Klassiekers

Epische filmmuziek: 1960-1970

  1. Klassiekchevron right
  2. Epische filmmuziek: 1960-1970

In De Klassieken maken we een reis door de geschiedenis van de Epische Filmmuziek: de meest meeslepende, grootse, indrukwekkende soundtracks. Vandaag zijn we aanbeland in de jaren ‘60 van de vorige eeuw. Het decennium waarin de koelkast, wasmachine, telefoon, televisie en de auto hun intrede doen in de huishoudens en in het straatbeeld. Het decennium van de eerste maanlandingen. En het decennium waarin de James Bond films een enorme rage veroorzaakten.

Spaanse invloeden in Hollywood

Een film die misschien minder bekend is, maar in deze rubriek niet mag ontbreken is de avonturenfilm El Cid. De muziek voor deze film werd gecomponeerd door de Hongaarse Miklós Rózsa, die naar Hollywood emigreerde om zich volledig te storten op de filmindustrie. Je kent hem misschien ook wel van zijn muziek voor de film Ben Hur!

Om zich voor te bereiden op het schrijven van de partituur voor El Cid bezocht Rózsa Madrid om onderzoek te doen naar de Spaanse muziek uit de Middeleeuwen. Hij schreef hierover in zijn autobiografie: “Ik heb een maand lang intensief de muziek van die periode bestudeerd. Ik bestudeerde ook Spaanse volksliederen. Met deze twee verschillende bronnen op zak, was ik klaar om de muziek voor El Cid te componeren.”

Selma van Dijk vertelde over de El Cid Suite in De Klassieken. Luister het fragment hier terug:

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Van verboden boek naar iconische film

Orkestrale muziek kan een film als geen ander groots en meeslepend maken. Dat geldt zeker voor deze iconische filmmuziek uit de jaren 60: de Oscar-winnende score van Doctor Zhivago (1965) van de hand van Maurice Jarre. Hoe een verboden boek uitgroeide tot een van de meest succesvolle films van de jaren 60, blijft een bijzonder verhaal. Het had namelijk niet veel gescheeld of deze twee werken waren nooit gemaakt. Regisseur David Lean baseerde zijn historisch drama op de roman Dokter Zjivago van de Russische schrijver Boris Pasternak (1890-1960) – en dat boek was verboden in de Sovjet-Unie. Het verhaal zou in strijd zijn met het gedachtegoed van het sociaalrealisme, onder andere omdat de hoofdpersoon zich meer bekommert om het individu dan om het volk.

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Toch kon de roman in 1957 worden uitgegeven, omdat het manuscript naar Italië werd gesmokkeld. Het werd een groot succes in Europa, met de populaire verfilming Doctor Zhivago tot gevolg. Een jaar na de publicatie van het boek kreeg Pasternak de Nobelprijs voor de literatuur toegekend, maar de schrijver voelde zich zo onder druk gezet door de Sovjetautoriteiten, dat hij de prijs weigerde. Nu wordt Dokter Zjivago beschouwd als een van de belangrijkste boeken van de twintigste eeuw en is het onderdeel van het Russische schoolcurriculum.

Het verhaal van Doctor Zhivago

De Russische arts en dichter Yuri Zhivago (Omar Sharif) heeft een gelukkig huwelijk met Tonja Gromenko (Geraldine Chaplin, de dochter van Charlie Chaplin) als hij wordt opgeroepen om aan het front te werken. Daar ontmoet hij de beeldschone Lara Antipova (Julie Christie). Zo raken ze verwikkeld in een gelaagd liefdesverhaal te midden van de ontberingen van de Oktoberrevolutie van 1917 en de daaropvolgende burgeroorlog.

Russische muziek in Doctor Zhivago

Bij al die karakteristieke sneeuwlandschappen in de film zou je het niet denken, maar de opnames moesten vanwege het verbod op het boek in de Sovjet-Unie voornamelijk plaatsvinden op Spaanse bodem. De muziek van Maurice Jarre (1924-2009), een Franse componist van Russische komaf, laat er echter geen twijfel over bestaan dat dit verhaal zich in het koude Rusland afspeelt.

Quote

Het enige probleem met Hollywood is dat ze je graag classificeren. Na Lawrence of Arabia dachten ze dat ik alleen woestijnmuziek kon schrijven, na Zhivago dat ik alleen sneeuwmuziek kon componeren.

Maurice Jarre

In Overture hoor je bijvoorbeeld het voormalig Russische volkslied, kracht bijgezet door militaristisch tromgeroffel. Ook zijn de orkestklanken regelmatig vermengd met een koor van lage mannenstemmen en muziekinstrumenten uit Russische volksmuziek, zoals de accordeon en de balalaika.

Het bekendste deel uit de score is Lara’s Theme. Het stond wekenlang in de hitlijsten en werd daarna vaak gecoverd. De muziek leverde Maurice Jarre, net als zijn epische scores voor Lawrence of Arabia (1962) en A Passage to India (1984), een Oscar op.


Ab Nieuwdorp vertelde meer over deze soundtrack in De Klassieken. Luister het fragment hier terug:

Filmmuziek Top 50

De NPO Radio 4 Filmmuziek Top 50 komt er weer aan! In de week van maandag 20 t/m vrijdag 24 juni hoor je op NPO Radio 4 de meest aangrijpende en onvergetelijke soundtracks. We sluiten traditiegetrouw af met de Filmmuziek Top 50 op vrijdag 24 juni!

🎬 Alles over Filmmuziek

Bekijk de lijst

De Filmmuziek Top 50 van 2022 is bekend!

📄Bekijk de lijst

Ster advertentie
Ster advertentie