Op maandag 30 september is de beroemde operazangeres Jessye Norman overleden aan de gevolgen van complicaties van een dwarslaesie. Jessye Norman verwierf wereldfaam met haar vertolkingen van het klassieke liedrepertoire en van operarollen. Ze is 74 jaar geworden.

De stem van Jessye Norman was omvangrijk en uniek: lyrisch en dramatisch tegelijkertijd, met een stralende hoogte en donker laagte die toch onbetwistbaar tot hetzelfde instrument behoorden. Haar stem was "een groot landhuis van geluid", zo schreef ooit de New York Times: “De stem suggereert een buitengewone ruimte. Hij heeft enorme dimensies en reikt naar achteren en naar boven.”

Norman werd op 15 september 1945 geboren in Augusta, Georgia. De uitzendingen uit de Metropolitan Opera inspireerden haar al op jonge leeftijd. Er was nog altijd sprake van rassenscheiding in de Verenigde Staten: met haar opmerkelijke carrière zou Jessye Norman later zelf een enorme inspiratie worden voor andere Afro-Amerikaanse zangers. 

Veelzijdigheid

Als lid van een muzikale familie zong Norman als meisje in de kerk. Ze studeerde in Washington, Baltimore en Michigan. Haar operadebuut maakte ze in 1969 in Berlijn. Ze veroverde de podia van Milaan, Londen en New York. In Frankrijk was ze ongekend populair: ze zong de Marseillaise bij de festiviteiten ter herinnering aan de bestorming van de Bastille, gekleed in de Franse driekleur. Jessye Norman trad ook diverse malen in Nederland op. In 2006 won ze de Edison Oeuvreprijs. Ze sleepte diverse prijzen in de wacht en werd vijftien keer genomineerd voor een Grammy.

Door haar uitmuntende beheersing van talen en fantastische techniek, is Jessye Norman bovenal van groot belang voor het liedrepertoire: Brahms, Schubert, Schumann, Mahler, Ravel, Berlioz, Schönberg en Strauss. Haar opname van Strauss' Vier letzte Lieder met het Gewandhausorchester Leipzig onder leiding van Kurt Masur is legendarisch.

Om deze video te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Tot haar liedrepertoire behoorden ook de spirituals, waarvan ze de diepgang in haar vertolkingen naar boven haalde.

Opera

Op het toneel van de Metropolitan Opera, waar ze tachtig keer zong, en in andere huizen maakte ze diepe indruk in opera’s van Berlioz, Strauss, Wagner en Poulenc. Op operagebied nam ze aanvankelijk vooral het minder bekende repertoire op: vroege opera’s van Verdi, opera’s van Haydn en onbekender werk van Von Weber en Fauré. Tijdens de hoogtijjaren van haar carrière castte haar platenmaatschappij haar in allerlei grote rollen. Niet altijd succesvol, maar als het goed was, dan was het onweerstaanbaar, zoals haar Ariadne auf Naxos van Richard Strauss.

Bekijk een optreden uit 2009 waarbij Norman Ave Maria zingt van Schubert.

Om deze video te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Beluister unieke archiefopname Jessye Norman

"Een zomerochtenddroom": dat was de werktitel die Gustav Mahler aan zijn Derde symfonie gaf. Een onschuldige naam voor een compositie die uitgroeide tot een symfonisch epos zonder weerga. Van de overrompelende opening – acht schallende hoorns – tot en met de onaards mooie finale, die de tijd lijkt stil te zetten, is het één meeslepende lofzang op het leven en de liefde.

Luister naar een opname van Jessye Norman, samen met het Mahler Jugend Orchester, onder leiding van Claudio Abbado.

Beluister A tribute to Jessye Noman