Bach van de Dag

Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.

Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?

Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

19 mei 2020: De omzwervingen van een kleine Prelude

Ze begon als oefenstuk in het boekje voor Bach’s oudste zoon, toen veranderde ze in het begin van het Wohltemperierte Clavier, en meer dan 100 jaar later werd ze ‘Ave Maria’. De muzikale omzwervingen van de kleine Prelude, BWV.846a.

Johann Sebastian Bach
Praeludium, BWV.846a
Elisabeth Joyé, klavecimbel
Concord CDAL 008
1’52’’

Johann Sebastian Bach
Prelude, BWV.846
Keith Jarrett, piano
ECM 2627/28
2’02’’

Charles Gounod
Melodie religieuse adaptée au 1er Prelude de J.S. Bach, “Ave Maria”
Roberto Prosseda, piano
DECCA 4816956
4’58’’

18 mei 2020: Bach's leraar

Georg Böhm was een van die grote organisten die een diepe indruk achterlieten bij de jonge Bach. Sterker nog; Böhm is waarschijnlijk de leraar geweest van J.S.

Georg Böhm
Partita voor orgel, “Vater unser im Himmelreich”, nr.12
Stef Tuinstra, orgel
Document DOC 1102
6’56’’

Johann Sebastian Bach
Partita voor orgel, BWV.770, “Ach was soll ich Sünder Machen”
Masaaki Suzuki, orgel
BIS 2421
12’21’’

15 mei 2020: Wohltemperierte Gitaren

De Italiaanse componist Mario Castelnuovo-Tedesco ontwikkelde zich tot een zeer geinspireerde veelschrijver voor gitaar. Onbegrijpelijk onbekend is zijn Les Guitares bien tempérées, op.199. Oftewel 24 Preludes en Fugas voor 2 gitaren.

Mario Castelnuovo-Tedesco
Les guitares bien temperees, op.199; nr.4 & 6
Duo Favori
Tacet 141
9’49’’

14 mei 2020: Voorbeeld uit Deventer

Hij werd geboren in Deventer en ontwikkelde zich tot een van de grote organisten en componisten in de Barok, een voorbeeld voor Bach: Johann Adam Reinken.

Johann Adam Reinken
Partita nr.1, “Hortus Musicus” dl.I ‘Sonata Adagio. Allegro’
Stylus Phantasticus
Accent ACC24217
5’23’’

Johann Sebastian Bach
Sonata, BWV.965, dl.I & II & III ‘’Adagio & Fuga & Adagio - Presto”
Benjamin Alard, claviorganum
Harmonia Mundi HMM902453.56
7’29’’

13 mei 2020: Met gevouwen handen

Gezangen voor gebruik in huis. Vrome gebeden in muziek. Wel of niet door Bach gecomponeerd…? Ze kregen wel een officieel BWV-nummer, en zijn gewoonweg prachtig.

Johann Sebastian Bach
Der Lieben Sonne Licht und Pracht, BWV.446
Ich freue mich in Dir, BWV.465
(uit: Musikalisches Gesang-Buch, 1736)
Klaus Mertens, bariton
Barbara Schlick, sopraan
Bob van Asperen, klavecimbel & orgel
Wouter Möller, cello
CPO 407-2
5’27’’

12 mei 2020: Memoria

Een zeer persoonlijke meditatie over de muziek van Bach, en het overlijden van zijn vader, op 12 mei 1909… Busoni componeerde met zijn Fantasie een indrukwekkend eerbetoon aan zijn vader, die hem liet kennismaken met Bach.

Ferruccio Busoni
Fantasie voor piano, “Fantasia nach J.S. Bach alla Memoria di mio Padre Ferdinando Busoni”
Igor Levit, piano
Sony 88985424452
14’33’’

11 mei 2020: Twee koffie en een fluit

Een geinspireerde en onbekommerde Bach; deze Fluitsonate, naar alle waarschijnlijkheid geschreven voor gebruik in Cafe Zimmermann, het sjieke etablissement in het centrum van Leipzig.

Johann Sebastian Bach
Sonata voor fluit en b.c., BWV.1033
Jed Wentz, traverso
Christiane Wuyts, klavecimbel
Challenge Classics 72030
7’22’’

8 mei 2020: Mahler Feest

Het Mahlerfeest zou nu van start gaan in het Amsterdamse Concertgebouw, zou, want afgelast. Mahler was een Bach-liefhebber, en bewerkte muziek van de Thomascantor. Bij de premiere in 1909 zat Mahler zelf achter de geprepareerde vleugel, die klonk als een clavecimbel…

Johann Sebastian Bach
Suite voor orkest nr.2, BWV.1067 – deel I, “Ouverture”
Café Zimmermann
Alpha 071
10’05”

Johann Sebastian Bach / Gustav Mahler
Suite voor orkest BWV.1067-1068; Sel. (arr. door Mahler)
Koninklijk Concertgebouworkest olv Riccardo Chailly
DECCA 475 514-2
18’51’’

7 mei 2020: Jagen

Ik heb er niets mee, jagen. De ‘Jachtcantate’ van Bach heb ik dan ook aan mij voorbij laten gaan. Toch jammer, want de aria ‘Schafe können sicher weiden’ is wonderschoon.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.208, “Was mir behagt, ist nur die muntre Jagd”; aria, “Schafe können sicher weiden”.
Sophie Junker, sopraan
Bach Collegium Japan olv Masaako Suzuki
BIS 1971
4’30’’

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.208, “Was mir behagt, ist nur die muntre Jagd”; aria, “Schafe können sicher weiden”. (arr.)
Caspar Vos, piano
NVT
5’25’’

6 mei 2020: De schoonheid van getallen

Bach’s muziek is een labyrinth vol getallensymboliek. Althans… je kunt het er ‘in’ lezen, horen is sowieso lastig tot onmogelijk. Richard Egarr maakte mij deelgenoot van zijn fascinatie voor Bach en de getallen.

Johann Sebastian Bach
Partita voor klavecimbel nr.1, BWV.825
Richard Egarr, klavecimbel
Harmonia Mundi 907593.94
20’05’’

5 mei 2020: Vrede

Sommige oorlogen verdwijnen in de geschiedenis, inclusief het verdriet, de pijn en het leed. Wie kent nog de Tweede Silezische Oorlog? Met de Vrede van Dresden kwam er een einde aan deze ook door Bach ondervonden oorlog. Voor deze Vrede componeerde Bach in 1745 zijn ‘Gloria in excelsis Deo’.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.191 “Gloria in excelsis Deo”
Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton Koopman
Challenge Classics 72188
14’42’’

4 mei 2020: Ik roep U aan

Busoni; componist, pianist en Bach-liefhebber – hij ging zelfs tegenover de Thomaskirche in Leipzig wonen… Busoni’s bewerkingen behoren wat mij betreft tot de allermooiste Bach-arrangementen. ‘Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ’, een intieme smeekbede.

Johann Sebastian Bach / Ferruccio Busoni
Koraalbewerking voor orgel BWV.639, “Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ” (arr).
Vikingur Olafsson, piano
Deutsche Grammophon
3’08’’

1 mei 2020: De zin van het leven

Ik heb vaak geen idee, daarom heb ik met veel plezier de interviews gelezen door Fokke Obbema, gebundeld in ‘De zin van het leven, gesprekken over de essentie van ons bestaan’. Het gesprek met violiste Susanne Niesporek sprak mij bijzonder aan… zij is te horen in de Aria uit de Goldbergvariaties.

Johann Sebastian Bach
Goldberg-variaties, BWV.988; Aria
Trio Amsterdam-Berlijn
A&O Records (eigen uitgave)
3’48’’

30 april 2020: De Grote Brand

Nog maar 22 jaar jong, en dan al zoiets componeren. Een vroege cantate; ‘Aus der Tiefe’, geschreven voor een boetedienst – het centrum van Mühlhausen was grotendeels verwoest bij een brand.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.131, “Aus der Tiefe ruf ich, Herr, zu Dir”
Vox Luminis olv Lionel Meunier
Alpha 258
23’34’’

29 april 2020: Braziliaanse Bach

Heerlijk… Bossa Nova. Daar kun je mij ‘s nachts voor wakker maken. Uit Brazilie komen ook deze ‘Eerbewijzen aan Bach op Braziliaanse wijze’, zoals de componist Heitor Villa-Lobos zijn Bachianas Brasileiras noemde.

Heitor Villa-Lobos
Bachianas Brasileiras nr.5 – deel I, “Aria (Cantilena. Adagio)
Renee Fleming, sopraan
New World Symphony olv Michael Tilson Thomas
RCA 09026685382
6’36’’

Heitor Villa-Lobos
Bachianas Brasileiras nr.9
Orchestre National de la Radiodiffusion Francaise olv Heitor Villa-Lobos
EMI CDH 7610152
10’54’’