijden, Francine van der [sopraan] & Ferwerda, Phyllis [piano]

NVT

nvt

23:09

Mendelssohn-Bartholdy, Felix

Ich wollt', meine Lieb' ergösse sich. Op.63 nr.1

Pantus, Marc [bas-bariton] & Ferwerda, Phyllis [piano] & Heijden, Francine van der [sopraan]

NVT

nvt

23:13

Moessorgski, Modest

Schilderijententoonstelling - compleet (Arr.)

Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks

Jansons, Mariss

BR Klassik

BR 900141

23:48

Ligeti, Gyorgy

Sonate voor cello, 1948-1953 - deel II, "Capriccio. Presto con slancio"

Wispelwey, Pieter [cello]

Onyx

4042