Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.

Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?

Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

7 april 2020: Kommt, ihr Töchter, helft mir klagen

Stel, ik was aanwezig geweest bij een uitvoering van de Matthauspassie onder Bach – sorry, geen uitvoering, maar ik was aanwezig geweest bij een kerkdienst waarin de Matthauspassie klonk olv Bach. Dan… had ik de musici niet gezien, want ik zat met de rug naar ze toe, en ik had veel minder gmusici ehoord dan nu… Tijd voor een klein onderzoek.

Johann Sebastian Bach
Matthäuspassion BWV.244; Deel I – nr.1, openingskoor, “Kommt, ihr Töchter, helft mir klagen’
La Petite Bande olv Sigiswald Kuijken
Challenge Classics CC72357
7’25’’

6 april 2020: Waarom kende ik dit niet?

Bach bewerkte een motet van zijn voorganger Kuhnau, dus eigenlijk geen ‘echte’ Bach oordeelden de geleerden. Maar toen ik het voor het eerst hoorde… een echte ontdekking, zeer indringend en wonderschoon!

Johann Kuhnau
Tristis est anima mea
Kammerchor Josquin des Prez olv Ludwig Böhme
CARUS 83342
4’44’’

Johann Sebastian Bach
Koraalbewerking ‘Der Gerechte kommt um’ BWV.Deest
Pygmalion olv Raphael Pichon
Alpha Classics 130
6’23’’

3 april 2020: Carel over Matthäus

Dit jaar geen Matthäus en Johannes… Collega Carel maakte vorige jaar een dijk van een podcast over Bach’s Matthäus (www.nporadio4.nl/matthaus). Ik vroeg hem naar zijn favoriete deel uit de Matthäus, en vervolgens begon Carel te praten, wat een liefhebber!

Johann Sebastian Bach
Matthäus-Passion BWV.244; Deel II – nr.60. aria met koor, “Sehet, Jesus hat die Hand”
Damien Guilmond, countertenor
Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

2 april 2020: de Markus Passie

Bach’s Markus Passie klonk op Goede Vrijdag, 23 maart 1731. Er is echter een probleem: de tekst is er wel, de muziek niet meer… Een probleem met een uitdaging, er bestaan dan ook een aantal reconstructies. Onlangs verscheen een zeer overtuigende reconstructie olv Jordi Savall.

Johann Sebastian Bach
Markuspassion, BWV.247 (reconstructie versie 1744)
Nr.23 Koraal: ‘Ich will hier bei dir stehen’
Veus Cor Infantil Amics de la Unio & La Capella Reial de Catalunya olv Jordi Savall
AliaVox 9931
5’22’’

1 april 2020: Sergei & Johann

Rachmaninov, 1 april 1873. Op zijn geboortedag; het arrangement dat Sergei maakte van drie delen uit Bach’s Partita BWV.1006. En hoe knap en spits dit arrangement is; want Rachmaninov gaat van Bach’s solo-viool naar piano, een mooie mix van beide componisten.

Sergei Rachmaninov / Johann Sebastian Bach
Partita nr.3, BWV.1006; (arr.)
Sergei Rachmaninov, piano (opname: 1942)
Naxos 8110658
7’17’’

31 maart 2020: de Lukas Passie

Mendelssohn was er duidelijk over; het handschrift is van Bach, de muzikale kwaliteit duidelijk niet. Bach’s Lukas Passie is waarschijnlijk een door Bach gemaakte kopie van een werk van een andere componist. En toch… in al zijn vroomheid en oprechtheid neemt deze muziek mij mee.

Johann Sebastian Bach
Lukaspassion, BWV.246, Anh.II, nr.30
Delen 1 t/m 7
Alsfelder Vokalensemble & Barockorchester Bremen olv Wolfgang Helbich
CPO 9992932
7’46’’

30 maart 2020: De andere Passie

In 1713 en 1726 voerde Bach Keiser’s Markus Passion uit, althans, Bach dacht dat het van Keiser was… het was van Bruhns.
Prachtige muziek – bijna geheel vergeten.

Reinhard Keiser (Friedrich Nicolaus Bruhns)
Markus Passion; XXV. Sinfonia & XIX Aria ‘O Golgotha’
Ensemble Jacques Moderne & Gli Incogniti olv Joël Suhubiette
Mirare MIR 254
6’40’’

27 maart 2020: Johann's oneindige veranderingen

Het blijft mij verwonderen; je neemt een viool, een eenvoudig basthema, en vervolgens bouw je variaties op dit thema – Bach’s Ciaconna. En hoeveel violisten houden zich niet bezig met deze Mount Everest in de vioolliteratuur? Ik was zeer verrast door de nieuwe uitvoering door Thomas Zehetmair, alsof ik het ‘als nieuw’ hoor.

Johann Sebastian Bach
Partita voor viool nr.2, BWV.1004; Ciaconna
Thomas Zehetmair, viool
ECM 2551/52
12’30’’

26 maart 2020: Ludwig's oneindige veranderingen

Het thema stelt niet veel voor, toch? Maar Ludwig zag de mogelijkheden, hoorde de veranderingen, en begon met zijn Variaties. Hoeveel is er niet mogelijk? Dat steeds maar weer horen en zien… Op de sterfdag van Ludwig van Beethoven een klinkend eerbetoon.

Ludwig van Beethoven
33 Variaties op een wals van Anton Diabelli, op.120; I. Thema
Igor Levit, piano
Sony 88875060962
0’47’’

Ludwig van Beethoven
33 Variaties op een wals van Anton Diabelli, op.120; Var.24, Fughetta, Andante
Igor Levit, piano
Sony 88875060962
2’43’’

25 maart 2020: 'Es ist vollbracht'

In deze aria blikt Bach vooruit op de Goede Week. Muziek van een grote innigheid. Muziek als een pelgrimstocht, het eindpunt is in zicht, maar in wezen komt er geen einde aan de tocht… Deze uitvoering lijkt buiten de tijd te staan; wonderschoon.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.159, "Sehet, wir gehn hinauf gen Jerusalem" ; aria, "Es ist vollbracht"
Peter Harvey, bas
English Baroque Soloists olv John Eliot Gardiner
Soli Deo Gloria 118
7’23’’

24 maart 2020: Brieven aan Bach

De Israëlische zangeres Noa maakte een op z’n zachtst gezegd verrassende CD met ‘Letters to Bach’. Originele Bach melodie, voorzien van tekst, noem het maar: voorzien van vakmanschap en lichtheid.

Noa / Johann Sebastian Bach
The Race
Noa, zang & Gil Dor, gitaar
Naieve 6994
1’23’’

Johann Sebastian Bach
Invention nr.1, BWV.772
Andras Schiff, piano
DECCA 4119742
1’27’’

Johann Sebastian Bach
Sonate voor fluit en klavecimbel, BWV.1031; II. Siciliana
Peter Holtslag, traverso
Ketil Haugsand, klavecimbel
Aeolus AE-10246
2’10’’

Noa / Johann Sebastian Bach
A Pair
Noa, zang & Gil Dor, gitaar
Naieve 6994
2’26’’

23 maart 2020: De gedoopte Bach

23 maart 1685, Georgenkirche, Eisenach. Sebastian Nagel houdt zijn petekind vast, dat zijn naam zal dragen en de naam van Johann Ambrosius Bach, de vader van het kind. Kortom, Johann Sebastian’s doopdag!

Johann Christoph Bach
Der Mensch, vom Weibe geboren
Vox Luminis
Ricercar 347
3’37’’

Johann Christoph Bach
Bist willkommen
Vox Luminis
Ricercar 347
2’18’’

20 maart 2020: Bijna jarig

Morgen, 21 maart, is de geboortedag van Bach, althans volgens de ‘oude’ kalender, volgens de ‘nieuwe’ kalender is hij op 31 maart geboren. Ach, kniesoor die daar op let - morgen is het Happy Bach Dag. En in deze aflevering vier ik het alvast ‘vooruit’ met een prachtige uitvoering van Bach’s Derde Brandenburgs Concert.

Johann Sebastian Bach
Brandenburg Concert nr.3, BWV.1048
Dunedin Consort olv John Butt
Linn CKD430
10’40’’

19 maart 2020: Verbinding

Een prachtige aria, waar de melodieën langzaam over elkaar dansen, boven een langzame bas. ‘Want waar twee of drie mensen in mijn naam samen zijn, ben ik in hun midden’ (Matteus18:19-20). Twee hobo’s en een stem, een aria van verbinding.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.42, "Am Abend aber desselbigen Sabbats"; aria ‘Wo zwei und drei versammelt sind’.
Maarten Engeltjes, countertenor
PRJCT Amsterdam
Sony 19075932442
11’27’’

18 maart 2020: Muziek tot leven: Bertus van Lier

Bertus van Lier, dirigent, recensent, docent en componist maakte in 1951 een bewerking van Bach’s Kunst der Fuge, speciaal voor het Sextet Alma Musica.
Bertus was lid van het verzet in de Tweede Wereldoorlog, evenals zijn zus Trui en zijn nicht Truus. In de podcastserie ‘Muziek tot leven’ verschijnt op 18 maart een aflevering over Bertus van Lier. Meer informatie op: www.truusvanlier.nl

Johann Sebastian Bach / Bertus van Lier
Kunst der Fuge (opname: 1961)
Alma Musica
2-LP 6818.181/182
6’00’’