Opium van 30 mei 2017

Opium

Dinsdag 30 mei 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Jan Mom

In deze uitzending

Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een gast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

22:30   Live muziek: ZOOM! Kamermuziekfestival/Ruysdael Kwartet

Van 1 tot en met 5 juni 2017 vindt ZOOM! Kamermuziekfestival plaats op en rond de Veluwezoom. Van donderdag tot en met zondag, geven de musici van het Ruysdael Kwartet samen met hun (internationale) gasten bijzondere kamermuziekconcerten op prachtige locaties in Rheden, Rozendaal en Doesburg.
Foto: Bert André

Live muziek: ZOOM! Kamermuziekfestival/Ruysdael Kwartet
22:33   Te gast: Frans Grijzenhout

In het tv-programma Kunstraadsels ontrafelt Frans Grijzenhout geheimen achter beroemde Hollandse meesterwerken uit de Gouden Eeuw.

Kunstraadsels
Professor Frans Grijzenhout is hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Samen met een team van jonge kunsthistorica raadpleegt hij archieven, deskundigen en gebruikt hij technische middelen om uit te vinden wie de afgebeelde personen op de beroemde portretten zijn of waar de geschilderde locaties zich bevinden.

Vanaf donderdag 1 juni wekelijks om 20.25 uur op NPO 2.

Te gast: Frans Grijzenhout
Luidspreker Luidspreker
23:54   Slaapservice: Tsead Bruinja - Satellietdiplomaat

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Tsead Bruinja - Satellietdiplomaat

Tsead Bruinja (Rinsumageest, 1974)is dichter en woonachtig te Amsterdam. Hij debuteerde in 2000 met de Friestalige bundel De wizers yn it read/ De wijzers in het rood (Bornmeer). Bruinja stelt bloemlezingen samen, recenseert, presenteert, interviewt en treedt op in binnen en buitenland, vaak met muzikant Jaap van Keulen en soms ook met flamencodanseres Tanja van Susteren. In augustus 2015 zag Bruinja's vijfde Nederlandstalige bundel Binnenwereld buitenwijk natuurlijke omstandigheden het licht bij uitgeverij Cossee.

23:03   De Torenkamer - Hilde Atalanta - Dag 2
Het is een grijze dag, een verademing na de drukkende hitte van gisteren. In een torenkamer waarvan de ramen niet open kunnen is een tropisch warme dag een heel andere ervaring dan wanneer je in het park zit met een koud biertje. Ik merk dat het grijze licht veel prettiger is om in te werken dan het felle zonlicht dat gisteren de torenkamer in scheen. Een lichte ruimte is prettig, maar met direct zonlicht op een doek met acrylverf is het heel moeilijk om kleuren en nuances te kunnen 'lezen'. Ik kijk tevreden naar het grijze wolkendek dat eruit ziet alsof het voorlopig niet zal oplossen, en ga aan het werk. 

Ik ben verrassend snel aan mijn nieuwe werkplek gewend geraakt. Zoals ik gisteren nog wat onwennig om me heen keek en 's ochtends het gebouw aan het verkennen was, zo ben ik vandaag niet uit de torenkamer weg te slaan. Nu de onderlaag staat, kan ik aan de details in het gezicht beginnen. Ik voel me alsof ik in de keuken sta en ingrediënten meng: zalmroze, dekkend wit, een drupje geel - en het doek mag proeven. Het lukt niet altijd even goed; wat op het palet een zachtroze kleur lijkt, slaat eng geel uit als ik het op het gezicht aanbreng. Maar stap voor stap, laag voor laag begint het gezicht te veranderen. Een lichte blos, roze lippen en dan de ogen. 

Gisteren kreeg ik de vraag: wat vind je het moeilijkste gedeelte van het gezicht als je een portret schildert? De ogen, was mijn antwoord. Ik denk daar vandaag over na, en de zin "the eyes are the window to the soul" dringt mijn gedachten binnen. Ik frons, de zin irriteert me vanwege zijn clichématigheid. Maar gedurende de twee uur dat ik de ogen aan het schilderen ben, constateer ik dat ik de meeste emotie voel als ik met de ogen van mijn geportretteerde bezig ben. Alsof ik met elke penseelstreek, elk stipje verf, een gesprek aan het voeren ben. Ik realiseer me dat dit de reden is dat ik de ogen ook het leukste vind om te schilderen, en dat ik het gevoel heb de kern van iemands karakter te raken als ik de ogen goed weet neer te zetten. "The eyes are the window to the soul" klinkt ineens zo gek niet meer. 

Ik vraag me af waarom ik de ogen het moeilijkst vind. Technisch gezien vind ik grote vlakken als de wangen en het voorhoofd, of de fijne details van het haar veel ingewikkelder om goed uit te voeren. Maar een portret valt of staat met een treffende blik. Ik beeld me bekende portretten in, en draai in gedachten hun ogen net wat uit balans: Mona Lisa die loenst, het meisje met de parel wiens ogen net wat naar buiten staan, de nachtwacht waarvan alle personages scheel om zich heen kijken. Ik grinnik. Beroemd portretwerk heeft ineens een andere dimensie gekregen. 



Falco Verholen Falco Verholen Falco Verholen Falco Verholen Falco Verholen 

De Torenkamer - Hilde Atalanta - Dag 2

Muziek in deze uitzending

Uitzending 30 mei 2017

22:31

Elgar, Edward

Variaties voor orkest, op.36, "Enigma" ; nr.8, "W.N."

London Philharmonic Orchestra

Haitink, Bernard

LPO

0002

22:37

Debussy, Claude

Suite voor piano, "Suite bergamasque" - deel III, "Clair de lune" (Arr.)

Ruysdael Kwartet

NVT

NVT

22:50

Bach, Johann Sebastian

Cantate BWV.11, "Lobet Gott in seinen Reichen" ; slotkoraal, "Wenn soll es doch geschehen"

Collegium Vocale Gent

Herreweghe, Philippe

Harmonia Mundi

HMC 901479

22:57

Chopin, Frederic

Mazurka's voor piano (5), op.7 - nr.2 in a kl.t.

Groot, Cor de [piano]

Vanguard

99058

23:08

Brahms, Johannes

Symfonie nr.3, op.90 in F gr.t. - deel III, "Poco allegretto"

Gewandhausorchester Leipzig

Chailly, Riccardo

DECCA

478 5344

23:14

Weber, Carl Maria von

Klarinetkwintet, op.34 in Bes gr.t. - deel IV, "Rondo. Allegro"

Widmann, Jörg [Klarinet] & Ruysdael Kwartet

NVT

NVT

23:22

Widmann, Jorg

Strijkkwartet nr.3, "Jagdquartett" (The Hunt)

Ruysdael Kwartet

NVT

NVT

23:28

Berlioz, Hector

Les nuits d'été (6), op.7, sel.

Orchestre des Champs Elysées

Herreweghe, Philippe

Balleys, Brigitte

Harmonia Mundi

HMC 901522

23:54

Brahms, Johannes

Trio voor piano, klarinet en cello, op.114 in a kl.t. - deel IV, "Allegro"

Fröst, Martin [klarinet] & Thedéen, Torleif [cello] & Pöntinen, Roland [piano]

Bis

2063