Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.


Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?


Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

13 maart 2020: Uit de schaduw: J.G. Goldberg

De Goldberg-variaties, kreeg deze bijnaam omdat volgens het ‘verhaal’, het wonderkind Johann Gottlieb Goldberg de variaties als eerste speelde.
Goldberg was in ieder geval een wonderkind en een leerling van Bach, en componist van fantastische Sonates…!

Johann Gottlieb Goldberg (Bach, bwv.1037)
Sonata voor 2 violen en b.c. in C
Musica Alta Ripa
MDG 30907092
11’58’’

12 maart 2020: De jarige Telemann

Had ik aan een willekeurige muziekliefhebber ten tijde van Bach gevraagd: wie is volgens u de grootste componist van nu? Dan… juist, de op 14 maart 1681 geboren Telemann.
Bach en Georg Philipp Telemann hebben elkaar gekend, verkeerden soms in elkaars vaarwater, en bewonderden elkaar. In het enorme oeuvre van Telemann zitten ware juweeltjes.

Georg Philipp Telemann
Ouverture voor 3 hobo’s, fagot, strijkorkest en b.c., TWV55:D15; I. Ouverture
Zefiro olv Alfredo Bernardini
Arcana A371
6’28’’

11 maart 2020: Troost

Een luisteraar gaf aan, dat specifiek deze aria hem zoveel troost had geboden in tijden van een ernstige ziekte. Dat vind ik een prachtig gegeven – troost in muziek. Toevallig las ik vorig jaar het boek ‘Troost in muziek, een polyfone blik op de Mattheuspassie’. Kan muziek troosten?

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.29, "Wir danken dir, Gott, wir danken dir" ; aria, "Gedenk an uns mit deiner Liebe"
Hana Blazikova, sopraan
Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki
BIS 1981
5’49’’

10 maart 2020: Hommage van Honegger

In dec 1932 schreven diverse componisten een ‘Hommage a Bach’. De composities zaten als ‘cadeautje’ bij een muziektijdschrift. De klinkende bijdrage van Arthur Honegger bezit voor mij een urgentie, zeker in het ‘winterse landschap’ van de Arioso.

Arthur Honegger
Prelude, arioso et fugue sur le nom de BACH
Bournemouth Sinfonietta olv Tamas Vasary
Chandos CHAN 8993
8’23’’

9 maart 2020: Mijmering

Mooi, ouderwets woord; mijmeren. Ergens tussen dagdromen en denken in. Mijmeren doe ik graag, en redelijk veel muziek van Bach nodigt mij uit tot mijmeren. Zoals deze Allemande uit de Vierde Partita – een schier eindeloze melodie.

Johann Sebastian Bach
Partita nr.4, BWV.828; II. Allemande
Murray Perahia, piano
Sony Classical 88843036822
9’20’’

6 maart 2020: Met blijdschap geven wij kennis

Geboren op 8 maart 1714; Bach’s tweede en meest succesvolle zoon Carl Philipp Emanuel Bach. Je kunt eindeloos struinen in zijn enorme oeuvre, maar ik koos voor dit deel uit een Fluitconcert. Zo energiek, zo hypervirtuoos, zo vol leven…
(en als toegift; muziek die C Ph E Bach misschien speelde tijdens zijn concert in Groningen…)

Carl Philipp Emanuel Bach
Concert voor fluit, strijkers en b.c., Wq.22; III. Allegro di molto
Jacques Zoon, fluit
Berliner Barock Solisten
DHM 88843004252
6’25’’

Carl Philipp Emanuel Bach
Sonate voor toetsinstrument Wq.48 nr.3, II. Adagio
Pieter Jan Belder, klavecimbel
Brilliant Classics 94320
3’49’’

5 maart 2020: Van jazz tot Jansen

Moet er om glimlachen, toch wel erg leuk gedaan. De ‘Bach goes jazz’ van Jacques Loussier. Daarna het origineel maar wel op piano, en de versie door Janine Jansen. Hetzelfde stuk, maar dan geheel anders.

Johann Sebastian Bach / Jacques Loussier
Inventie nr.13, BWV.784
Jacques Loussier Trio
Decca 1578922
3’33’’

Johann Sebastian Bach
Inventie nr.13, BWV.784
Till Fellner, piano
ECM Records 4766355
0’55’’

Johann Sebastian Bach
Inventie nr.13, BWV.784
Janine Jansen, viool
Maxim Rysanov, altviool
DECCA 4759968
1’57’’

4 maart 2020: Op de helft, op naar de andere helft

Ben nu precies op de helft van de muzikale scheurkalender ‘Bach van de dag’. Ik begon in september 2019 met de Aria uit de Goldbergvariaties, dus dit is het uitgelezen moment om precies de helft van de ‘Goldberg’ te laten horen, een Ouverture, als opmaat naar de andere helft.


Johann Sebastian Bach
Goldberg Variaties, BWV.988; XVII Variation 16 ‘Ouverture’
Alexandre Tharaud, piano
ERATO 0825646051779
3’04’’

3 maart 2020: Magische nacht

Weer zo’n moment in de muziek van Bach, alsof ik minstens een halve meter boven de grond zweef, iets magisch. Zeker in deze uitvoering… ben benieuwd wat jij hiervan vindt!

Johann Sebastian Bach
Jesu Meine Freude, BWV.227; O Gute Nacht (arr.)
Calmus Ensemble & Lautten Compagney
Carus 83.381
6’02’’

2 maart 2020: Een ontmoeting

In maart 1709 krijgt Bach bezoek van de violist Georg Pisendel. Beiden maken een afschrift van Telemann’s Concert voor 2 violen. En voeren het waarschijnlijk uit, met Telemann in het luisterende gezelschap. Zoals zoveel bij Bach, omgeven met ‘misschien’ en ‘waarschijnlijk’. Maar hoe klinkt dat concert van Telemann?

Georg Philipp Telemann
Concert voor 2 violen en strijkorkest, TWV.52, nrG1
Elizabeth Wallfisch, viool & Susan Carpenter-Jacobs, viool
Wallfisch Band
CPO 777 473-2
11’31’’

Johann Sebastian Bach / Johann Georg Pisendel
Sonate voor viool en b.c., BWV.1024; III.
Amandine Beyer, viool
Gli Incogniti
Harmonia Mundi 902322
2’18’’

28 februari 2020: Heerlijk en aangenaam

Van Bach zijn maar twee Vioolconcerten bewaard gebleven… er moeten er veel meer geweest zijn. Ze zijn kwijt, weg of gewoon verloren gegaan. Stel dat je morgen in een stoffig antiquariaat onder een lang vergeten stapel zoiets opduikelt? BWV.1041 werd door Bach in 1730 herzien, voor gebruik in Leipzigs sjieke Café Zimmermann, als heerlijke, aangename achtergrondmuziek.

Johann Sebastian Bach, Concert voor viool en strijkorkest BWV.1041, Cafe Zimmermann

27 februari 2020: Fantasie is te zacht uitgedrukt

Want dit stuk gaat verder, lijkt het. Fantasie, BWV.903, tijdgenoten van Bach vonden het al een uniek werk, ‘dat zijn gelijke niet kent in het oeuvre van Bach’, aldus Forkel, Bachs eerste biograaf. En dan met die Fuga erbij…

Johann Sebastian Bach, Fantasie en Fuga, BWV.903 ’Chromatische Fantasie und Fuge’, Christoph Rousset (klavecimbel)

26 februari 2020 (Aswoensdag): Stille tonen

In sommige muziek hoor ik de stilte in en tussen de tonen. Stilte die uitnodigt tot mijmeringen, bezinning. Het origineel van Bach’s Pedalexercitium is als oefening geschreven voor de orgelpedalen. Wonderlijk: op een blokfluit is het vederlicht en vol stilte.

Johann Sebastian Bach, Pedalexercitium BWV.598 (arr.), Concert Francais (Sebastien Marq, blokfluit)

25 februari 2020: Rustende ziel

Het meest intieme dat je hebt als mens, het meest kwetsbare en tegelijkertijd het meest krachtig: de ziel. Ik wil heel graag dat het waar is: deze ziel rust in de handen van... Dit verlangen, eigenlijk: zeker weten, spreekt in deze aria van Bach. Niet ter zake doende, maar toch: ik vind dit de ‘mooiste’ Bach.

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.127 ‘Herr Jesu Christ, wahr’Mensch und Gott’; aria ‘Die Seele ruht in Jesu Händen’, Hannah Morrison (sopraan), Ricercar Consort

24 februari 2020: Vader en zoon Abel

Christian Ferdinand Abel was een van die uitmuntende musici waarmee Bach kon werken aan het hof van Köthen. In 1723 werd Abel’s zoon Karl Friedrich geboren, die een leerling werd van… Bach. Jaren later ontmoette Karl Friedrich Abel in Londen de jongste zoon van Bach: Johann Christian. Genoeg te vertellen over de ‘Abels’, maar luister vooral naar Arpeggiata van Karl Friedrich!

Johann Sebastian Bach, Sonate voor gamba en klavecimbel, BWV.1027; III. Andante, Guido Balestracci (gamba), Blandine Rannou (klavecimbel)

Carl Friedrich Abel, Viola da Gamba Suite in D; I. Arpeggiata, Paolo Pandolfo (gamba)