Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.


Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?


Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

31 januari 2020: Simeon’s lofzang

Ik kan het niet anders zeggen: dit is een van de mooiste Bach-cantates: Ich habe genung. Bezetting: kamermuziek. Aantal stemmen: 1. En ja, die n voor de g hoort er echt te staan; Ich habe genuNg.

Johann Sebastian Bach, Cantate, BWV.82 ‘Ich habe genung’, Peter Kooij (bas) La Chapelle Royale olv Philippe Herreweghe

30 januari 2020: Magisch nummer 1052

Toen ik dit voor het eerst hoorde… Concert BWV.1052... Er gaat een kracht en inventiviteit van uit, heerlijk. Maar is het nu een Concert voor klavecimbel, of viool, orgel of…

Johann Sebastian Bach, Concert voor klavecimbel en strijkorkest nr.1, BWV.1052, I. Allegro, Matthew Halls (klavecimbel), Retrospect Ensemble

Johann Sebastian Bach, Cantate, BWV.146 ‘Wir müssen durch viel Trübsal’; I. Sinfonia, Ton Koopman (orgel), Amsterdam Baroque Orchestra

Johann Sebastian Bach, Concert voor klavecimbel en strijkorkest nr.1, BWV.1052, I. Allegro, Kato Debretzeni (viool), The English Baroque Soloists olv John Eliot Gardiner

Johann Sebastian Bach, Concert voor orgel en strijkorkest (naar BWV.146, 188 & 1052), I. Allegro, Bart Jacobs (orgel), Les Muffatti

29 januari 2020: De pianiste van Theresienstadt

Ze kon zich Gustav Mahler nog herinneren, en ging zondags uit wandelen met Franz Kafka – Alice Herz-Sommer, concertpianiste. Met man en kind kwam ze terecht in Theresienstadt, waar haar zoon een rol had in de kinderopera Brundibar. Een podcast met, al zeg ik het zelf, hele bijzondere opnamen!

Hans Krasa, Brundibar, children’s opera in four acts, Act 2; I & II, Disman Radio Kinderensemble olv Joza Karas

Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.2, BWV.1008, I. Prelude, Paul Tortelier (cello)

Sergei Rachmaninov, Sonate voor cello en piano, op.19; III. Andante, Raphael Sommer (cello), Daniel Adni (piano)

Johann Sebastian Bach, Partita nr.1, BWV.825; I.Prelude Alice Herz-Sommer (piano; prive-opname, 1986-1995)

28 januari 2020: Kleine Mis met hemels huppeltje

Meestal omschreven als een ietwat vergeten mis, de kleine, oftewel Lutherse Mis BWV.235. Het Kyrie bevat een ‘huppeltje’ dat wat mij betreft voor eeuwig door mag gaan.

Johann Sebastian Bach, Missa Brevis, BWV.235; I. Kyrie, Collegium Vocale Gent olv Philippe Herreweghe

27 januari 2020: Mozart, Bach en een verjaardag

Het is de geboortedag van ‘Wolfje’, de koosnaam die vader Leopold Mozart aan zijn zoon gaf. Wolfgang Amadeus kwam al vroeg in aanraking met de muziek van J.S. Bach – de bewondering voor en de studie van de Thomascantor is terug te horen in de muziek van Mozart.

Johann Sebastian Bach, Fuga BWV.874 (WTCII), Andras Schiff (piano)

Wolfgang Amadeus Mozart, Fuga K.405/5 (naar Bach, BWV.874), Akademie fur Alte Musik Berlin

24 januari 2020: Wolfje in publiek

Wolfgang Amadeus Mozart en zijn vader Leopold zaten in het publiek. Het is 1765. In Londen is de opera ‘Adriano in Siria’ van Johann Christian Bach een groot succes. Of beter: John Bach zoals hij zich noemt. Bach’s jongste zoon is wellicht de beroemdste componist van zijn tijd, reden genoeg voor Leopold om met zijn zoon ‘Wolfje’ naar Londen te gaan, en daar o.a. het vak te leren.

Johann Christian Bach, Adriano in Siria: Ouverture, Hannover Band olv Anthony Halstead

23 januari 2020: Hommage à Bach

Dutilleux in de podcast? Dat is toch een heel moderne componist? Klopt, maar tot zijn vroegste werken behoort een ‘Hommage à Bach’, een ‘verborgen’ hit.

Robert Levin? Dat is toch een van de grootste Mozart-specialisten? Klopt, maar ook zijn opnamen van Dutilleux en Bach zijn zeer inspirerend!

Henri Dutilleux, Au gré des ondes: V. Hommage à Bach, Robert Levin (piano)

Johann Sebastian Bach, Partita nr.4, BWV.828; Sarabande, Robert Levin (piano)

22 januari 2020: Een parel van ooit

Ze gold als een van de grootste Franse pianisten; Marcelle Meyer. Bevriend met Stravinsky, Ravel, Satie… en een pianiste die als een der eersten ‘oude muziek’ op plaat zette. Muziek van Scarlatti, Rameau, Couperin en Bach; Marcelle Meyer zette een standaard neer – jaren later raakte Alexandre Tharaud naar eigen zeggen ‘in shock’ toen hij Meyer voor het eerst hoorde. Tegenwoordig is Tharaud de trotse beheerder van haar nalatenschap.

Johann Sebastian Bach, Inventionen, BWV.772-786, Marcelle Meyer (piano; opname: 1948)

21 januari 2020: Verkleden

Een Bach-cellosuite – natuurlijk op cello. Maar wat blijkt? Ook wonderbaarlijk fraai op een saxofoon, of mooie kitsch met een aantal celli en electronica. Ik verbaas me geregeld over de mogelijkheden die de muziek van Bach biedt.

De ietwat statige, langzame dans, Sarabande, uit de Eerste Cellosuite in vier verschillende gedaanten.

Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; Sarabande, Quirine Viersen (cello)

Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; Sarabande, Raaf Hekkema (saxofoon)

Johann Sebastian Bach / Peter Gregson, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; Sarabande, Peter Gregson, cello & Cello Ensemble

Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; Sarabande, Lucia Swarts (cello)

20 januari 2020: Voorganger

Bach was zich ten volle bewust van de traditie waarin hij stond; Thomascantor was een eerbiedwaardig ambt. Daarom vond ik het inspirerend om me bezig te houden met Bachs voorgangers. Johann Hermann Schein was Thomascantor van 1616 tot 1630 – bij zijn begrafenis klonk er muziek van zijn goede vriend Heinrich Schutz. Bij beiden hoor je in de verte ‘Bach’…

Johann Hermann Schein, Israels Brünlein: Ich lasse dich nicht, Ensemble Vocal Europeen olv Philippe Herreweghe

Heinrich Schutz, Begrafenismotet voor J.H. Schein; ‘Das ist je gewisslich wahr’, Vox Luminis olv Lionel Meunier, Capricornus Consort Basel

17 januari 2020: Trompet op Penny Lane

Paul McCartney zag Bach’s Brandenburgs Concert nr.2 live op televisie. Vooral dat hoge, juichende trompetje… dat was nu net de finishing touch voor het nummer Penny Lane! De trompettist, David Mason, kwam naar Abbey Road en blies de solo in. Fantastische muziek, Bach meets Beatles, kan het beter… Ik vond een opname met David Mason op trompet, olv de componist Benjamin Britten.

The Beatles (Lennon & McCartney), Penny Lane

Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert nr.2, BWV.1047, English Chamber Orchestra olv Benjamin Britten

16 januari 2020: Aandenken, voor een Engel

Componist Alban Berg was diep geraakt, toen in 1936 de nog maar 20-jarige dochter van Alma Mahler en Walter Gropius overleed. Manon Gropius, een Engel, volgens Berg. Hij vereeuwigde zijn verdriet in het Vioolconcert ‘Dem Andenken eines Engels’. In het tweede deel, schemert een Bach-koraal door. Klarinetten op de achtergrond: Es ist genug.

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.60 ‘O Ewigkeit, du Donnerwort’; slotkoraal ‘Es ist genug’, Amsterdam Baroque Orchestra & Choir olv Ton Koopman

Alban Berg, Concert voor viool en orkest ‘Dem Andenken eines Engels’, dl.2 (fragment), Isabelle Faust (viool), Orchestra Mozart olv Claudio Abbado

15 januari 2020: 'Mooi. Gewoon mooi'

Begin jaren ’90 van de vorige eeuw, hoorde ik het Wohltemperierte Clavier II voor het eerst; en mijn oren stonden meteen op steeltjes bij Prelude en Fuga nr.14.

Waarom? Gewoon mooi… simpel anwoord, maar toch. Bij iedere nieuwe opname van dit werk, luister ik meteen hoe nr.14 gespeeld word. Peter Hill brengt een innige warmte in deze muziek. Mooi. Gewoon mooi.

Johann Sebastian Bach, Prelude en fuga nr.14, BWV.883 (WTCII), Peter Hill (piano)

14 januari 2020: Albert Schweitzer

Wat kon Schweitzer eigenlijk niet? Hij promoveerde zowel in de theologie, als de filosofie en medicijnen. Hij was een uitmuntend organist en een groot kenner van Bach. Daarnaast een wereldberoemde man, een Homo Universalis in de twintigste eeuw. Op zijn geboortedag daarom: Albert Schweitzer speelt Bach.

Johann Sebastian Bach, Liebster Jesu, Wir Sind Hier, BWV.731 (opn.1936), Albert Schweitzer (orgel)

13 januari 2020: Grasduinen bij Graupner

De op 13 januari 1683 geboren Christoph Graupner gold in Leipzig als een betere kandidaat dan Bach… Graupner was al gekozen, toen hij te horen kreeg van zijn werkgever dat hij niet mocht vertrekken. Tja, en toen bleef J.S. Bach over voor de functie van Thomascantor.

Het gaf mij veel luisterplezier om in het enorme oeuvre van Graupner te grasduinen; ik ontdekte meerdere pareltjes!

Christoph Graupner, Ouverture in F; V. Le Desire, Capricornus Consort Basel olv Peter Barczi

Christoph Graupner, Cantate ‘Ach Gott und Herr’, Miriam Feuersinger (sopraan), Capricornus Consort Basel