Vrije Geluiden Zaterdag en zondag om 23:00 uur

STER Advertentie

Componist Peter Adriaansz (1966) was er altijd van overtuigd dat je muziek 'absoluut' moest nemen. Context? Achtergrond? Het verhaal? Allemaal niet nodig voor de betekenis van muziek. Daar is hij, mede door discussies met zijn studenten, anders over gaan denken. Als een vorm van onderzoek schreef hij het driedelige Environments, waarin de klank van instrumenten (verstemde gitaren, blazers, bayan, vibrafoons, synthesizers) wordt gecombineerd met gesproken tekst.

Elk deel heeft een eigen tekst, en elk deel heeft een filosofisch concept als basis en uitgangspunt. Deel 1 heet Mono en het onderliggend concept is Lineariteit, waarbij een tekst klinkt uit Zen en de kunst van het motoronderhoud van Robert Pirsig. Deel 2 heet Watts, het onderliggend concept is Cycliciteit, waarbij de tekst bestaat uit een voor de radio uitgesproken uiteenzetting van filosoof Alan Watts, opgenomen in de jaren '70. Deel 3 tenslotte heet Stereo; het concept dat erbij hoort is Polariteit, en de uitgesproken tekst komt uit de raadselachtige bundel Kybalion, met teksten die je met een beetje goede wil 'boeddhistisch' kan noemen.

Hoe luister je naar een combinatie van een betekenisvolle tekst en betekenisvolle muziek als je beide tegelijkertijd hoort? Hoe kan een concept 'vertaald' worden naar niet alleen een tekst, maar ook naar compositorische technieken, naar de muziek die klinkt? Zijn de idealen uit de vorige eeuw toe aan een requiem, of aan een herziening, in onze snelle door digitale mogelijkheden gekenmerkte tijd?

Een lang gesprek. En wie er meer over wil weten: check de Bandcamp-pagina van Ensemble Klang, of de uitvoerige toelichting van Emile Frankel op hun website.

Peter Adriaansz over zijn 'Environments'

Environments van Peter Adriaansz is in drie delen te horen in Vrije Geluiden op NPO Radio 4, op zondag 11, zaterdag 17 en zaterdag 24 april 2021, steeds tussen 23.00 en 24.00 uur.