Bach van de Dag:

De Bach van de Dag: een podcast als een muzikale scheurkalender! Met de Bach van de Dag-podcast neemt programmamaker Frank de Munnik luisteraars mee op de muzikale ontdekkingsreis die hij al jaren maakt langs het werk van Johann Sebastian Bach.


Wat is het verband tussen het werk van Bach en de val van de Berlijnse Muur? Zou E.T. wel eens hebben geluisterd naar een Brandenburgs Concert? En hoe klinkt de invloed van Bach door tot ver in de twintigste eeuw?


Zin in een dagelijkse portie Bach? Beluister het in de Bach van de Dag, van KRO-NCRV en NPO Radio 4.

Podcast afleveringen

25 oktober 2019: Leef gelukkig! Over Domenico Scarlatti

De generatie van 1685; Handel, Bach en Domenico Scarlatti. Over de laatste weten we vrijwel niets. Enkele jaartallen, veel speculaties – Scarlatti blijft een schim. Mischien is Scarlatti te vinden in zijn ‘Oefeningen’, oftewel de meer dan 550 Sonates die hij componeerde.

Domenico Scarlatti, Sonate K.213; Yevgeny Sudbin (piano)

Domenico Scarlatti, Sonate K.213; Pierre Hantai (clavecimbel)

24 oktober 2019: Cover beter dan origineel

Bij sommige stukken van Bach denk ik: de cover is beter dan het origineel. Vloeken in de kerk, maar toch. Neem nu ‘In Dir Ist Freude’, BWV.615 uit het Orgelbüchlein. Welke versie ook op Spotify, ik kom er nauwelijks doorheen… Maar, de versie voor gambas, dus een arrangement, kan ik al wel waarderen. De versie door het Calmus Ensemble en Lautten Compagney is helemaal om blij van te worden. Inclusief vibrafoon en saxofoon.

Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Olivier Latry (orgel)

Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Ensemble Charivari Agreable

Johann Sebastian Bach, In Dir Ist Freude, BWV.615; Calmus Ensemble & Lautten Compagney

23 oktober 2019: Pachelbel op bruiloft

Op 23 oktober 1694 trouwt de oudste broer van Johann Sebastian Bach. Groot feest natuurlijk, waarbij het zeker is dat zijn oude leraar Pachelbel aanwezig was, en Ambrosius Bach, de vader van Johann Sebastian. En er werd waarschijnlijk volop muziek gemaakt.

Johann Pachelbel, Canon, Il Giardino Armonico; Gli Icogniti

Johann Pachelbel, Musicalische Ergotzung; Partita V in C; Gli Icogniti

22 oktober 2019: Verzonken

Stilte. Soms onderbroken door een lange toon uit de cello. De zaal is geheel leeg, een enkele lamp. Zo zag en hoorde ik ooit Anner Bylsma Bach ‘repeteren’. Kleine Zaal, Muziekgebouw Eindhoven. Alles kwam hier bijeen: concentratie, aandacht, klinkende stilte. Vandaag een ode aan de op 25 juli 2019 overleden Bylsma.

Johann Sebastian Bach, Cellosuite nr.5, BWV.1011: IV. Sarabande; Anner Bylsma (cello)

21 oktober 2019: De nachtstemmer

Een juweel van een titel, voor de onlangs verschenen roman van Maarten ’t Hart. En achter die titel gaat een erg leuk en lezenswaardig boek schuil. Natuurlijk over orgels, muziek en Bach, want, zoals waarschijnlijk bekend: Maarten ’t Hart is ‘Bach-verliefd’. Er bestaat een opname van Maarten aan het orgel, terwijl hij Bach speelt… alleen op LP, dus met de nodige ruis en tik.

Johann Sebastian Bach, Franse Suite nr.5, BWV.816; III. Sarabande; Andrei Gavrilov (piano)

Johann Sebastian Bach, Franse Suite nr.5, BWV.816; III. Sarabande; Maarten ‘t Hart (orgel); Pieterskerk, Leiden

18 oktober 2019: Lijfelijk & Lustvol

Volgens de voormalige Denker des Vaderland, Rene Gudde, zijn er vier soorten ‘Zin’. De eerste is ‘de lijfelijke, fysieke kant van zingeving… het lekkere, het lustvolle.’ Die kant heeft Bach wel degelijk: de pure lol van het musiceren, waarbij al je zintuigen op scherp gaan… lijfelijk en lustvol.

Johann Sebastian Bach, Vioolpartita nr.3 BWV.1006; Prelude; Liza Ferschtman (viool)

Eugene Ysaye, Sonate voor viool, op.27 nr.2; I. Obsession, Prelude; Liza Ferschtman (viool)

17 oktober 2019: Feest!

En of. Op 17 oktober 1707 trouwde Johann Sebastian Bach in Dornheim met Maria Barbara. Op een maandag, wel zo handig, want de meeste ‘Bachs’ werkten op zondag… En welke muziek was er bij de trouwerij?

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.196, ‘Der Herr denket an uns’, Koor en Orkest van de Nederlandse Bachvereniging olv Jos van Veldhoven

16 oktober 2019: De eerste schoonvader

Hij heeft niet meegemaakt dat zijn dochter trouwde met een familielid van hem; Johann Michael Bach. Johann Michael was een neef van de vader van Johann Sebastian Bach, en zijn dochter, Maria Barbara trouwde met Johann Sebastian. Er is redelijk wat muziek bewaard gebleven van de in 1694 overleden Johann Michael Bach. Hoogste tijd om er eens naar te luisteren.

Johann Michael Bach, ‘Herr, wenn ich Dich nur habe’; Vox Luminis olv Lionel Meunier

15 oktober 2019: De eerste klap is een daalder waard

Je zult deze groep topmusici bij elkaar hebben. Werkelijk de absolute top verzamelde zich in de Abbey Road Studios in Londen in 1935 om voor het eerst de Brandenburgse Concerten op te nemen in een kleine bezetting. Nog steeds een zeer luisterenwaardige opname, waarover het nodige te zeggen valt…

Johann Sebastian Bach, Brandenburgs Concert nr.5, BWV1050; dl.1; Adolf Busch Players (Adolf Busch (viool), Marcel Moyse (fluit), Rudolf Serken (piano))

14 oktober 2019: Humorvolle haast

Bach & humor? Niet meteen de eerste combinatie waaraan ik denk. Valt er te lachen met Bach? Zelden! Laat ik eerlijk zijn. En het hoeft ook niet, maar soms… Er is een aria in de cantate 'Jesu, der du meine Seele' die bij mij een glimlach tevoorschijn tovert. En het heeft iets te maken met Tirol…

Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.78 ‘Jesu, der du meine Seele’; duet ‘Wir eilen mit schwachen, doch ernsigen Schritten’; Yukari Nonoshita (sopraan), Daniel Taylor (alt), Bach Collegium Japan olv Masaaki Suzuki

11 oktober 2019: Vriend Weiss

Het aantal vermaarde musici was erg hoog aan het hof van Dresden; de best betaalde onder hen was de luitist Sylvius Leopold Weiss. Hij was een goede vriend van Johann Sebastian, ze hebben zelfs samen gecomponeerd… en een ‘wedstrijd’ gehouden in improviseren. Ik hou van de luit, en van de muziek van Weiss…

Sylvius Leopold Weiss, Sonate voor luit nr.1, Nigel North (luit)

10 oktober 2019: Monument voor Myra

Op 10 oktober 1939 begon de pianiste Myra Hess aan een indrukwekkende reeks concerten in de National Gallery London. Iedere werkdag, tot april 1946 gaven zij en haar muzikale vrienden een concert, toegang 1 shilling, zodat het voor iedereen toegankelijk was. Zelfs tijdens de zware bombardementen bleef zij doorgaan met spelen, om de moraal hoog te houden en om het mooie en goede in ere te houden.

J.S. Bach / Myra Hess, Jesu, joy of man’s desiring (BWV.147), Myra Hess, (piano, opname: 1928)

9 oktober 2019: ‘Wir sind das Volk!’

Leipzig, 9 oktober 1989. 70.000 Mensen op weg naar vrijheid. Tegen de staat, tegen onderdrukking. Vanuit de Nicolaikirche (waar Bach ooit werkte) op weg naar het hoofdkwartier van de Stasi. ‘Wir sind das Volk!’

Leipzig, 5 oktober 1735. Duizenden mensen op weg naar een uitvoering van het feestelijke ‘Preise dein Glucke, Gesegnetes Sachsen’, BWV.215 van Bach. In de openlucht, ter ere van de machthebbers…

J.S. Bach, Dramma per musica: ‘Preise dein Glück, gesegnetes Sachsen’ BWV.215; openingskoor, Amsterdam Baroque Choir & Orchestra olv Ton Koopman

8 oktober 2019: De Bach onder de regisseurs

Pure poezie in beelden. Beeldrijmen. Spiritualiteit in film. In Eye Amsterdam is tot december 2019 een tentoonstelling te zien rond het werk van de Russische regisseur Andrei Tarkovsky. Door een criticus werd Tarkovsky omschreven als ‘de Bach onder de regisseurs’. In zijn films gebruikt Tarkovsky geregeld muziek van Bach, zoals in ‘Nostalghia’, waar Sviatoslav Richter Prelude en Fuga BWV.853 speelt.

Johann Sebastian Bach
Prelude en Fuga, BWV.853 (uit: WTC boek 1), Sviatoslav Richter (piano)

7 oktober 2019: Een leven lang Bach

Op zijn verjaardag - Yo Yo Ma begon met Bach toen hij 4 jaar jong was, en onlangs, nu in de 60, maakte hij zijn derde opname van de Cellosuites. Een leven lang Bach… Hoe klinkende de 3 verschillende opnamen?

Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; I.Prelude; Yo Yo Ma (cello) (1987)

Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007; I.Prelude; Yo Yo Ma (cello)

Johann Sebastian Bach, Suite voor cello nr.1, BWV.1007 - compleet; Yo Yo Ma (cello) (2018)