Uitzending gemist

Opium

Maandag 13 maart 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Jan Mom

In deze uitzending

Vandaag presenteert: Jan Mom.
/>span>Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een gast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Te gast - Noël Fischer

Gebaseerd op de wereldberoemde roman van William Golding maakt Noël Fischer bij Het Nationale Toneel een rauw theateravontuur voor jongeren: Lord of the Flies (12+). Als enige overlevenden na een vliegtuigongeluk wacht een groep schooljongens op redding op een onbewoond eiland. Vrijheid en avontuur lonken. Lord of the Flies gaat over een groep jongens die razendsnel volwassen moet worden tegen de achtergrond van een oorlog, en daar hopeloos in faalt.

Te gast - Noël Fischer
Live muziek - Guillermo Turina

Cellist Guillermo Turina kreeg zijn eerste cellolessen toen hij slechts 3 jaar oud was. Hij speelde in verschillende orkesten zoals het Joven Orquesta Nacional de España, het Jeune Orchestre Atlantique en het European Union Baroque Orchestra onder wereldberoemde dirigenten als Philippe Herreweghe, Mark Minkowski en Jordi Savall. In september 2016 verscheen zijn cd Francesco Supriani: Principles to learn to play the cello, met sopraan Eugenia Boix and klavecinist Tomoko Matsuoka.
Foto: Andreu Dias

Live muziek - Guillermo Turina
Luidspreker Luidspreker
23:52   Slaapservice: Vrouwkje Tuinman - Agenda

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Vrouwkje Tuinman - Agenda

Vrouwkje Tuinman (1974) publiceerde drie romans en vijf dichtbundels, waarvan Sanatorium de meest recente is. In 2016 verscheen haar vierde roman Afscheidstournee. Ze schreef teksten voor familievoorstellingen van het Nederlands Blazers Ensemble, Amsterdam Sinfonietta, violiste Janine Jansen en pianist Jeroen van Veen. 
Foto: Keke Keukelaar

Vrouwkje Tuinman - Agenda
Luidspreker Luidspreker
23:11   De Torenkamer - Matthías Sigurðsson - Dag 1

Ik zit voor de eerste dag in de mooie Torenkamer. Rond twaalf uur vulde de zon mijn kleine witte kamer met veel licht en optimisme voor de komende week. Meteen begon ik te werken aan een nieuwe nummer. Ik haalde mijn klarinet en improviseerde met  effecten op mijn laptop, totdat ik een inspirerend loop had gevonden. Zo'n workflow vind ik niet vaak. Ik werkte tot acht uur 's avonds met dat loopje. Uiteindelijk had ik  bijna een heel liedje ervan had gemaakt! Heel spannend! Ik maakte twee verschillende synth-geluiden uit samples van mijn klarinet.


Ook heb ik een microtonale folk-achtige klarinet-melodie gecomponeerd en een beat geproduceerd over dat loopje. Ik ben net begonnen om een zangmelodie te componeren. En ik ben ook druk bezig met het schrijven van songteksten, maar dat is voor mij de grootste uitdaging. Toen keek ik op mijn horloge en zag dat het acht 's avonds was. Ik had zelfs niks gegeten! Zo intense was mijn concentratie! Dus ik ben echt tevreden met mijn werk van vandaag en kijk er naar uit om met dit liedje te doorgaan. Er heerst een goeie sfeer rondom de Torenkamer! Met de snelheid van werken zou ik misschien nog een of twee liedjes kunnen maken in de rest van de week. Misschien is dat iets te optimistisch, maar ik beschouw deze week als mijn kans om mijn soloproject een impuls te geven.

De Torenkamer - Matthías Sigurðsson - Dag 1
Opium

Vrijdag 10 maart 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Jan Mom

In deze uitzending

Opium is een dagelijks radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. Dagelijks ontvangt de presentator een gast en is er live muziek vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Live muziek - Rafael Aguirre

De Spaanse gitarist Rafael Aguirre maakte op zestienjarige leeftijd zijn debuut met het beroemde Concierto d’Aranjuez en vestigde daarmee voorgoed zijn naam. Rafael Aguirre is duizelingwekkend virtuoos, ongekend muzikaal en een van de meest gevierde gitaristen van het moment. Met zijn internationale concertreizen past hij naadloos in de traditie van zijn beroemde landgenoten Andrés Segovia en Narciso Yepes. Aguirre speelt morgenavond in Het Concertgebouw Amsterdam.
Foto: AKIHISA HIGASHI

Live muziek - Rafael Aguirre
Te gast: Stef Visjager, Annick Boer, Annet Malherbe en Bob Zimmerman

Radiomusical Madam is een bewerking van de musical van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink uit 1981 in bewerking en regie van Stef Visjager. Na het succes van Visjagers radiomusical ‘Heerlijk Duurt het Langst’, volgt nu haar bewerking van Madam. Met Annet Malherbe, Pierre Bokma, Annick Boer en Noortje Herlaar in de hoofdrollen en onder de muzikale leiding van Bob Zimmerman.

Stef Visjager, Annick Boer, Annet Malherbe en Bob Zimmerman zijn bij ons te gast.

Madam
Een groep feministen kraakt een pand naast het bordeel van Madam om een blijf-van-mijn-lijfhuis te beginnen en voelt zich geroepen de arme prostituees te redden. Maar willen de meisjes van Madam wel gered worden?

13 maart eenmalig in het DeLaMar theater
16 april, 16-18u op NPO Radio 5
17 april, herhaling, 20-22u op NPO Radio 5

Te gast: Stef Visjager, Annick Boer, Annet Malherbe en Bob Zimmerman
Luidspreker Luidspreker
23:13   Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 5

 Leve de activist in ons

 

Het afgelopen jaar twijfelde ik. Ik wilde me meer uitspreken, maar hoe dan? Ik las Pleidooi voor radicalisering vanAbou Jah-Jah waarin hij het heeft over het ‘activistisch gen’. Hij stelt dat ‘sommige mensen meer aanleg hebben voor activisme dan anderen’. Ik vroeg me af of ik dat genoeg bezat. Aan verontwaardiging geen gebrek, engagement voldoende, maar het is die stille activist in mij die niet vaak de juiste woorden vind. Dus zwijg ik maar. In de zomer ging ik twee weken naar een schrijversresidentie in Parijsen dat leek een keerpunt voor mijn twijfelende ik.

 

Onder de schrijvers bevond zich een activiste. We kenden elkaar al voor Parijs en bij elk weerzien bekruipt me een gevoel van respect, maar iets benauwd me ook. Ze doet namelijk iets wat ik te weinig doe of durf: ze spreekt zich duidelijk uit. Ik had zo graag een goed weerwoord willen hebben toen ik werd gecomplimenteerd met mijn mooie dictie 'voor een Surinamer', toen ik vertelde dat ik naar Rwanda ging en de vrouw sprak over 'dat apenland' of onlangs nog toen het meisje zei dat het logisch was dat mijn broer etnisch geprofileerd werd. Vaak ben ik te beduusd. Vaak voel ik in mijzelf heel wat bommetjes opborrelen, maar waar blijft toch die ontploffing?

 

We spraken af in een hippe brasserie in het wervelende la Goutte d’Or en ze duidde me op de controverse aangaande deze 'witte' plek, de belichaming van gentrification. Ik schaamde me lichtelijk voor mijn keuze en moest denken aan het boek White Innocence van Gloria Wekker, waarin ze stelt dat witte onschuld niet verbonden is aan de kleur van de huid. De activiste stak een sigaret op en vertelde over een aanvaring met een van de schrijvers in de groep. Het ging om het woord 'neger'. ‘Waarom wil je dat woordgebruiken, vroeg ik hem, leg het me uit. Ik voelde dat hij in het gedrang werd gebracht.' Met haast stak ze een volgende op en vurig praatte ze verder, inhaleerde, pufte uit. Intussen nipte ik wat aan mijn rosé van 5,5 euro.


 

In het boek van Wekker staat ook dat 'wij' samen moeten werken, tegen de witte onschuld in. Daar in die hippe brasserie keek ikmijn collega-vriendin aan en toch vroeg ik me af: behoor ik tot die 'wij'? Maar we klonken. Santé! Op die toekomst die komen zal! Nous ensemble! En met die gedachten verlieten we de brasserie en stapten we de wereld in. Sindsdien vul ik de boekenkast aan met boeken over het koloniaal verleden, maar ook moderne literatuur-namen zoals Ta-Nehisi Coats, Zadie Smith en Chimamanda Ngozi Adichie vonden hun plek. Youtube bleek een grote inspiratiebron voor mensen die er net zo mee bezig zijn als ik. De doeken in mijn haar, die ik altijd al droeg, krijgen langzamerhand een diepere betekenis. Hoe bewuster ik word, hoe meer bommetjes opborrelen naar boven. Ze komen voornamelijk tot ontploffing in huiselijke kring. Familie, vrienden, lief: iedereen lijkt het te moeten ontgelden.

 

Vrijdag tijdens de presentatie liet ik horen dat de activist in mij wakker was en niet meer zweeg. Maar er was ook die twijfel, omdat ik de wereld langzamerhand in zwart-wit begon te zien, de nuance begon te verliezen. Het afgelopen jaar werd ik feller en datgene wat ik zo graag had willen bereiken in gesprekken, verbinding, was ver te zoeken. Daarom zocht ik 'activisten' op om te vragen hoe zij dat nu deden: zich uitspreken. Ik sprak mensen die met het woord streden, de intellectuele activist. Maar ook de klassieke activist, de doener. Na al die gesprekken over racisme, seksisme, gendergelijkheid, het klimaat, werd het me wel duidelijk dat we allemaal wel een activist zijn, ergens van binnen. Je kan je uitspreken tegen onrecht, afval opruimen op straat, of seksistische grapjes op een verjaardagspartij onderuit halen. We kunnen allemaal wel wat doen, en best wat meer, maar op je eigen manier. Na vijf dagen in mijn Torenkamer te hebben nagedacht, ga ik snel de wereld in. De Women’s March wacht op mij.

Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 5
Luidspreker Luidspreker
23:51   Slaapservice: Yannick Dangre uit De idioot en de tederheid

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Yannick Dangre uit De idioot en de tederheid

Yannick Dangre (1988) studeerde Nederlandse en Franse literatuur. Op tweeëntwintigjarige leeftijd debuteerde hij met de roman Vulkaanvrucht, die lovend onthaald werd en de Debuutprijs in de wacht sleepte. Dangre debuteerde daarna ook succesvol als dichter. Zijn bundel Meisje dat ik nog moet was genomineerd voor de C.Buddingh’-prijs en werd bekroond met de Herman De Coninckprijs. In september 2012 verscheen zijn tweede roman Maartse kamers in 2014 een tweede dichtbundel, Met terugwerkende kracht. De idioot en de tederheid is zijn nieuwste roman.
Foto: Keke Keukelaar

Yannick Dangre uit De idioot en de tederheid
Opium

Donderdag 9 maart 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Mieke van der Weij

In deze uitzending

Opium is een dagelijks radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. Iedere werkdag ontvangt de presentator een gast en is er live muziek!
Te gast: Allard Schröder

Allard Schröder (1946) is schrijver, essayist en dichter. Hij debuteerde met de roman De gave van Luxuria (1989), twee jaar later gevolgd door De muziek van de zwarte toetsen. De schone slaper is zijn tiende roman.

De schone slaper
Sélène Richter neemt tijdelijk een veel jongere neef in huis en raakt volledig in de ban van zijn jeugdige schoonheid. In dezelfde periode ontmoet ze de raadselachtige Justine, die haar van een vrij leven laat proeven. In De schone slaper daalt Allard Schröder diep af in het onderbewuste van een vrouw van de wereld, die een gevangene van haar excentrieke verlangens wordt.

Te gast: Allard Schröder
Live muziek - Duo Heemsbergen & Van Jaarsveld

Nicole van Jaarsveld (klarinet) en Angélique Heemsbergen (piano) vieren in 2017 hun 10-jarig jubileum als duo. Ze leerden elkaar kennen tijdens de internationale tournee van Stichting I Romantici in het jaar 2007. Hun eerste concert was een feit tijdens het afstuderen van Nicole aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag. Zij vervolgden hun samenwerking met het geven van vele succesvolle recitals. Als bekroning op deze bijzondere samenwerking hebben Nicole en Angélique een cd uitgebracht met werken van Johannes Brahms, Francis Poulenc en Gerald Finzi.

Live muziek - Duo Heemsbergen & Van Jaarsveld
Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 4

Niet voor niets   

Met activisme kun je een goed belegde boterham verdienen. Wanneer jouw boodschap wordt geapprecieerd en je in staat bent om een afgerond verhaal(tje) te vertellen, is dat geld waard. (Zelf)benoemde ‘activisten’ worden gevraagd voor lezingen, masterclasses, schrijfopdrachten of een aangenaam advies. Ik sprak de Vlaamse Younes van den Broeck oftewel de rapper Spitler die zich schuldig voelt over het feit dat commercie en engagement door elkaar lopen en zich daarom niet activist durft te noemen. Hij twijfelde: werd zijn activisme te veel een businessmodel? Mode-icoon en -journalist Aynouk Tan maakte van zichzelf haar eigen product met als gevolg dat ze een burn-out kreeg. ‘Ik durfde niet eens meer naar de Albert Heijn zonder me ‘gek’ te kleden. Ik dacht dat als ik die gekke kleding niet meer aan zou trekken, ik ook geen geld meer waard zou zijn.’

 

De Vlaamse historicus Heleen Debeuckelaere had het over het vies kantje van ‘het beroeps-activisme’. ‘Als er een vrouw van mijn leeftijd ook over afrofobie schrijft, dan treed je automatisch in concurrentie met elkaar. Ik heb het daar moeilijk mee.’ Daarnaast vindt ze dat de term ‘activist’ zo’n negatieve bijklank heeft, dat ze zich daardoor intellectueel niet serieus voelt genomen. Dus ook zij twijfelt: is ze nu een activist of niet? Ze wilt dingen aan de kaak stellen, mensen meer bewust maken, maar de straat op gaan om te protesteren doet ze niet. ‘Ik ben ook gewoon lui ofzo.’ Maar ja, wat houdt ‘een activist zijn’ dan precies in?

 

Niemand die me echt kon vertellen wanneer je jezelf nu een activist kan of eigenlijk mag noemen. De een doet het zonder aarzeling, de ander vindt het label te prestigieus. Er zitten duidelijk consequenties aan vast. Quinsy Gario -ons aller bekend van Zwarte Piet Is Racisme- ondervindt ze nog altijd -letterlijk- aan den lijve. Mensen verwachtten dat hij door zijn actie een leider zou zijn. Dat hij op zou komen voor de Afro-Nederlandse gemeenschap. Dat hij verandering zou brengen. Toen dat uitbleef, was er die teleurstelling. Aan de andere kant waren er mensen die überhaupt niet content waren met zijn kunstzinnige boodschap: ‘Nog altijd krijg ik bakken met haatmail en doodsbedreigingen.’ So you’d better think twice of juist daarom doorgaan?


Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 4
Luidspreker Luidspreker
23:54   Slaapservice: Els Quaegebeur uit Woodstock

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Els Quaegebeur uit Woodstock

Els Quaegebeur (1974) is journalist en columnist. Ze schrijft onder andere voor Het Parool, Vrij Nederland, Opzij en de VARA Gids. Ruim vijf jaar geleden vertrok ze naar New York City. Tijdens haar verblijf in New York beschreef ze haar dagelijks leven in haar column in Het Parool. In 2006 verscheen haar debuutroman Mijn geheim, het verleidelijke leven van een minnares. In 2013 volgde Bij Starbucks heet ik Amy. Leven in New York City, over haar belevenissen in New York. Momenteel werkt zij aan een drieluik van Amerikaanse romans waarvan dit jaar het eerste deel Woodstock verscheen.
Foto © Keke Keukelaar

Els Quaegebeur uit Woodstock
Opium

Woensdag 8 maart 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Andrea van Pol

In deze uitzending

Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een hoofdgast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam. .

Te gast: Dirk Staat

Genghis Khan veroverde het grootste wereldrijk ooit, maar is in Europa nauwelijks bekend. De tentoonstelling 'Wereldveroveraar Te Paard' is nu te zien in het Nationaal Militair Museum. Conservator Dirk Staat is te gast.

Het rijk van Genghis Khan (ca. 1160 -1230)was enorm. Het strekte zich uit vanaf de Stille Oceaan in het oosten tot de Donau in het westen, en bevatte onder andere het huidige China, Rusland en Iran. Alleen het Britse Rijk was rond 1900 qua oppervlakte nog groter. Maar dat lag niet aan elkaar vast.
Foto: Anne Reitsma

Te gast: Dirk Staat
Live muziek: Frederique Lucanet

Frederique Lucanet studeerde aan het Sweelinck Conservatorium Amsterdam. Ze heeft diverse masterclasses gevolgd en aan de 'School of Audio Engineering' het Studio Sound Certificate gehaald. Haar repertoire omvat onder meer werken van Albeniz, Bach, Beethoven, Chopin, Debussy, Greco, Meijering, Prokofjev (Peter en de Wolf), Sjostakovitch, van Son en Stravinsky.

Live muziek: Frederique Lucanet
Luidspreker Luidspreker
23:14   Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 3

 Wij, vrouwen

 

Het is vandaag 8 maart: vrouwendag. Onlangs gaf ik documentaireles op een middelbare school in Utrecht en sneed het thema feminisme aan. ‘Wie weet wat dat is?’ Een jonge vrouw met een Brabantse tongval en Marokkaanse achtergrond stak voorzichtig haar vinger op en zei: ‘Ik ben een feminist.’ De stoerste van de klas, duidelijk jaloers, schreeuwde: ‘Watis dat nou weer?’ Bedeesd legde het meisje het uit. ‘Ik kom op voor vrouwenrechten, ik wil dat mannen en vrouwen gelijk behandeld worden.’ De stoerste was stil.

 

We besloten om een feministische speech te schrijven. Alle jonge vrouwen met diverse achtergronden zetten de tafels bij elkaar en ter inspiratie bekeken we filmpjes van Malala en Michelle Obama. De een vond dat er meer gelijkheid binnen de islam moest komen. ‘Als een man met vrouwen naar bed gaat voor het huwelijk is dat oké, maar als een vrouw dat doet is ze een hoer. Maar het is toch altijd haram om dit voor het huwelijk te doen? Waarom wordt de man daar dan niet op aangesproken?’ De ander vond het onzin dat er van vrouwen verwacht wordt van make-up en mode te houden en altijd maar een spiegeltje mee te moeten nemen naar school.

 

Het thema abortus zorgde voor veel verdeeldheid aan tafel, maar ondanks de verschillen, werd er naar elkaar geluisterd en schreven ze een pakkende speech. ‘Wij, vrouwen willen gehoord worden.’ Ik weet niet wie er meer leerde die dag, het zette mij in ieder geval aan om feministen over hun activisme vandaag de dag te interviewen, want er valt nog veel te strijden. Zo komt Olave morgen langs in de Torenkamer, die ik een aantal jaar geleden leerde kennen als man en nu als vrouw door het leven gaat. Ze wilde niet meer naar de buitenwereld doen alsof ze een man is, ze wilde zichzelf zijn. Maar de strijd dat diezelfde buitenwereld dat accepteert, is nog lang niet gestreden.


Enkele vrouwen die ik interviewde over hun (feministisch) activisme:

Aynouk Tan: "Ik vind het heel belangrijk om een ander idee van hoe een mens eruit kan zien, te laten zien."


Tante Yvonne, activiste in rust: "De zwarte vrouw wordt nog altijd als minderwaardig gezien en dat vind ik onzin. Dat is iets om voor te strijden."


Feministisch schrijfster en radiomaakster Nikki Dekker: "Pas toen ik als tiener The Beauty Myth van Naomi Wolf las, begreep ik dat door kapitalisme, doorgeslagen consumptiepatronen en reclame ons een schoonheidsideaal wordt opgelegd. Dat zorgt ervoor dat we continue het gevoel hebben dat we onszelf tekort schieten. Dat vrouwen moeten lijken op modellen en hun lichaam moeten beschouwen als accessoire."


Historicus en activistisch schrijfster Heleen Debeuckelaere: "Veel dingen die ik zeg vind ik zelfs niet voor debat vatbaar. Het zou vanzelfsprekendheid moeten zijn. Het zou niet nodig moeten zijn dat mensen daarvoor activist worden genoemd. Het feit dat mensen gelijk zijn maar niet gelijk behandeld worden door hun huidskleur en dat dat nog altijd het geval is... Ik snap niet dat ik dat nog constant moet uitleggen. Maar bon. Het is nu eenmaal zo."

Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 3
Opium

Dinsdag 7 maart 2017, 22:30 - 00:00

Opium AVROTROS

Presentatie: Mark Brouwers

In deze uitzending

Opium is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een gast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam.

Live muziek: Joachim Eijlander

Joachim Eijlander, geboren 1975, kreeg zijn eerste lessen van Jan Hollinger in Rotterdam. Hij volgde zijn studies in Utrecht, Amsterdam en Berlijn. Hij speelde samen met vele gerenommeerde musici, waaronder Inon Barnatan, Karl Leister en Zuill Bailey. Joachim is oprichter van het Rubens Quartet, vooraanstaand Nederlands strijkkwartet. Met dit kwartet trad hij veelvuldig op in Europa, de VS en Israel. Als cellodocent en kamermuziekcoach was hij verbonden aan verschillende vooraanstaande conservatoria en festivals in Europa en de VS. Samen met pianiste Anastasia Safonova treedt Joachim als duo op. Joachim speelt op een cello van Gaetano Chiocchi (Padua 1870) en met een strijkstok van Nikolaus Kittel (St.Petersburg 1860), hem tot zijn grote dank ter beschikking gesteld door het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds.
Foto: Jasper Juinen

Live muziek: Joachim Eijlander
Te gast: Nina Spijkers

Nina Spijkers regisseert het toneelstuk ‘Ivanov’, de klassieker van Tsjechov bij Toneelschuur producties.

Ivanov is een Russische landeigenaar, die voelt dat het leven hem door de vingers glipt. Hij heeft geen doel in het leven en heeft schulden gemaakt. Hij is ongelukkig en zijn vrouw is stervende. Hij zoekt afleiding en reuring bij de buren en hun prachtige dochter, Sasja, die totaal voor hem valt. Zijn omgeving probeert hem te herinneren aan zijn verantwoordelijkheden richting zijn vrouw en landgoed. Maar Ivanov voert een groter gevecht; namelijk een gevecht tegen de zwaarmoedigheid.

Roeland Fernhout speelt de rol van Ivanov.

Nina Spijkers


Nina Spijkers is één van de vaste regisseurs van Toneelschuur Producties. In 2014 studeerde zij succesvol af aan de Regie Opleiding van de Theaterschool Amsterdam met de voorstelling Kwartet. “In februari 2015 won Nina de Top Naeff Prijs, de aanmoedigingsprijs voor veelbelovende studenten. De Top Naeff Stichting prees Spijkers met name vanwege haar tekstbehandeling: ‘De taal van Müller, Büchner, Shakespeare breng jij tot leven in het heden. Je houdt van taal, maar gebruikt de woorden om er een belevenis van te smeden.’

Foto: Steef Fleur

Te gast: Nina Spijkers
Luidspreker Luidspreker
23:53   Slaapservice: Vincent Bijlo - Been

De nacht valt over Opium op 4 en het Vondelpark. Er brandt nog één lampje in Vondel CS. Daar zit een schrijver voor te lezen uit eigen werk. Vanavond hoort u:

Vincent Bijlo - Been

Vincent Bijlo werd geboren in Amsterdam en groeide op in Bussum. In zijn studententijd kwam een nieuwe liefde op zijn pad, het cabaret. Hij gafhij zich op voor het Leids Cabaretfestival en werd tweede, won de publieks- enpersoonlijkheidsprijs en begon daarna aan het maken en spelen van cabaretprogramma's.Hij heeft inmiddels ook vier romans op zijn naam staan, en hij schrijft columns.  Bijlo bracht  twee cd’s uit, één met porsongs en één metliederen geschreven en gezongen door zijn vrouw, zangeres Mariska Reijmerink.
Foto: Marcel Koeleman

Vincent Bijlo - Been
Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 2

Jeanne d’Arc: radicaal, held of activist?


Gisterenavond sprak actrice Sallie Harmsen over haar nieuwe rol bij het Nationale Toneel. Ze vertolkt Jeanne d’Arc, het boerenmeisje dat op 19-jarige leeftijd als ketter op de brandstapel stierf. Harmsen vertelde dat d’Arc was geradicaliseerd vanuit haar katholieke geloof en maakte een link met het nu. Op wie ze doelde werd niet uitgesproken, maar mijn eerste gedachten en vast ook die van vele luisteraars, gingen naar Syrië-strijders. Hoewel Jeanne d’Arc op handen wordt gedragen in Frankrijk en inspiratie is geweest voor tal van takken in de kunst, vertelde Harmsen op zo’n manier over haar radicalisering dat de jonge vrouw, de Maagd van Orléans, in een toch wel vies hoekje werd gezet. Ten strijde trekken is blijkbaar oké, maar er zitten wel grenzen aan.


Jeanne d'Arc


Tijdens het interview luisterde ik geboeid en vroeg me af wanneer iemand radicaal is. Of eigenlijk: wanneer je tot een radicaal bestempeld wordt. Zou Jeanne zichzelf zo hebben beschouwd? Voor mijn persoonlijke onderzoek of ik me meer zou moeten uitspreken, interviewde ik een aantal activisten. Geen van hen noemde zichzelf graag ‘activist’: dat werd van hen gemaakt. De een vond het te prestigieus, de ander voelde dat ze door die stempel niet intellectueel serieus werd genomen. 


Ik zie Jeanne voor me in “mannenkleding” met die vaandel in haar hand en vraag me af wanneer een activist eigenlijk radicaal is? Of wanneer een radicaal toch maar een activist is? Volgens de AIVD zijn radicalen mensen die ‘een gevaar kunnen opleveren voor de democratische rechtsorde’, synoniemen.net geeft er andere woorden aan: doortastend, rebel, diepgaand of progressief en de Van Dale beschrijft het als volgt: iemand die verregaande hervormingen wilt. Wat dan precies verregaand is, is de vraag. 


Al luisterend naar het interview vraag ik me af of we niet allemaal een beetje meer Jeanne zouden moeten zijn. Want wij, generatiegenoten zoals Sallie en ik, hebben in deze tijden toch wat voor te strijden? Zij doet het al, in verve, op toneel. Ik probeer het met woorden hier vanuit mijn Torenkamer. Maar zouden we niet de denkbeeldige vaandel op moeten pakken en daadwerkelijk die straat op moeten gaan? Ik had Sallie nog willen vragen wanneer zij de Jeanne in haar naar boven laat komen in het ‘echte’ hier en nu. Maar ze was al weg, de wereld in of gewoon gaan slapen.

Torenkamer - Emma Lesuis - Dag 2