STER Advertentie

Mozart is een van de meest geliefde componisten aller tijden. Maar wist je dat andere grote componisten ook werden geraakt door zijn muziek? Lees hier wat Mozart voor hen betekende én ontdek hun favoriete stukken.

|1|

Pjotr Iljitsj Tsjaikovski

"Mozart is het hoogtepunt dat schoonheid heeft bereikt op het gebied van muziek."

Een fragment van een portret van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski gemaakt in 1893.

Hij kan zonder twijfel gerekend worden tot een van de allergrootste Mozart-liefhebbers: Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893). Zijn hele leven lang was hij idolaat van Mozart. Als 5-jarig jongetje was hij al betoverd door de aria Vedrai, carino uit Mozarts opera Don Giovanni. Tsjaikovski hoorde deze opera voor het eerst toen hij 17 was - een allesbepalend moment, want toen besefte hij dat hij de muziek in moest gaan. "Ik hou zó veel van de muziek van Don Giovanni", schreef hij later aan zijn penvriendin en mecenas Nadezjda von Meck, "dat ik op dit moment, terwijl ik je schrijf, zou willen huilen van emotie en beroering."

Beluister deze podcast over Mozarts opera's

Mozart als 'het ideale'

Ook de andere werken van Mozart hadden dit effect op Tsjaikovski. Het luisteren naar en spelen van Mozarts muziek gaf hem troost en rust, en de goddelijke puurheid ervan raakte hem diep. "Niemand heeft me doen huilen, me doen trillen van vervoering, door het besef van mijn nabijheid bij datgene wat we 'het ideale' noemen, zoals hij dat heeft gedaan", schreef Tsjaikovski vol bewondering in zijn dagboek. Mozart was voor hem van onschatbare waarde, en dat wisten zijn vrienden ook. Als verrassing had zijn uitgever een keer een bladmuziekeditie met alles van Mozart onder de kerstboom van Tsjaikovski gelegd, waar hij ongelofelijk blij mee was.

Tsjaikovski's favoriete stukken van Mozart

  • Alles - maar dan ook alles - uit de opera Don Giovanni, in het bijzonder de aria's gezongen door Donna Anna.
  • Het Adagio uit het Vierde strijkkwintet, want: "Niemand heeft ooit met zo veel schoonheid het gevoel van gelaten en hulpeloos verdriet in muziek uitgedrukt."

    Luister ook: Tsjaikovski's Vierde orkestsuite, "Mozartiana", waarin hij Tsjaikovski verschillende muziekstukken van Mozart verwerkte, zoals het wonderschone Ave verum corpus.

|2|

Francis Poulenc

"Ik prefereer Mozart boven alle andere componisten."

Een fragment van een foto van Francis Poulenc.

Ook de Franse componist Francis Poulenc (1899-1963) had Mozart bovenaan zijn favorietenlijstje staan. Poulenc vond zijn idool geniaal. In zijn Concert voor twee piano's componeerde Poulenc zelfs een gedeelte in de stijl van Mozart. "Weet je wat ik op mijn lessenaar had staan in de twee maanden waarin ik aan het concert werkte?" schreef hij aan collega-componist Igor Markevitsj. Het antwoord: de pianoconcerten van Mozart. Poulenc vereerde de melodieën van die stukken.

Eerbetoon aan Mozart

En als je het langzame deel uit Poulencs Concert voor twee piano's hoort, zou je bijna denken dat het écht een pianoconcert van Mozart is. Het deel doet namelijk erg denken aan het langzame deel uit Mozarts Pianoconcert nr.21. Maar luister eens verder: Poulenc laat die Mozart-achtige melodie naadloos overgaan in zijn eigen muziekstijl. Een mooi eerbetoon.

Lees meer over Poulencs Concert

Poulencs favoriete stuk van Mozart

  • De pianoconcerten van Mozart: er wordt gezegd dat het langzame deel uit Poulencs Concert voor twee piano's lijkt op het langzame deel uit Mozarts Pianoconcert nr.21.

    Luister ook: de Finale uit Les biches van Poulenc, waarin hij een thema uit het Presto uit Mozarts Symfonie nr.38, "Praag" verwerkte

|3|

Antonín Dvořák

"Mozart is zonneschijn."

Een fragment van een foto van Antonín Dvořák.

Een betere vergelijking met Mozarts vrolijke en troostrijke muziek kun je bijna niet maken. De Tsjechische componist Antonín Dvořák beschouwde Mozart als de grootste componist op het gebied van opera. En over het Requiem, in het bijzonder het ontzagwekkende Dies irae, zei hij: "Het raakt ons zoals weinig composities dat doen, en het stemt de ziel af op eerbied en verering."

Artikel over Mozart

Dvořák schreef in 1894 een artikel over Franz Schubert, gepubliceerd in The Century Illustrated Monthly Magazine in New York. Hierin laat hij ook zijn bewondering voor Mozart blijken. Dvořák vond het bijvoorbeeld prachtig hoe Mozart de klanken van verschillende instrumenten gebruikte, hoe vloeiend hij zijn melodieën schreef en hoe veelzijdig zijn oeuvre is.

Veel componisten hebben als hommage aan Mozart variaties op zijn stukken gecomponeerd. Ze werden door zijn melodieën niet alleen gegrepen, maar ook geïnspireerd. Liszt schreef bijvoorbeeld een grandioze pianofantasie op bekende thema's uit Mozarts opera's Le nozze di Figaro en Don Giovanni.

Dvořáks favoriete stukken van Mozart

  • Het Requiem, met name het Dies irae.
  • De opera's, zoals Die Zauberflöte, Le nozze di Figaro en Don Giovanni.

Beluister alle luistertips

Om deze spotify playlist te luisteren moet je toestemming geven voor social media cookies.