Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.

Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?

Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

3 januari 2020: Ver weg, door ruis en kraak

Onvoorstelbaar… maar een van Bachs grootste hits, het Concert voor 2 violen, was vóór de Tweede Wereldoorlog nauwelijks bekend. In 1915 maakte Fritz Kreisler de eerste opname – ver weg door ruis en kraak hoor je een van de grootste violisten zich verbazen over zoveel schoonheid. Johann Sebastian Bach, Concert voor 2 violen BWV.1043, dl.2, Rachel Podger (viool), Bojan Cicic (viool) Johann Sebastian Bach, Concert voor 2 violen BWV.1043, dl.2 (opn.1915), Fritz Kreisler (viool), Efrem Zimbalist (viool)

2 januari 2020: Goldberg als yoga, bidden en mediteren

Diego Ares begint de dag met het spelen van Bach’s Goldbergvariaties. ‘Zoals sommigen met yoga beginnen, of bidden of mediteren’. Voor Ares is het spelen van ‘Goldberg’ alle drie tegelijk. En meteen ben ik geinteresseerd, want hij speelt ook nog eens prachtig. Johann Sebastian Bach, Adagio voor klavecimbel, BWV.968, Diego Ares (klavecimbel) Johann Sebastian Bach, Goldberg Variaties, BWV.988; Aria, Diego Ares (klavecimbel)

1 januari 2020: Een nieuw jaar

Laat maar komen, dat nieuwe jaar 2020. Dit is een laat werk van Bach, waarschijnlijk de opening van een cantate, de rest is verloren. Of wellicht het eerste deel van een verloren gegaan Vioolconcert. Hoe dan ook: muzikaal vuurwerk. Johann Sebastian Bach, Konzertsatz (Sinfonia), BWV.1045, Isabelle Faust (viool)

31 december 2019: Oud & ooit

Het jaar zit er bijna op, en Bach kijkt terug. Het oude jaar is verleden tijd, het is naar ooit. Gyorgy Kurtag maakte een prachtig arrangement, gespeeld op een vleugel waar vilt over de snaren ligt. Klanken van ooit… Johannn Sebastian Bach, Kooralbewerking voor orgel, BWV.614 'Das alte Jahr vergangen ist', Bernard Foccroulle (orgel) Johannn Sebastian Bach / Gyorgy Kurtag (transcr.), Kooralbewerking, BWV.614 'Das alte Jahr vergangen ist', Gyorgy & Marta Kurtag (piano)

30 december 2019: Parmantig

Hurlebusch was een grote naam in de Barok, een orgelvirtuoos die door heel Europa optrad. Hij ontmoette ook Bach, en was nogal overtuigd van zijn kunnen. In 1743 werd Hurlebusch organist in de Oude Kerk van Amsterdam. Ook de Hollanders vonden het maar een parmantige man – maar wel fijne Barokmuziek. Conrad Friedrich Hurlebusch, Concert voor viool en orkest in a; dl.1, Manfred Kraemer (viool), Musica ad Rhenum olv Jed Wentz

27 december 2019: Een fragment, op de valreep

Wandelen door de muziek van Bach is soms als wandelen in een spiegelpaleis. Dezelfde muziek duikt soms in geheel andere gedaanten op. Zo zijn van het Clavecimbelconcert, BWV.1059, maar 9 maten bekend, maar is het werk herkenbaar in de opening van een cantate, en in een Hoboconcert en… Johann Sebastian Bach, Concert voor klavecimbel en strijkorkest BWV.1059 (fragment), Alena Cherny (piano), Orchester Le Phenix Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.35 ‘Geist und Seele wird verwirret’; Sinfonia, Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki, Masaaki Suzuki (orgel) Johann Sebastian Bach, Concert voor hobo en strijkorkest BWV.1059R, Heinz Holliger (hobo), Camerata Bern olv Erich Hobarth

26 december 2019: Slaap, mijn liefste

In de Cantate uit het Weihnachtsoratorium voor Tweede Kerstdag zit een juweel van een aria; ‘Schlafe, mein Leibster’. Een en al intimiteit en warmte in dit gezang voor de pasgeboren Jezus. De aria bestond al… in een geheel andere cantate. Een en al intimiteit en warmte voor de 11-jarige Kroonprins van Saksen. Johann Sebastian Bach, Weihnachtsoratorium, BWV.248; Cantate nr.2; aria; ‘Schlafe, mein Liebster, geniesse der Ruh’. Annette Markert (alt), Orkest van de Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven Johann Sebastian Bach, Cantate Hercules auf dem Scheidewege, BWV.213; Aria ‘Schlafe mein Liebste’, Efra Ben-Nun (sopraan), Akademie fur Alte Musik Berlin olv Rene Jacobs

25 december 2019: Magnificat

Op Eerste Kerstdag 1723 had Bach het druk…. Eerst om 07.00 uur een dienst, dan om 09.00 uur en om 13.30 uur. En in elke dienst klonk muziek – om 13.30 ging zijn Magnificat in wereldpremiere, zijn langste en grootste werk tot dan toe. Deze ‘oerversie’ uit 1723 klinkt in de podcast, in een werkelijk ongehoord fraaie uitvoering… Fijne Kerstdagen gewenst! Johann Sebastian Bach, Magnificat, BWV.243a, La Chapella Harmonique olv Valentin Tournet

24 december 2019: Kernachtige lichtheid

Bijna Kerst, de belofte wordt ingevuld. Feestelijke muziek van Bach, prachtig gespeeld door violiste Alina Ibragimova. Ze speelt vederlicht, maar met een kern. Zeer virtuoos, maar in dienst van de muziek. Johannn Sebastian Bach, Partita voor viool nr.3, BWV.1006, Alina Ibragimova (viool)

23 december 2019: Russische Bach

Op 23 december 1952 speelde Nikolajeva de wereldpremiere van de voor haar geschreven Preludes en Fuga's, op.87 van Sjostakovitsj. De componist was diep onder de indruk van haar Bach-spel tijdens het Bach Concours in Leipzig 1950. Ik dook in de archieven en vond prachtige oude opnamen door Nikolajeva en… Sjostakovitsj! Johann Sebastian Bach, Prelude en Fuga, BWV.850 (WTCI), Tatjana Nikolajeva (piano; live, 1955) Dmitri Sjostakovitsj, Preludes en Fuga's, op.87; nr.7, Dmitri Sjostakovitsj (piano; 1952) Dmitri Sjostakovitsj, Preludes en Fuga's, op.87; nr.7, Tatjana Nikolajeva (piano; 1962)

20 december 2019: Blijmakende aria

Met een innerlijke extase zingt de sopraan zich hier met eindeloze versieringen naar ‘de Messias is in aantocht!’. Ik vind het een blijmakende aria, zeker in deze uitvoering… Bach op z’n feestelijkst. Johann Sebastian Bach, Cantate nr.132 ‘Bereitet die Wege, bereitet Bahn’, BWV.132: Aria ‘Bereitet die Wege’, Ingrid Schmithusen (sopraan), Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

19 december 2019: Minimal Music momentje

Na 4 minuten komt er een Minimal Music moment in dit eerste deel uit het Concert voor 3 violen. Het kan eeuwig doorgaan, doet het niet, en zal Philip Glass en Steve Reich inspireren en/of jaloers maken. Ik kijk steeds uit naar dat moment in dit fantastische concert. Johann Sebastian Bach, Concert voor 3 violen en strijkorkest BWV.1064R; dl.1 Allegro, Freiburger Barockorchester olv Thomas Hengelbrock

18 december 2019: Magnificat van jongste zoon

Johann Christian, Bach’s jongste zoon, was amper 20 toen hij arriveerde in Milaan, katholiek werd (zijn vader draaide zich waarschijnlijk om in zijn graf) en zelfs organist van de Dom van Milaan. In 1760 componeerde hij zijn derde Magnificat voor gebruik in de Milanese Dom. Johann Christian Bach, Magnificat T.207, nr.3, Ensemble Arcangelo olv Jonathan

17 december 2019: Stille snaren

Intieme muziek, vol krachtige kwetsbaarheid. Ik hou van de luit en haar klank, alsof je geheel alleen zit te luisteren, de musicus is dichtbij. Muziek die spreekt van stilte en aandacht. Johannn Sebastian Bach, Prelude, fuga en allegro, BWV.998, Eduardo Eguez (luit)

16 december 2019: ‘Er is er een jarig, hoera!’

De geboortedag van Ludwig van Beethoven. 16 December 1770, Bonn. Zijn leraar Neefe, een leerling van Thomascantor Hiller, bracht hem de fijne kneepjes bij van het orgelspel en het componeren van bijvoorbeeld fuga’s. Als Beethoven in Wenen aankomt, jonge hond van 22, schrijft hij Fuga’s op een thema van Bach. In deze podcast ook aandacht voor de late Beethoven, wonderlijk mooi gespeeld door de jonge Franse pianist Remy Geniet. Ludwig van Beethoven, Vijfde Symfonie, Gewandhausorchester olv Riccardo Chailly Ludwig van Beethoven, Fuga op een thema van Bach a 4 cromatica, Wilhelm Krumbach (orgel) Ludwig van Beethoven, Sonate nr.31 op.110; III. Fuga. Adagio ma non troppo, Remy Geniet (piano)