STER Advertentie

Dit jaar heeft de Hart & Ziel Lijst een nieuwe nr. 1: Winterreise van Franz Schubert. Waarom raakt deze liederencyclus ons zo? Ontdek het hier.


Liedtekst Duits - Nederlands

Verhalende liederen
In 1827 - een jaar voor zijn dood - schrijft de 30-jarige Schubert aan een vriend: 'Stel je een vriend voor, wiens gezondheid nooit meer in orde komt en die uit pure wanhoop de dingen alleen maar erger maakt... wiens hoop is verdwenen en voor wie de gedachte aan liefde en vriendschap op z'n best pijn veroorzaken. Elke avond als ik naar bed ga, hoop ik dat ik de volgende ochtend niet meer wakker word en elke morgen keert het verdriet van de vorige dag weer terug.' In deze stemming is Schubert als hij op een serie gedichten van Wilhelm Müller stuit. De jonge componist maakt er een zogeheten liederencyclus van, het genre waarin een reeks bij elkaar horende liederen een verhaal vertelt.

Een ijzingwekkende reis
De vertellende figuur in Winterreise is een molenaar. Bijna was hij erin geslaagd om de hand van zijn geliefde te winnen, maar uiteindelijk verloor hij haar aan een jager. Op zoek naar innerlijke vrede reist de molenaar door een winters landschap, gekweld en achtervolgd door herinneringen. In elk van de 24 liederen is een winters tafereel verweven met de gemoedstoestand van de dolende man. Een bevroren beek, de afwezigheid van bloemen, de kou - alles doet hem denken aan zijn gebroken hart. Door de ijzige wind, een wegwijzer en een kerkhof vraagt hij zich af of hij wellicht in de dood zijn rust zal vinden. Af en toe heeft de man een sprankje hoop, maar die vervliegt met het laatste blaadje dat van de boom valt. Schubert verklankt de tekst voortdurend in zijn muziek: luister maar hoe hij het tempo verhoogt als de molenaar zijn innerlijke onrust uitdrukt, of hoe de piano met snelle, opeenvolgende noten een snijdende windvlaag imiteert.

Meesterwerk
‘Ik ben op deze liederen meer gesteld dan op alle andere die ik heb geschreven,' heeft Schubert over Winterreise gezegd. Het laatste wat de componist doet als hij in november 1828 op zijn sterfbed ligt, is het corrigeren van de drukproeven. Met zijn muziek drukt Schubert de emoties van de molenaar zo treffend uit, dat we het verdriet zelf herkennen en voelen. Winterreise is een van die meesterwerken die je diep van binnen raakt.

MIS NIETS

Iedere week alles over klassiek muziek in je mailbox? Van de mooiste concerten tot de beste speeltips. Mis niets en meld je nu aan!

E-mailadres:   

App de studio

Je moet minimaal 16 jaar zijn om deel te nemen aan deze dienst. Wil je meer informatie over hoe NPO omgaat met je gegevens, lees dan ons privacy statement