60 jaar ZaterdagMatinee De meest memorabele concerten uit het omroeparchief

STER Advertentie

Het elitekorps van de Sovjet-musici bracht in de Matinee van 28 oktober 1989 een bezoek aan Nederland. De dan zestigjarige Russische dirigent Jevgeni Svetlanov (1928-2002), sinds 1962 coryfee van het Bolsjoj Theater, dirigeerde zijn Symfonieorkest van de USSR, waar hij al sinds 1965 de scepter zwaaide. De keurtroepen… Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie zou Svetlanov in 1992 vaste voet aan de grond in Nederland zetten, als eerste dirigent van het Residentie Orkest (tot 2000).

Dirigent Jevgeni Svetlanov
Dirigent Jevgeni Svetlanov, hier tijdens het eerste concert van het Russische Staats Symfonieorkest in Nederland in 1967. Foto: ANP Ben Hansen

Beluister het concert

USSR Symfonieorkest
Jevgeni Svetlanov, dirigent

Dmitri Sjostakovitsj - Festival ouverture op.96
Sergej Prokofjev - Eerste symfonie ‘Klassieke symfonie’
Sergej Rachmaninov - Capriccio bohémien, op.12
Dmitri Sjostakovitsj - Vijfde symfonie
Anoniem - Volksdans
Franz Liszt - Liebesträume, op.62/3 ‘O lieb, so lang du lieben kannst’ (Arr.)
Reinhold Glière - Volksliedje

Instrumentaal drama

Het programma in 1989 opende met de Feestelijke ouverture van Dmitri Sjostakovitsj, een werk dat gemakkelijk als propagandistisch zou kunnen worden afgedaan, hoe fraai geschreven ook, net als een van de toegiften, het Volkslied van Reinhold Glière. Prokofjevs jeugdige Klassieke symfonie wordt misschien zwaarder aangezet dan je van een Nederlands orkest, door dirigenten als Leonhardt of Brüggen gepokt en gemazeld in Haydn en Mozart, zou verwachten. Maar die smachtende strijkersklank en die karaktervolle blazers in het weinig bekende Capriccio bohémien van Sergej Rachmaninov, dat doorleefde drama in Sjostakovitsj’ Vijfde symfonie!

Lijntje met het Rode Plein?

Het concert maakte deel uit van een over twee seizoenen verdeelde Sjostakovitsj-reeks, waarbij alle vijftien symfonieën van de Sovjet-Russische componist geprogrammeerd stonden (zelfs al was de toenmalige artistiek leider Jan Zekveld niet overtuigd van Sjostakovitsj’ eeuwigheidswaarde). Het publiek was hoorbaar enthousiast. Dat Svetlanov – volgens Hans Heg in de Volkskrant – via een directe lijnverbinding op zijn lessenaar met het Kremlin contact hield, deerde het publiek nauwelijks…

Omslag: ANP Ben Hansen