Bach van de Dag

Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.

Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?

Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

5 november 2019: Aria in Café

Onlangs verschenen: Bach op accordeon, door Vincent van Amsterdam. Ik kreeg meteen een lichtweemoedige associatie met een café, ergens in een buitenwijk. Een paar bezoekers, namiddaglicht.

Johann Sebastian Bach, Goldbergvariaties, BWV.988; Aria, Vincent van Amsterdam (accordeon)

4 november 2019: Op bezoek bij Goethe

Op 12-jarige leeftijd ging Mendelssohn op bezoek bij Goethe in Weimar. Eerst nog even langs Leipzig, waar Mendelssohn vol enthousiasme schrijft dat hij in de slaapkamer van Bach is geweest. Eenmaal bij Goethe, speelt de jongen… Bach. De oude dichter staat versteld.

Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.858 (WTC I), Till Fellner (piano)

Felix Mendelssohn-Bartholdy, Symphony nr.12 ‘Fuga’; I. Fuga. Grave-Allegro, L’Orfeo Barockorchester olv Michi Gaigg

1 november 2019: Uit de tijd – voor mijn moeder

Mijn moeder overleed iets meer dan 9 jaar geleden, morgen op Allerzielen herdenk ik haar, zoals ik eigenlijk iedere dag doe. Kan de muziek van Bach troosten? De muziek maakt het verdriet niet minder, wel anders. Als een warme deken rond de pijn.

Johann Sebastian Bach, O Jesu Christ, Meins Lebens Licht, BWV.118, Pygmalion

31 oktober 2019: Rotsvast

Reformatiedag. Wat is het? Ik riep de hulp in van college en dominee Sjoerd. Daarnaast, hoe muziek van Bach voor Reformatiedag in de 19e eeuw ‘verwerd’ tot Duitslands trots…

Martin Luther, Ein feste Burg ist unser Gott, Bach-Chor Siegen

Johann Sebastian Bach, Ein feste Burg ist unser Gott, BWV.80; I. Ein feste burg ist unser Gott, Gesualdo Consort Amsterdam & Musica Amphion olv Pieter-Jan Belder

Johann Sebastian Bach / Wilhelm Friedemann Bach, Ein feste Burg ist unser Gott, BWV.80b; I. Ein feste burg ist unser Gott, Chorus Musicus Koln & Das Neue Orchester olv Christoph Spering

30 oktober 2019: Een gevonden Bach

Het zal je gebeuren; je snuffelt in een doos met oude papieren en plots herken je het handschrift van Bach. Het gebeurde in 2005, een Bach-aria was ontdekt. Een bijzonder stuk dat ik beluister als minimal music.

Johann Sebastian Bach, Alles Mit Gott Und Nichts Ohn’ Ihn, BWV.1127, Carolyn Sampson (sopraan), Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

29 oktober 2019: Aria Variata

Het onbekende broertje van de Goldbergvariaties – maar een dartelend genot van vakmanschap en inspiratie, zeker in de uitvoering door Olafsson.

Johann Sebastian Bach, Aria variata (alla maniera Italiana), BWV.989, Vikingur Olafsson (piano)

28 oktober 2019: Herfst

Op mijn dagelijkse wandelingen zie ik de herfst, ik ruik de herfst, en het gekras van kraaien doorklieft het bruin, rood en geel. Maar hoe klinkt de herfst? Als een altviool bij Bach…

Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.2, BWV.1008 (arr.); I. Prelude, Kim Kashkashian (altviool)

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.18; ‘Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fallt’; Sinfonia (vroege versie), Amsterdam Baroque Orchestra olv Ton Koopman

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.18 ‘Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fallt’; Sinfonia (versie Leipzig), Amsterdam Baroque Orchestra olv Ton Koopman

25 oktober 2019: Leef gelukkig! Over Domenico Scarlatti

De generatie van 1685; Handel, Bach en Domenico Scarlatti. Over de laatste weten we vrijwel niets. Enkele jaartallen, veel speculaties – Scarlatti blijft een schim. Mischien is Scarlatti te vinden in zijn ‘Oefeningen’, oftewel de meer dan 550 Sonates die hij componeerde.

Domenico Scarlatti, Sonate K.213; Yevgeny Sudbin (piano)

Domenico Scarlatti, Sonate K.213; Pierre Hantai (clavecimbel)

24 oktober 2019: Cover beter dan origineel

Bij sommige stukken van Bach denk ik: de cover is beter dan het origineel. Vloeken in de kerk, maar toch. Neem nu ‘In Dir Ist Freude’, BWV.615 uit het Orgelbüchlein. Welke versie ook op Spotify, ik kom er nauwelijks doorheen… Maar, de versie voor gambas, dus een arrangement, kan ik al wel waarderen. De versie door het Calmus Ensemble en Lautten Compagney is helemaal om blij van te worden. Inclusief vibrafoon en saxofoon.

Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Olivier Latry (orgel)

Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Ensemble Charivari Agreable

Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Calmus Ensemble & Lautten Compagney

23 oktober 2019: Pachelbel op bruiloft

Op 23 oktober 1694 trouwt de oudste broer van Johann Sebastian Bach. Groot feest natuurlijk, waarbij het zeker is dat zijn oude leraar Pachelbel aanwezig was, en Ambrosius Bach, de vader van Johann Sebastian. En er werd waarschijnlijk volop muziek gemaakt.

Johann Pachelbel, Canon, Il Giardino Armonico; Gli Icogniti

Johann Pachelbel, Musicalische Ergotzung; Partita V in C; Gli Icogniti

22 oktober 2019: Verzonken

Stilte. Soms onderbroken door een lange toon uit de cello. De zaal is geheel leeg, een enkele lamp. Zo zag en hoorde ik ooit Anner Bylsma Bach ‘repeteren’. Kleine Zaal, Muziekgebouw Eindhoven. Alles kwam hier bijeen: concentratie, aandacht, klinkende stilte. Vandaag een ode aan de op 25 juli 2019 overleden Bylsma.

Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.5, BWV.1011: IV. Sarabande; Anner Bylsma (cello)

21 oktober 2019: De nachtstemmer

Een juweel van een titel, voor de onlangs verschenen roman van Maarten ’t Hart. En achter die titel gaat een erg leuk en lezenswaardig boek schuil. Natuurlijk over orgels, muziek en Bach, want, zoals waarschijnlijk bekend: Maarten ’t Hart is ‘Bach-verliefd’. Er bestaat een opname van Maarten aan het orgel, terwijl hij Bach speelt… alleen op LP, dus met de nodige ruis en tik.

Johann Sebastian Bach, Franse Suite nr.5, BWV.816; III. Sarabande; Andrei Gavrilov (piano)

Johann Sebastian Bach, Franse Suite nr.5, BWV.816; III. Sarabande; Maarten ‘t Hart (orgel); Pieterskerk, Leiden

18 oktober 2019: Lijfelijk & Lustvol

Volgens de voormalige Denker des Vaderland, Rene Gudde, zijn er vier soorten ‘Zin’. De eerste is ‘de lijfelijke, fysieke kant van zingeving… het lekkere, het lustvolle.’ Die kant heeft Bach wel degelijk: de pure lol van het musiceren, waarbij al je zintuigen op scherp gaan… lijfelijk en lustvol.

Johann Sebastian Bach, Vioolpartita nr.3 BWV.1006; Prelude; Liza Ferschtman (viool)

Eugene Ysaye, Sonate voor viool, op.27 nr.2; I. Obsession, Prelude; Liza Ferschtman (viool)

17 oktober 2019: Feest!

En of. Op 17 oktober 1707 trouwde Johann Sebastian Bach in Dornheim met Maria Barbara. Op een maandag, wel zo handig, want de meeste ‘Bachs’ werkten op zondag… En welke muziek was er bij de trouwerij?

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.196, ‘Der Herr denket an uns’, Koor en Orkest van de Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven

16 oktober 2019: De eerste schoonvader

Hij heeft niet meegemaakt dat zijn dochter trouwde met een familielid van hem; Johann Michael Bach. Johann Michael was een neef van de vader van Johann Sebastian Bach, en zijn dochter, Maria Barbara trouwde met Johann Sebastian. Er is redelijk wat muziek bewaard gebleven van de in 1694 overleden Johann Michael Bach. Hoogste tijd om er eens naar te luisteren.

Johann Michael Bach, ‘Herr, wenn ich Dich nur habe’; Vox Luminis olv Lionel Meunier