Volledig betoverd en overrompeld worden: dat effect heeft de bijzondere muziek van Arvo Pärt. Als je naar zijn mysterieuze en diepzinnige stukken luistert, krijg je meteen een ongelofelijk gevoel. En dat is natuurlijk ontzettend fascinerend, want: hoe komt dat? Waar komt dat gevoel vandaan? In de gloednieuwe documentaire Het Pärt Gevoel gaan musici op zoek naar het antwoord op die vragen. Duik hier alvast in de wereld van Pärt en lees meer over een van zijn meest geliefde stukken, Spiegel im Spiegel.

De tintinnabuli-stijl

Iedere componist heeft natuurlijk zijn eigen stijl. Maar wist je dat Arvo Pärt zelf een nieuwe muziekvorm heeft bedacht? Hij heeft Spiegel im Spiegel helemaal gecomponeerd in de tintinnabuli-stijl. Die bestaat uit één melodie plus een partij die alleen maar een drieklank speelt - een samenklank bestaande uit drie tonen. Het woord is afgeleid van het Latijnse 'tintinnabulum', wat 'klokje' of 'bel' betekent. Luister maar eens naar Spiegel im Spiegel: het lijkt wel alsof de piano niet meer alleen uit toetsen en snaren bestaat, maar ook uit klokjes. Boven de voortdurende drieklank uit hoor je af en toe één hoge of één lage toon, die eindeloos door lijkt te klinken, alsof er een klok wordt aangeslagen. De dirigent Paul Hillier noemt dit heel mooi: 'een enkel moment uitgespreid over de tijd'.

Eeuwigheid

En dat is precies wat Pärt wil uitdrukken met de Tintinnabuli-stijl: eeuwigheid. De titel Spiegel im Spiegel zegt het ook al: als je twee spiegels tegenover elkaar zet en je kijkt erin, zie je een reeks spiegelbeelden die eindeloos is. De drieklank in Spiegel im Spiegel zou net zo eeuwig door kunnen gaan en de lange noten van de viool lijken stil te staan in de tijd. Door die tijdloosheid en de eigenlijk heel minimalistische elementen waaruit de muziek bestaat, klinkt het puur, breekbaar, rustig en meditatief. Die eenvoudige schoonheid raakt ons. Door het luisteren naar Pärts muziek komen we zo dicht bij het idee van eeuwigheid, dat we volledig gegrepen worden en overweldigd raken - het 'Pärt-gevoel'.

Interview met regisseur Paul Hegeman

'Een tegengif tegen alles wat lelijk is.' Zo noemt regisseur Paul Hegeman de muziek van Arvo Pärt. Bij De Ochtend van 4 en bij Opium vertelt hij over de componist en de documentaire die hij heeft gemaakt.

Interview bij De Ochtend van 4

Interview bij Opium

Bron: nporadio4.nl