STER Advertentie

Epische Filmmuziek: de meest grootse, meeslepende, indrukwekkende orkestrale werken. Vandaag neemt presentator Ab Nieuwdorp je mee naar de jaren '50 van onze rijke filmmuziekgeschiedenis. Aan de hand van het filmepos met misschien wel de grootste score aller tijden: Miklós Rózsa – Ben-Hur (1959).

De magistrale Amerikaanse film Ben-Hur mag dan ruim 60 jaar oud zijn, het 3,5 uur durende avontuur weet nog steeds te imponeren. De plot volgt de Joodse prins Ben-Hur die, door een Romeinse vriend verraden, tot slaaf gemaakt wordt. Als hij zijn vrijheid herwint volgt zijn revanche en het hoogtepunt van de film: de twintig minuten lange wagenrace. Opvallend is dat daar nu net geen muziek onder zit. De rest van de film wordt omlijst door de meesterlijke muziek van Miklós Rósza (1902-1995) die voor deze score zijn derde Oscar ontving. De eerdere twee kreeg hij voor Spellbound in 1945 en A Double Life in 1947.

Hoe klinkt de macht van de Romeinen?

Rózsa was een Hongaars-Amerikaans componist. Na scholing en werk in West-Europa vertrekt hij begin 1940 naar de VS, waar hij in 1946 Amerikaans staatsburger wordt. Op grond van zijn contract met MGM kon Rósza zelf kiezen voor welke films hij muziek wilde schrijven - toen Ben-Hur met bijbels historische setting in beeld kwam sprong hij daar direct bovenop. De componist schreef een score met een hele verzameling thema’s waarin invloeden uit de vier culturele identiteiten uit de verhaallijn te horen zijn. Zo klinkt er marsmuziek met koperblazers om de macht van de Romeinen neer te zetten en wordt de piraterij van de Macedoniërs met een duistere sfeer verklankt. Daar tegenover staan de hoopvolle thema’s van de Joodse en christelijke identiteit, naar de muzikale tradities in respectievelijk mineur- en majeur-toonsoorten.

72 uur aan opnamemateriaal

Rósza dirigeerde zelf het 100-koppige MGM Symfonie Orkest tijdens de twaalf opnamesessies, die in totaal 72 uur duurden. Dat resulteerde dan wel in een van de grootste momenten uit de geschiedenis van de filmmuziek. In het openingsnummer Overture alleen al zit zoveel overtuiging, melodie, opbouw en emotie dat het een perfecte illustratie is voor Hollywoods “golden age”, de decennia waarin film tot bloei en groei kwam.

De volledige filmscore was te horen in De Klassieken op woensdag 24 februari. Gemist? Bekijk & beluister onderstaande video: