Mozarts jeugd (1756-1773)

Een met inkt bespat papiertje. Dat dacht Leopold Mozart te zien toen hij zijn zoon Wolfgang zag schrijven. Maar het bleek geen kinderlijk kliederwerkje te zijn: het was een muziekstuk. Leopold kon zijn ogen niet geloven. Zijn zoon van vier jaar oud was een pianoconcert aan het componeren - en het klonk nog aangenaam ook.

Je ziet het maar zelden: iemand die zó in de wieg is gelegd voor zijn beroep zoals Wolfgang Amadeus Mozart. Zijn uitzonderlijke muzikale talent kwam al naar voren toen hij nog maar een peuter was. En die gave kwam tot bloei door zijn enorme leergierigheid en grote vermogen om alles over muziek als een spons in zich op te nemen - en door de steun van zijn vader. Leopold - zelf ook componist - besefte al gauw dat hier iets bijzonders gaande was. Vanaf dat moment deed hij er alles aan om zijn zoon te onderwijzen en de weg voor zijn carrière te plaveien.

Een anoniem portret van de zevenjarige Mozart bij het klavier

Rondreizende wonderkinderen

Het ging razendsnel: op zijn derde speelde Mozart piano, op zijn vierde viool en niet lang daarna componeerde hij zijn eerste officiële muziekstuk, een Menuet in G voor piano. "Hij speelde foutloos en met veel fijngevoeligheid, zich precies aan het tempo houdend," vertelde zijn zus Nannerl later, die ook over veel muzikaal talent beschikte. Rigoreuzere stappen waren nodig. Leopold nam de jonge Mozart en Nannerl mee langs de hoven van Europa om het talent van zijn wonderkinderen aan zo veel mogelijk mensen te laten horen. Verscheidene jaren van zijn kindertijd bracht Mozart door in een koets met zijn familie en een reispiano, rijdend van hof naar hof. Maar zeker niet tegen zijn zin: de optredens gaven Mozart veel plezier en hij keek er naar uit om nieuwe oorden te zien.

De jonge Mozart speelt piano voor het hof in Versailles in 1763-1764

Godswonder

Leopolds missie was niet zonder risico's: de reizen waren doorgaans oncomfortabel en alles kostte veel geld. Maar hij slaagde: Wolfgang en Nannerl maakten enorme indruk, zelfs aan de hoven van Wenen en Versailles. Mozart bracht in die jaren ook een bezoek aan Den Haag, waar hij voor de Oranjes speelde. Als een lopend vuurtje verspreidde het nieuws over de reizende wonderkinderen zich verder. Leopold was ervan overtuigd dat Mozart een godswonder was. De combinatie van Mozarts ongekende talent en het toegewijde management en onderwijs van zijn vader heeft een van de grootste componisten aller tijden voortgebracht. Maar Mozart begon zich steeds meer aan de invloed van zijn vader te onttrekken toen hij ouder werd.

Lees verder: Mozart als componist en musicus

Wist je dat...

  • Mozart in Londen les kreeg van Johann Christian Bach, de zoon van Johann Sebastian Bach?
  • De 14-jarige Mozart het Miserere van Allegri in Rome hoorde en het nagenoeg in één keer uit zijn hoofd kon opschrijven?
  • Mozart in zijn jeugd al meerdere klaviersonates, vioolsonates, symfonieën, strijkkwartetten en zelfs opera's had gecomponeerd?