Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.

Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?

Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

6 mei 2020: De schoonheid van getallen

Bach’s muziek is een labyrinth vol getallensymboliek. Althans… je kunt het er ‘in’ lezen, horen is sowieso lastig tot onmogelijk. Richard Egarr maakte mij deelgenoot van zijn fascinatie voor Bach en de getallen.

Johann Sebastian Bach
Partita voor klavecimbel nr.1, BWV.825
Richard Egarr, klavecimbel
Harmonia Mundi 907593.94
20’05’’

5 mei 2020: Vrede

Sommige oorlogen verdwijnen in de geschiedenis, inclusief het verdriet, de pijn en het leed. Wie kent nog de Tweede Silezische Oorlog? Met de Vrede van Dresden kwam er een einde aan deze ook door Bach ondervonden oorlog. Voor deze Vrede componeerde Bach in 1745 zijn ‘Gloria in excelsis Deo’.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.191 “Gloria in excelsis Deo”
Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton Koopman
Challenge Classics 72188
14’42’’

4 mei 2020: Ik roep U aan

Busoni; componist, pianist en Bach-liefhebber – hij ging zelfs tegenover de Thomaskirche in Leipzig wonen… Busoni’s bewerkingen behoren wat mij betreft tot de allermooiste Bach-arrangementen. ‘Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ’, een intieme smeekbede.

Johann Sebastian Bach / Ferruccio Busoni
Koraalbewerking voor orgel BWV.639, “Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ” (arr).
Vikingur Olafsson, piano
Deutsche Grammophon
3’08’’

1 mei 2020: De zin van het leven

Ik heb vaak geen idee, daarom heb ik met veel plezier de interviews gelezen door Fokke Obbema, gebundeld in ‘De zin van het leven, gesprekken over de essentie van ons bestaan’. Het gesprek met violiste Susanne Niesporek sprak mij bijzonder aan… zij is te horen in de Aria uit de Goldbergvariaties.

Johann Sebastian Bach
Goldberg-variaties, BWV.988; Aria
Trio Amsterdam-Berlijn
A&O Records (eigen uitgave)
3’48’’

30 april 2020: De Grote Brand

Nog maar 22 jaar jong, en dan al zoiets componeren. Een vroege cantate; ‘Aus der Tiefe’, geschreven voor een boetedienst – het centrum van Mühlhausen was grotendeels verwoest bij een brand.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.131, “Aus der Tiefe ruf ich, Herr, zu Dir”
Vox Luminis olv Lionel Meunier
Alpha 258
23’34’’

29 april 2020: Braziliaanse Bach

Heerlijk… Bossa Nova. Daar kun je mij ‘s nachts voor wakker maken. Uit Brazilie komen ook deze ‘Eerbewijzen aan Bach op Braziliaanse wijze’, zoals de componist Heitor Villa-Lobos zijn Bachianas Brasileiras noemde.

Heitor Villa-Lobos
Bachianas Brasileiras nr.5 – deel I, “Aria (Cantilena. Adagio)
Renee Fleming, sopraan
New World Symphony olv Michael Tilson Thomas
RCA 09026685382
6’36’’

Heitor Villa-Lobos
Bachianas Brasileiras nr.9
Orchestre National de la Radiodiffusion Francaise olv Heitor Villa-Lobos
EMI CDH 7610152
10’54’’

28 april 2020: Vertrouwen

Muziek voor een ‘Brautmesse’, een kerkelijke huwelijksdienst, waar Bach het bruidspaar toezingt: ‘Laat alle verdriet en zorgen inslapen in de sluimering van het kinderlijke vertrouwen’. In deze prachtige aria hoor ik hoe diep gegrond dat ‘kinderlijke’ vertrouwen is.

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.197 “Gott ist unsre Zuversicht”: aria “Schläfert allen Sorgenkummer”
Damien Guillon, countertenor
Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki
BIS 2021
7’08’’

27 april 2020: Koningsdag

Hoe een koninklijk klinkend Brandenburgs Concert, veranderde in een cantate ter gelegenheid van een bevordering tot hoogleraar aan de Universiteit van Leipzig, en bijna 10 jaar later weer opduikt als huldigingscantate voor Friedrich August II.

Johann Sebastian Bach
Brandenburgs Concert nr.1, BWV.1046 – deel III. Allegro
Zefiro olv Alfredo Bernardini
Arcana A452
4’03’’

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.207 “Vereinigte Zwietracht der wechselnden Saiten”: openingskoor
Les Chantres du Centre de Musique Baroque de Versailles & Cafe Ziommermann olv Gustav Leonhardt
Alpha 118
5’05’’

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.207a “Auf, schmetternde Töne der muntern Trompeten”: openingskoor
Amsterdam Baroque Choir & Orchestra olv Ton Koopman
Antoine Marchand CC 72205
4’25’’

24 april 2020: Domino met Kirnberger

Kirnberger was een leerling van Bach, en werd de leraar van Prinses Amalia van Pruisen. Een groot muziekliefhebster, voor wie Wilhelm Friedemann Bach ook muziek componeerde. Als je eenmaal in de geschiedenis van Kirnberger duikt, kom je gelukkig van alles tegen.

Johann Philipp Kirnberger
Musikalisches Vielerley: Komm, Gott, Schöpfer, Heiliger Geist
Laurence Dean, traverso
Andrew Lawrence-King, orgel
Christophorus CHE0214-2
3’30’’

Johann Sebastian Bach
Koraalbewerking voor orgel BWV.694, “Wo soll ich fliehen hin”
Jacques van Ootmerssen, orgel
Challenge Classics CC72061
4’29’’

Wilhelm Friedemann Bach
Fuga’s F.31, nr.7 in Bes gr.t.
Christophe Rousset, klavecimbel
Harmonia Mundi 901305
0’50’’

Anna Amalia, Prinses van Pruisen
Sonate voor fluit en b.c. – deel I. “Adagio”
Emanuel Pahud, fluit
Jonathan Manson, cello
Trevor Pinnock, klavecimbel
EMI Classics 0842202
2’58’’

23 april 2020: De laatste kleinzoon

Mendelssohn was de grote inspirator achter het allereerste monument ter nagedachtenis van Bach, ooit. Op 23 april 1843 werd het onthuld, door Mendelssohn, in gezelschap van oa Robert Schumann, en de laatste, componerende kleinzoon van Bach: Wilhelm Friedrich Ernst.

Wilhelm Friedrich Ernst Bach
Sinfonia in G
Das Kleine Konzert olv Hermann Max
CPO 999 672-2
12’48’’

22 april 2020: De stomverbaasde Mozart

In april 1789 was Mozart in Leipzig, hij bespeelde oa het orgel van de Thomaskirche, en kreeg als ‘cadeautje’ een uitvoering van het motet ‘Singet dem Herrn ein neues Lied’. Mozart was stomverbaasd, ‘Wat is dit?’. Volgens hem muziek waar je wat van kon leren, en hoe.


Johann Sebastian Bach
Motet BWV.225, “Singet dem Herr nein neues Lied”
Amarcord & Lautten Compagney
Deutsche Harmonia Mundi 88725465292
12’08’’

21 april 2020: Andante

Soms komt er iets in de Bach van de dag – omdat ik het toevallig tegenkwam en meteen geraakt was, zoals bij deze. Lisa Bartishvili speelt het Andante uit de Sonate BWV.1003. Een gebaar van grote gegenheid tussen twee mensen, vastgelegd in tedere muziek.

Johann Sebastian Bach
Sonate voor viool nr.2, BWV.1003 – deel.III, “Andante”
Lisa Batiashvili, viool
Deutsche Grammophon 4792479
5’51’’

20 april 2020: Spiegelpaleis

Bach neemt een ‘oud’ werk, en werkt het om tot, waarschijnlijk, zijn laatste Concerto.
Een kwestie van een spiegelpaleis, waarin de muziek in een nieuwe gedaante naar zichzelf kijkt.

Johann Sebastian Bach
Prelude en Fuga in a, BWV.894
Ivo Janssen, piano
VOID 9812
9’28’’

Johann Sebastian Bach
Concert voor fluit, viool en klavecimbel, BWV.1044, deel I – “Allegro”
La Risonanza olv Favio Bonizzoni
9’06’’

17 april 2020: Agi Jambor, pianist & verzetsheld

Een naam uit het verleden. Agi Jambor, leerlinge van Edwin Fischer, pianiste en verzetsheld. Na WOII groeit ze in haar nieuwe vaderland, de Verenigde Staten, uit tot een grote naam.
Precies op deze dag, in 1939, speelde ze in een studio in H’sum, een opmerkelijk fraaie Bach!

Johann Sebastian Bach
Concerto, BWV.1056 (live, 17 april 1939)
Agi Jambor, piano
Concertgebouworkest olv Willem Mengelberg
Q Disc 97016
9’25’’

16 april 2020: Bach & Buffardin

Buffardin was eerste fluitist in het beste orkest van Europa, het Hoforkest van Dresden. De Fransman kwam ook bij Bach over de vloer, en zal hem ongetwijfeld verteld hebben over zijn tijd in Constantinopel, waar Buffardin les heeft gegeven aan Johann Jakob Bach, de oudere broer van J.S.

Pierre-Gabriel Buffardin
Concert voor fluit en strijkorkest in e, II. Andante
Frank Theuns, fluit
Les Buffardins
Accent ACC 24297
4’08’’