De Klassieken Elke werkdag van 9 tot 12

STER Advertentie

De All of Bach van deze week wordt uitgevoerd door Leo van Doeselaar in de Waalse Kerk in Amsterdam.

Om zijn trilogie over het koraal Nun komm, der Heiden Heiland af te sluiten, kon Bach niet anders dan stralen – ook al omdat het orgel na de eerste adventszondag een tijdje moest zwijgen. Na een stille bewerking (BWV 659) en een nogal getormenteerde (BWV 660), is het hoopvolle verhaal met deze juichende versie als het ware af. En zoals vaker bij Bachs trilogieën klinkt het koraal hier in de bas, als fundament van een luid plenum. Het drieluik vormt in al zijn variatie zo’n mooie eenheid dat Bach-leerling Johann Christian Kittel het in zijn eigen lessen als voorbeeld gebruikte, en hij was ongetwijfeld niet de enige.

Voordat de bas in volle glorie de melodie inzet, bouwt Bach een afwisselende fuga. De contouren van de koraalmelodie vallen nog net te herkennen in het thema, dat op twee manieren terug blijft komen: rectus (‘gewoon’) en inversus (in omkering, alle stappen die in de oorspronkelijke melodie omhoog gaan, gaan nu naar beneden en omgekeerd). Net na de tweede koraalfrase gebeurt dat voor het eerst, gevolgd door een herneming van eerder materiaal, nu óók ‘ondersteboven’). Boven de laatste zin van het koraal klinken de ‘rechte’ en omgekeerde versie van het thema zelfs tegelijk, misschien wel om het licht in de tekst ‘Der Glaub’ bleibt immer im Schein’ uit te beelden.

Lees meer over BWV 661 op de site van All of Bach. Daar is ook het archief te vinden met alle tot nu toe uitgebrachte BWV-nummers.

All of Bach
In aanloop naar het 100-jarige jubileum van de Nederlandse Bachvereniging in 2021 ontstond het idee om alle werken van Bach uit te voeren, in beeld en geluid. Om dichtbij de componist te blijven, worden de werken op passende locaties opgenomen: cantates in een kerk, kamermuziek in huiskamers, orgelmuziek op bijzondere orgels, etc. Dit wordt gedaan met het eigen ensemble en met vele gastmusici. Alle werken zijn gratis te zien en te beluisteren op de website van All of Bach, waar ook interviews op staan en achtergrondinformatie te vinden is.