60 jaar ZaterdagMatinee De meest memorabele concerten uit het omroeparchief

Meer informatie

Opium

Opium:

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.

Podcast afleveringen

Het gesprek - Annegriet Wietsma (20 april)

Jan Mom spreekt documentairemaker Annegriet Wietsma over haar documentaire Vrankrix en het Amsterdamse Rijk.

Aan de Spuistraat in Amsterdam staat het pand Vrankrijk, dat in 1875 werd gebouwd als timmerwerkplaats. In de oorlog vervalste Marten Toonder hier persoonsbewijzen voor onderduikers, later zaten er een drukkerij en een garage. In 1982 werd Vrankrijk gekraakt om sloop te voorkomen. Sindsdien is dit bolwerk het onderkomen van alternatievelingen als anarchisten, feministen, krakers, punkers, antiglobalisten en andere wereldverbeteraars. Deze documentaire van Annegriet Wietsma schetst een portret van Vrankrijk en zijn idealistische bewoners en vergelijkt hun verzet tegen het grote vastgoedgeld met het verzet van Asterix en Obelix tegen de Romeinen.

Het gesprek - Joris Postema (17 april)

Jan Mom spreekt regisseur en documentairemaker Joris Postema over zijn film Stop Filming Us.

Aan de hand van de strijd van jongeren in Goma (Noordoost Congo) tegen de overheersende westerse berichtgeving over oorlog en ellende, onderzoekt STOP FILMING US op welke manier deze westerse stereotyperingen het gevolg zijn van een scheve machtsverhouding. STOP FILMING US wil een filmische dialoog voeren tussen de westerse beeldvorming en de Congolese beleving van de werkelijkheid. Hoewel dat Congolese perspectief zich steeds duidelijker lijkt af te tekenen, ontstaan vragen over het perspectief van de film zelf; is een witte regisseur in staat een film te maken die werkelijk over de nieuwe Congolese beeldvorming gaat of wordt het toch vooral een westers verhaal?

Het gesprek - Eric de Vroedt (16 april)

Annemieke Bosman spreekt regisseur Eric de Vroedt over de Leedvermaak Trilogie dat 23 april in première zou gaan.

In Leedvermaak (1982), Rijgdraad (1995) en Simon (2001) beschrijft Judith Herzberg een Nederlandse familie gedurende een kwart eeuw. De stukken gelden als mijlpalen in het theater en zijn succesvol verfilmd door Frans Weisz. Simon is nog nooit eerder opgevoerd in ons land. Deze geroemde theatertrilogie is nu in Nederland voor het eerst in zijn geheel te zien. Het publiek neemt plaats op het toneel, de acteurs spelen in de zaal en op de balkons. Eric de Vroedt brengt de trilogie als een marathonvoorstelling.

Het gesprek - Eva Meijer (15 april)

Annemieke Bosman spreek filosoof, kunstenaar, singer-songwriter en schrijver Eva Meijer over haar boek De nieuwe rivier.

Er kronkelt een nieuwe rivier door Koraalboom. Wetenschappers vermoeden dat grootschalige boskap voor de lokale sojateelt de oorzaak is; dorpsbewoners denken aan wraak van de oude goden.

Twee dagen nadat de Engelse journalist Janet Stone naar het dorp is gekomen voor een artikel over de rivier, wordt sojaboer en dichter Hugo Frys vermoord. Wanneer Janet op onderzoek uitgaat, komt ze erachter dat het land wordt opgeslokt door veel meer dan de rivier.

De nieuwe rivier is een hallucinante eco-detective, waarin Eva Meijer een volstrekt originele wereld schetst. Een wereld om in te verdwijnen, met de sporen van Jorge Luis Borges en David Lynch.

Het gesprek - Judith Fanto (14 april)

Jan Mom spreekt jurist en schrijver Judith Fanto over haar debuutroman Viktor.

Met Viktor schrijft Judith Fanto een hartveroverende, waargebeurde familiegeschiedenis over de betekenis van familiebanden.

Wenen, 1914.
De zesjarige Viktor Rosenbaum redt weeskind Bubi uit een vijver in het Praterpark. Tussen hen ontstaat een levenslange vriendschap en Bubi wordt opgenomen in de gegoede Weens-Joodse familie. Viktor, die maar niet wil deugen, ontpopt zich als patser en rokkenjager en maakt geen van zijn vele studies af, tot groot verdriet van de intellectuele Rosenbaums. De Anschluß in 1938 vormt een keerpunt: met heldhaftige vindingrijkheid en brutaliteit beschermt Viktor iedereen die hij liefheeft.

Nijmegen, 1994.
Geertje Rosenbaum, de jongste telg van de familie, rebelleert tegen de angst en schaamte waarmee de Rosenbaums hun Joodse identiteit beleven. Wanneer houdt haar familie nu eindelijk op met onderduiken? En waarom wordt Viktor, de broer van haar grootvader, doodgezwegen? Als Geertje op onderzoek uitgaat, stuit ze op een onwaarschijnlijk familiegeheim.

De roman Viktor is het debuut van Judith Fanto en is gebaseerd op de lotgevallen van de Weens-Joodse familie van Fanto. Viktor heeft echt bestaan.

Het gesprek - Joost de Vries (10 april)

Annemieke Bosman spreekt schrijver Joost de Vries over zijn verhalenbundel Rustig aan, tijger.

Dat is wat ik me herinner: die o-mond die een grijns werd. Terwijl het gebeurde was het voor Marnix al een grap. Terwijl het zich in realtime afspeelde, ervoer hij het al als de anekdote die hij er straks van kon maken. Als je dat kunt volhouden in het leven, dacht ik, dan ben je onkwetsbaar. De hoofdpersonen van 'Rustig aan, tijger' rijzen op en vliegen de wereld in. Ze wagen zich aan hypotheken, huwelijken en onhandige affaires, ze richten reclamebureaus op, zetten hun eigen memoires in scène, gaan in therapie en ontdekken dat ze per ongeluk in dienst zijn van totalitaire sjeiks. Kortom, dingen die ons allemaal kunnen overkomen. Aan de hand van wie ze liefhebben en de manier waarop ze afscheid nemen, wat ze creëren en wat ze kapotslaan, proberen ze onmogelijke vragen te beantwoorden: Wat ben ik waard? Welke rol speel ik? En als niet alles om mij draait, om wie dan wel?

Met evenveel empathie als sardonisch genoegen worden in 'Rustig aan, tijger' de kwetsbare zielen ontrafeld van de mensen die vinden dat de wereld van hen is — of op zijn minst zou moeten zijn.

Het gesprek - Carel den Hertog (9 april)

Annemieke Bosman spreekt violist en dirigent Carel den Hertog over de Matthäus-podcast die hij samen met presentator Lex Bohlmeijer maakt.

De Matthäus-Passion: nergens ter wereld wordt dit werk zo vaak uitgevoerd als in Nederland. Maar wat hoor je precies in Bachs meesterwerk? Hoe boetseert de meester koren, solisten en orkesten tot een dramatisch geheel? Hoe schept hij verraad, vertwijfeling, liefde en troost? In deze podcast gidst violist en Matthäuskenner Carel den Hertog je met presentator Lex Bohlmeijer door de onmetelijke rijkdom van de Matthäus-Passion. De podcast is via de website van Radio 4 te beluisteren.

Het gesprek - Maarten Asscher (8 april)

Jan Mom spreekt schrijver Maarten Asscher over zijn boek Een huis in Engeland.

Tijdens slapeloze nachten dwaalt Maarten Asscher in gedachten door het huis van zijn grootouders in Engeland, waar hij als kind vaak logeerde. Het verleden komt als vanzelf tevoorschijn. Behalve de dierbare herinneringen aan de heerlijke zomers die hij daar doorbracht, verschijnen ook onvertelde verhalen over vroeger. Hoe waren zijn grootouders met hun drie kinderen de oorlog doorgekomen, nota bene na een verblijf in Westerbork? En waarom zijn ze ná de oorlog plotseling naar Engeland vertrokken?’s Nachts zwervend door het dierbare huis en overdag speurend in de overgebleven brieven, dagboeken en officiële stukken, reconstrueert Asscher in Een huis in Engeland het levensverhaal van zijn grootouders. Het resultaat is een indrukwekkende autobiografische roman, met een knappe afwisseling tussen zwaar en licht, tussen intimiteit en geschiedenis, tussen het persoonlijke en het universeel-menselijke.

Het gesprek - Johan Reyniers (7 april)

Jan Mom spreekt Johan Reyniers, hoofd dramaturgie bij ITA, over het voorlezen van de Decamerone van Boccaccio in de Stadsschouwburg Amsterdam.

Decamerone van ITA is een coproductie van Internationaal Theater Amsterdam, Het Nationale Theater en VPRO MONDO, waarbij bekende acteurs verhalen uit Boccaccio’s Decamerone lezen. Elke avond om acht uur verschijnt een verhaal van vijf tot acht minuten online. Elke dag een nieuw verhaal. Als ode aan het leven.

Het gesprek - Marjolein Visser (3 april)

Annemieke Bosman spreekt Marjolein Visser over haar debuutroman Restmens.

Pim beseft steeds meer dat hij anders is. Zijn innerlijke spanning komt tot een uitbarsting wanneer zijn ouders hem voorbereiden op uit huis plaatsing. Bij de denkbeeldige luisteraars van radio PIM FM lucht hij zijn hart.

De talentvolle socioloog David is na een brand blijvend invalide geraakt. Hij wordt omringd door hulpverleners die hem aanmoedigen een feest te organiseren voor zijn veertigste verjaardag.

In Restmens vertelt Marjolein Visser het indringende en tragikomische verhaal van Pim en David. In hoeverre is er plaats voor hen in een samenleving die gericht is op uiterlijke schijn? En zijn sommige levens minder waard dan andere?

Het gesprek - Wytske Versteeg (2 april)

Annemieke Bosman spreekt Wytske Versteeg over haar roman Quarantaine, waarvan een heruitgave is verschenen.

Het beangstigende verhaal van een heel land dat op slot zit en van een cynicus die laat, misschien wel te laat, leert wat het betekent mens te zijn.

Plastisch chirurg Tomas Augustus zit gevangen in zijn huwelijk als hij tot zijn eigen verbazing verliefd wordt op de veel jongere Maria. Voor het eerst begint hij te twijfelen aan de leugen die hij leeft, maar net nu hij kans ziet op een nieuw begin, wordt het land lamgelegd door een dodelijke en uiterst besmettelijke ziekte. Tomas is een van de weinige overlevenden.

Verscholen in zijn huis vertelt hij het verhaal van een man die een leven lang niet werd geraakt, en toen plotseling toch.

Het gesprek - Koos Postema (1 april)

Jan Mom spreekt oud radio- en tv-maker Koos Postema over de podcast Een jongen in de oorlog.

Door het bombardement op het stadshart van Rotterdam in mei 1940 waren 80.000 mensen op slag dakloos. Hoe ingrijpend dit was, kan het beste worden verteld door iemand die het zelf meemaakte; Koos Postema. 75 jaar na de bevrijding vertelt de oud-presentator en verslaggever in de vijfdelige podcast Een jongen in de oorlog hoe hij de Tweede Wereldoorlog beleefde.

Het gesprek - Joan Nederlof (31 maart)

Jan Mom spreekt scenarist/acteur Joan Nederlof over de komische dramaserie over een kwaliteitskrant, getiteld Koppensnellers van Mugmetdegoudentand.

De meedogenloze zakenvrouw Dana Woerdenbagch keert na jaren terug naar Nederland om zich te verzoenen met haar rancuneuze zoon Lucas en probeert ondertussen op gehaaide wijze de leiding te krijgen over een ingedutte kwaliteitskrant. Ze gaat tekeer als een olifant in een porseleinkast om de winstcijfers op te krikken en als daar wat journalistieke waardes bij sneuvelen, dan is dan maar zo. Terwijl de hele redactie zich tegen Dana keert, blijkt ook zoon Lucas niets van haar te willen weten.

Lucas leidt een rustig bestaan met zijn vrouw en dochtertje en werkt als persvoorlichter van zijn oom Fons, burgemeester van de gemeente Regtvoorde. Samen maken zij zich hard voor de bouw van een nieuwe moskee; een jarenlange wens van de islamitische gemeenschap in het dorp. Het laatste waar Lucas op zit te wachten is zijn bemoeizuchtige moeder, maar door haar manipulaties wordt zijn leven zo ontspoord dat het eindigt in rellen, terreur en zelfs moord. En terwijl Dana liegt en bedriegt om de wereld naar haar hand te zetten, wordt ze onverwacht geconfronteerd met haar meest geduchte tegenstander: haar geweten.

Koppensnellers, met onder andere Lineke Rijxman, Joan Nederlof, Jack Wouterse, Tim Linde, Rosa van Leeuwen en Nazmiye Oral, is vanaf vrijdag 3 april 8 weken lang te zien op NPO 3.

Het gesprek - Jan-Hendrik Bakker (27 maart)

Annemieke Bosman spreekt Jan-Hendrik Bakker over Nabijheid, Filosofische essays over toenadering.

Wat betekent familie nog voor de moderne mens? En waarom heeft de filosofie daaraan altijd zo weinig aandacht besteed en de literatuur juist wel? Is onze woonplaats een schuilplaats of juist een venster op de wijde wereld? Wie is onze naaste: de oorlogsvluchteling of onze dementerende buurman? Media en economie hebben de wereld klein gemaakt, maar voor velen van ons voelt ze tegelijk veel te groot aan. In deze tijd van globalisering en de reactie daarop van een grimmig nationalisme onderzoekt Jan-Hendrik Bakker de rol die de nabijheid kan spelen in de toenadering tot elkaar. Hij laat zien dat nabijheid geen gesloten ruimte is maar juist uitnodigt tot openheid en verbinding.

Het gesprek - Deborah Faraone Mennella (26 maart)

Jan Mom spreekt documentairemaker Deborah Faraone Mennella over Diva Fong Leng, een intiem portret van modeontwerper Fong Leng, die in de jaren zeventig naam maakte met haar extravagante creaties. Kleurrijke jassen en jurken met dierlijke toepassingen, in leer, bont en geplooid zijde.

Diva Fong Leng
Modeontwerpster Fong Leng (82) is een icoon. Haar weelderige creaties in bont, leer en satijn zijn onderdeel van het Nederlandse nationale geheugen. Fong Leng heeft ook altijd een groot gevoel voor show gehad en in de jaren zeventig en tachtig organiseerde ze groots opgezette modeshows in de Beurs van Berlage en Carré. Inmiddels is Fong Leng de tachtig gepasseerd, maar nog even eigenzinnig en vol scheppingsdrang als altijd.