Uitzending gemist

Opium

Maandag 6 februari 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Jan Mom

In deze uitzending

Vandaag presenteert: Jan Mom.
/>span>Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een gast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Te gast - Désanne van Brederode en Krisztina de Châtel

Désanne van Brederode schreef 'Dans! Denk!'over het leven en werk van choreografe Krisztina de Châtel. Ze zijn samen te gast bij ons in de uitzending.

Dans! Denk!
Bewegen en bewustzijn; dansen en denken. Schrijfster en filosofe Désanne van Brederode verdiepte zich in het leven en werk van choreografe Krisztina de Châtel, die dertig jaar lang haar eigen dansgroep leidde. Het resultaat van haar onderzoek, Dans! Denk!, is een boek over de verbinding tussen dansen en denken. In de woorden van De Châtel: ‘Hoewel ik er heilig van overtuigd ben dat dansen niet zonder heel helder denken kan, zonder precisie, stilering, mag een dans ook nooit té doordacht, te “bedacht” worden.’ Een boek over het belang van ritme, over hoe je met je lichaam uitdrukt wat binnen in je huist. Maar ook over het persoonlijk leven van De Châtel, haar ouders, haar jeugd in Hongarije, het ongeworteld zijn in Nederland, de liefde, leermeesters en midden in de wereld staan.

Te gast - Désanne van Brederode en Krisztina de Châtel
Live muziek - Farkas Quintet

Het Farkas Quintet werd in 1997 opgericht en heeft zich ontwikkeld tot Nederlands meest vooraanstaande blaaskwintet. Naast hun banen in het Koninklijk Concertgebouworkest, het Nederlands Philharmonisch Orkest, het Radio Filharmonisch Orkest en de Münchner Philharmoniker, blijven de vijf blazers samen op het allerhoogste niveau kamermuziek maken.

Het ensemble bestaat uit Herman van Kogelenberg (fluit), Hans Wolters (hobo), Marcel Geraeds (klarinet). Remko Edelaar (fagot) en Fons Verspaandonk (hoorn).

Live muziek - Farkas Quintet
Luidspreker Luidspreker
23:54   Slaapservice: Jeroen Olyslaegers - Monoloog van Ajax

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Jeroen Olyslaegers - Monoloog van Ajax

Jeroen Olyslaegers (1967) schrijft columns, theaterteksten en proza. Met zijn vorige romans WIJ (2009, genomineerd voor de Gerard Walschap Literatuurprijs) en WINST (2012) maakte hij een rentree in de Nederlandse letteren. In 2014 ontving hij de Arkprijs van het Vrije Woord voor zijn werk en maatschappelijk engagement, en de Edmond Hustinxprijs voor zijn theateroeuvre. Olyslaegers woont en werkt in Antwerpen. WIL is zij nieuwste roman.
© Koen Broos

Jeroen Olyslaegers - Monoloog van Ajax
Luidspreker Luidspreker
23:14   De Torenkamer - Hannah van Binsbergen - Dag 1

Het is een vreemde ervaring om in een kamertje gestopt te worden om een week lang kunst te maken. Naast de torenkamer is het kantoor van AvroTros radio, daar zijn mensen gewoon aan het werk. Maar ik zit hier de dichter te wezen. STILTE, HIER WORDT KUNST GEMAAKT!Ik vind het een beetje ongemakkelijk om kunst te maken in een ruimte waar mensen aan het werk zijn. Ik heb zo het gevoel dat er een groot aantal illusies bestaat over wat ze het creatieve proces noemen. Dat het gewoon werk is, bijvoorbeeld, of dat het uit een minutieus gecomponeerde malheid bestaat. Die illusies worden natuurlijk zorgvuldig in stand gehouden door kunstenaars. De componist Erik Satie beschreef zijn dagelijkse routine als volgt: "Ik sta op om 7:18, van 10:23 tot 11:47 ben ik geïnspireerd. Om 12:11 gebruik ik het middageten en om 12:14 verlaat ik de tafel. Dan volgt een gezond ritje op mijn paard over mijn landgoed, van 13:19 tot 14:53. Nog een golf inspiratie van 15:12 tot 16:07. Verscheidene bezigheden van 16:27 tot 18:47 (schermen, reflectie, onbeweeglijkheid, visite, handigheid, zwemmen, etc). Het avondeten wordt om 19:16 geserveerd en duurt tot 19:20. Van 20:09 tot 21:59 symfonische lezingen (hardop). Ik ga om 22:37 naar bed. Een keer per week schrik ik wakker om 3:19 (op woensdag)." Van hem is eveneens bekend dat hij slechts wit eten tot zich nam. 


Ik zal u een verslag besparen van het vele gelummel dat mijn schrijfpraktijk omgeeft. Het zou kunnen komen doordat ik eigenlijk een hekel heb aan schrijven. Poëzie, ja, dat is natuurlijk prachtig, maar voordat er iets boven komt drijven wat enig poëtisch potentieel in zich heeft, moet er vooral erg veel geschreven worden. Dat schrijven lijkt in mijn geval een beetje op het baggeren van sloten en grachten, waar ze hier in het Vondelpark ook mee bezig zijn: alle rotzooi die zich de laatste tijd heeft opgehoopt, vrolijke onzin, fatalistische onzin, zelfhaat, herinneringen, feitjes, nieuwsberichten etc. moet allemaal naar de oppervlakte gehesen worden. En natuurlijk laat iemand ook wel eens een trouwring of een met liefde gesmeerde boterham in zo'n vijver vallen, dus af en toe zit er best iets moois tussen. Maar god, wat is dat schrijven toch verschrikkelijk.


De laatste tijd vind ik het steeds moeilijker om een gedicht te schrijven. Hoeveel ik ook lummel en naar het plafond staar, hoeveel bagger ik ook van de bodem schraap, het wil maar niet echt goed worden. In de afgelopen drie maanden heb ik maar één leuke zin geschreven, over Tristan Tzara die muzikale soirées hield vanuit een stuk barnsteen. Mensen vragen wel eens of je ongelukkig moet zijn om te dichten. Ik vrees dat die vraag voortkomt uit een combinatie van het cliché van de dolende dichter en mijn eigen lijkbleke verschijning. Maar ik denk dat het voor je gedichten uiteindelijk niet uitmaakt of je gelukkig bent of niet. Poëzie is afhankelijk van een specifieke concentratie, een toestand waarin je ontvankelijk bent voor goede zinnen. Vele dichters hebben vele methoden gevonden om die toestand te bereiken. Rimbaud vond hem bijvoorbeeld door zichzelf permanent in een beschonken toestand te houden. Hard werk. Anderen gebruiken zelfopgewekte hallucinatie, drugs, meditatie maar ook strenge vormrestricties, zoals het tellen van lettergrepen of het gebruik van de a als enige klinker.


Een dichter die heel precies zijn methode beschreef om poëzie tot stand te laten komen, is de Amerikaan CA Conrad. In zijn boek Ecodeviance: (soma)tics for the future wilderness geeft CA voorafgaand aan de gedichten een beschrijving van het proces waaruit ze zijn voortgekomen. Dit is niet een creatief proces zoals bij mij (ijsberen, sigaretjes roken, fronsen) maar een gecontroleerd ritueel, een soort experiment, waarbij notities genomen worden die vervolgens de basis van het gedicht vormen. Dit zijn vaak heel lichamelijke praktijken: een ervan ontstond doordat CA op een lange vlucht 8 uur lang de arm van zijn slapende medepassagier tegen zich aangedrukt kreeg. Een ander ritueel komt voort uit herinnering en emotie: CA beschrijft hoe hij van de sneeuw die viel in zijn thuisstad Philadelphia twee kleine sneeuwmannetjes maakte, die hemzelf en zijn geliefde Tommy voorstelden, die gestorven is aan AIDS. Hij bewaarde de mannetjes in de vriezer en bezocht plekken waar hij met Tommy was geweest en schreef daar brieven aan hem, die hij later voorlas aan de sneeuwpopjes. Ik ben gek op CA's werk, omdat hij met dit soort praktijken laat zien dat poëzie of creativiteit altijd deel is van het leven, en dat het je kan helpen om weer heel te worden na een vreselijk verlies, of gewoon om niet kapot te gaan in een onherbergzame wereld. 


Terug naar de torenkamer. De meeste kantoormensen zijn inmiddels naar huis. Vanmiddag, na een beetje te hebben gelezen in Ecodeviance en wat notities te hebben gemaakt van de strekking 'wat doe ik hier' schreef ik de zin op: DE OCHTEND IS DE NACHT VAN DE ZIEL. Deze zin, die een specifieke significantie heeft voor mij (waarover morgen meer) wordt het uitgangspunt van het project van de komende week, en waarschijnlijk ook de titel van het gedicht dat ik ga schrijven. Ik ga mijn natuurlijke neiging tot uitslapen zoveel mogelijk proberen in te tomen, door de komende vier dagen elke morgen om 6:00 op te staan, en me elke dag te verdiepen in een ander aspect van de ochtend. Vooruit, ter ere van Satie maak ik er 5.58 van. Tot morgen!


het spook van de torenkamer.png

De Torenkamer - Hannah van Binsbergen - Dag 1
Opium

Vrijdag 3 februari 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Andrea van Pol

In deze uitzending

Opium is een dagelijks radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. Dagelijks ontvangt de presentator een gast en is er live muziek vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Live muziek - Mathieu van Bellen en Omri Epstein

Violist Mathieu van Bellen en pianist Omri Epstein zijn onderdeel van het Busch Trio. Het trio heeft zichzelf naar de legendarische violist Adolf Busch (1891 – 1952) vernoemd. Mathieu van Bellen bespeelt de ex-viool van Adolf Busch (een Guadagnini uit 1783).

Live muziek - Mathieu van Bellen en Omri Epstein
Te gast: Joris Postema

Joris Postema maakte een documentaire over fotograaf Ed van der Elsken en diens zoon Daan: De erfenis. De documentaire is nu te zien en tegelijkertijd is er een expositie met werk van Van der Elsken te zien in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Ed van der Elsken (1925-1990) is een van de grootste Nederlandse fotografen en met De verliefde camera presenteert het Stedelijk Museum Amsterdam het grootste overzicht wereldwijd van zijn werk in 25 jaar. Een tentoonstelling die de nadruk legt op zijn bijzondere kwaliteiten als fotograaf, boek- en filmmaker, en op zijn experimenten in presentatievormen. In een nieuwe multidisciplinaire ervaring die de actualiteit van zijn werk bevestigt.

De erfenis

Daan van der Elsken is gewend om voor de camera te staan. Eerst was het de camera van zijn vader, de wereldberoemde fotograaf en cineast Ed van der Elsken, nu is het die van zijn beste vriend Joris Postema. Samen proberen ze grip te krijgen op Daan’s leven, door postuum de confrontatie met zijn vader aan te gaan. Daan ziet Ed - hij lijkt meer op hem dan hij zou willen – als hoofdoorzaak van de manische depressiviteit die hem al vijftien jaar teistert. Aan de hand van veelvuldig voorhanden zijnde foto’s en filmbeelden en ontmoetingen met betrokken familie en vrienden probeert Daan te doorgronden wat zijn vader aan hem heeft doorgegeven. Hij komt tot een verrassende ontdekking.

Te gast: Joris Postema
De Torenkamer - Bibi Spaans - Dag 5

Gisteravond ben ik begonnen met het schilderen van de maskers. Daarna ben ik lekker gaan slapen zodat ik ze vandaag met een fris oog kon bekijken.


Vandaag is eigenlijk de belangrijkste dag, omdat alles wat ik nu toevoeg of weghaal in de gezichten onwijs bepalend is voor het uiteindelijke gevoel van de karakters.Het grappige is dat ik de week begon met het idee om “vrolijke maskers” te maken, maar eigenlijk is dat niet het eerste woord wat je ze zou geven.


Zo gaat het heel vaak in mijn werk. Het uiteindelijke resultaat is nooit hetzelfde als de eerste schets. Ik vind dat juist de magie van het proces en ben dan ook heel blij met hoe de maskers nu zijn. Nu nog hopen dat ik alle laatste dingetjes afkrijg voor de uitzending van vanavond….


De maskers zijn onderdeel van een grotere feestelijke parade, waarvan het resultaat te zien is op het kunst & technologie- festival Tec Art in Rotterdam. Voor het resultaat en meer van mijn werk kun je ook een kijkje nemen op mijn pagina!

bibi dag 5.jpg

De Torenkamer - Bibi Spaans - Dag 5
Luidspreker Luidspreker
23:51   Slaapservice: Marjolein Visser — De mug

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Marjolein Visser — De mug

MARJOLEIN VISSER (1989) studeerde af als antropoloog, ontwikkelingssocioloog en klinisch psycholoog. Ze won verschillende schrijfwedstrijden waaronder Writing for Success en de VPRO Bagagedrager 2015. Ook deed ze wetenschappelijk onderzoek voor en over ontwikkelingsorganisaties. In 2014 verscheen haar chapbook De Kleine Hol Club bij Literair Productiehuis Wintertuin. Dit jaar neemt Marjolein deel aan het Slow Writing Lab, het ontwikkeltraject van het Nederlands Letterenfonds.
Foto: Schulte Schultz Fotografie

Marjolein Visser — De mug
Opium

Donderdag 2 februari 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Mieke van der Weij

In deze uitzending

Opium is een dagelijks radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. Iedere werkdag ontvangt de presentator een gast en is er live muziek!
Te gast: Corinne van Egeraat

Corinne van Egeraat is actrice, regisseur en filmproducent. In de jaren ’90 speelde ze rollen in verschillende soapseries. In 2000 richtte ze een eigen productiebedrijf op. Tijdens het IFFR gaat haar nieuwste film in première 'Burma Storybook'

Burma Storybook
Na jaren van isolatie is poëzie is nog steeds immens populair in Birma/Myanmar. Dichtkunst was voor de Birmezen een steun om de zware jaren van militaire dictatuur te overleven. Met de recente opkomst van het internet kent het land zelfs meer online dichters dan bloggers.

Burma Storybook is een adembenemende reis door een wonderlijk land waar de tijd heeft stilgestaan. De verhalen en gedichten in deze documentaire draaien rond de meest vooraanstaande nog levende dissidente dichter – Maung Aung Pwint. Vele jaren zat hij gevangen voor zijn poëzie en activisme. Eindelijk vrij wacht hij nu op een weerzien met zijn zoon die al twintig jaar in Europa in ballingschap leeft.

Te gast: Corinne van Egeraat
Live muziek - Evgeny Sviridov en Mane Davtyan

Violist Evgeny Sviridov en zijn eveneens Russische begeleidster Mane Davtyan en nemen u mee op een mooie muzikale reis. Ze zijn de komende tijd te horen in de serie New Masters on tour van TIHMS.

TIHMS
Lessen en masterclasses gecombineerd met concerten vormen sinds 1988 de ingrediënten van The International Holland Music Sessions (TIHMS).Gedurende de Summer Academy worden jonge getalenteerde musici intensief gecoached door musici/docenten die internationaal een grote reputatie hebben. De masterclasses samen met de concerten kunnen leiden naar concerten in belangrijke concertzalen in Nederland en Europa en een beslissende stap voorwaarts zijn in het opbouwen van een (internationale) carrière.
Foto's: Gaetano Calabrese

Live muziek - Evgeny Sviridov en Mane Davtyan
Luidspreker Luidspreker
23:52   Slaapservice: Johan Goossens - Gastvrouw

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in VondelCS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Johan Goossens - Gastvrouw

Johan Goossens (Sprang-Capelle, 17 november 1982) is cabaretier, schrijver en docent. Hij schrijft elke zaterdag een column in het Parool, onder andere over zijn werk op een ROC. Momenteel is hij in de theaters te zien met Daglicht en zijn nieuwste boek: 'Jongens, ik wil nu toch écht beginnen' ligt nu in de winkels.
Foto: Merlijn Doomernik

Johan Goossens - Gastvrouw
De Torenkamer - Bibi Spaans - Dag 4

Ik was me heel bewust vandaag van het feit dat ik morgen alweer de torenkamer verlaat.. Als het aan mij lag dan bleef ik nog veel langer!


Vandaag heb ik de maskers ingesmeerd met opvulmiddel en ze lijken steeds meer op van die oude marionet-poppen. De haren, gemaakt van dun opgerolde nylon stof, zet ik één voor één vast. Met behulp van ijzerdraad geef ik de meisjes vrolijke kapsels, het ene roze en het ander lichtblauw.


Nu zijn ze bijna klaar om geschilderd te worden. Als alles goed gaat geef ik morgen een performance in het Vondelpark!

Bibichini.jpg

De Torenkamer - Bibi Spaans - Dag 4
Opium

Woensdag 1 februari 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Andrea van Pol

In deze uitzending

Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een hoofdgast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam. .

Te gast: Bregje Bleeker

Bregje Bleeker (1970) is auteur en organisatieadviseur bij de gemeente Amsterdam. Ze studeerde geschiedenis en politicologie in Amsterdam. De Walrus was haar literaire debuut, dat ze opdroeg aan een overleden Amsterdamse hasjhandelaar. Eva is Bregje Bleekers tweede roman.

Eva
In het huwelijk van Eva en Jacob draait alles om carrière. Maar als Eva net hoogleraar is, wordt ze ziek en dat zet de verhoudingen in het gezin op scherp. In deze confronterende roman beschrijft de jongste dochter van Eva hoe haar moeders leven door dementie stukje bij beetje verdween. Maar ook hoe Eva's aftakeling moeder en dochter dichter bij elkaar heeft gebracht.
Foto: Lona Aalders

Te gast: Bregje Bleeker
Live muziek: Kamerata Zuid, Rianne Wilbers, Teus Nobel

Kamerata Zuid is het nieuwe kamerorkest van Zuid-Nederland, ze bestaan nu 1 jaar. Op 23 maart a.s. geven ze hun volgende concert in de Concertzaal van Theaters Tilburg. Kamerata Zuid werkt dan samen met jazztrompettist Teus Nobel en pianist Jan-Willem Rozenboom in een fenomenaal, muzikaal spektakel.Vanavond krijgen we een klein voorproefje. Er komt een delegatie van acht musici van Kamerata Zuid o.l.v. Frank Adams, de Brabantse soliste Rianne Wilbers en jazztrompettist Teus Nobel.

Live muziek: Kamerata Zuid, Rianne Wilbers, Teus Nobel
Luidspreker Luidspreker
23:55   Slaapservice: Vincent Bijlo - Aversie

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Vincent Bijlo - Aversie

Vincent Bijlo werd geboren in Amsterdam en groeide op in Bussum.In zijn studententijd kwam een nieuwe liefde op zijn pad, het cabaret. Hij gafhij zich op voor het Leids Cabaretfestival en werd tweede, won de publieks- enpersoonlijkheidsprijs en begon daarna aan het maken en spelen van cabaretprogramma's.Hij heeft inmiddels ook vier romans op zijn naam staan, en hij schrijft columns.  Bijlo bracht  twee cd’s uit, één met porsongs en één metliederen geschreven en gezongen door zijn vrouw, zangeres Mariska Reijmerink.
Foto: Jurjen Alkema

Vincent Bijlo - Aversie
Luidspreker Luidspreker
23:13   De Torenkamer - Bibi Spaans - Dag 3

Vandaag had ik ruzie met mijn materialen. Dat gebeurd soms. Ik heb lang gedaan over het uitvogelen hoe ik de nekjes van mijn maskers ging maken. Inmiddels zitten die eraan en ook alle onderdelen van de gezichtjes zitten erop.


Nu komt het leukste onderdeel. Bij alles wat ik vanaf hier toevoeg krijgen de meisjeshoofden meer karakter. Je zou kunnen stellen dat ik de “technische” kant gehad heb en dat nu het gevoel een grotere rol gaat spelen.


Wat ook leuk is, is dat ik veel juist níet bepaal. Ik werk niet heel precies als ik bijvoorbeeld een oog of een mond maak op de naaimachine. Hierdoor is een groot deel van het karakter voor mij ook een verassing...


Ook vroeg ik mij vandaag af waar de meisjes vandaan komen. Ineens wist ik het; van de maan! En nu komen zij naar de aarde om ons ras eens goed te begluren…

Naamloos.png

De Torenkamer - Bibi Spaans - Dag 3
Opium

Dinsdag 31 januari 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Mark Brouwers

In deze uitzending

Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een gast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Live muziek: Rosenberg Trio

Het Rosenberg Trio bestaat uit twee gitaristen (Stochelo Rosenberg, solist, en Nous'che Rosenberg, ritmegitaar) en Nonnie Rosenberg (contrabas). Hun inspiratie is Django Reinhardt, de legendarische Sinti-gitarist van de jaren 30.De precieze oprichtingsdatum van de groep is niet bekend, maar de leden spelen sinds circa 1992 samen. Belangrijke mijlpalen zijn de uitgave van een dvd met een liveopname van een tribuutconcert voor Django Reinhardt in 2007, en in 1992 het live album The Rosenberg Trio: Live at the North Sea Jazz Festival, die het trio vastlegt op hun jeugdig hoogtepunt. De drie muzikanten zijn Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Live muziek: Rosenberg Trio
Te gast: Aike Dirkzwager

Te gast is regisseur Aike Dirkzwager van 'Dit is geen dagboek'.

‘Dit is geen dagboek’ is een muziektheatervoorstelling naar het populaire jeugdboek van Erna Sassen; een bijzonder ontroerend verhaal waarin de 14-jarige Boudewijn zich uit een depressie worstelt.
Klassieke muziek speelt een belangrijke rol in deze voorstelling.

Aike Dirkzwager is twintig jaar vaste regisseur en tekstschrijver geweest bij Toneelgroep het Volk en sinds 2007 vaste regisseur bij het muziektheatergezelschap BEER, waar hij een aantal boeken voor theater heeft bewerkt en met René Groothof een groot aantal muziektheatervoorstellingen voor jongeren heeft gemaakt.

Te gast: Aike Dirkzwager