Meer NPO

De Klassieken Elke werkdag van 9 tot 12

STER Advertentie

De All of Bach van deze week wordt uitgevoerd door Bart Jacobs in zijn huis in Eikevliet, België.

Op het idyllische platteland ten zuiden van Antwerpen woont organist en klavecinist Bart Jacobs. Van de nog resterende delen van het eerste boek van Das Wohltemperierte Klavier koos hij voor de Prelude en fuga in de ongebruikelijke toonaard es klein. Het is een toonsoort die in de barok nauwelijks voorkomt, maar die gezien de opzet van Bachs project natuurlijk niet kon ontbreken. Het leverde overigens een van de meer uitgebreide en ambitieuze bijdragen aan de bundel op.

De Prelude is een erg gedragen stuk met prachtige versieringen. Bart Jacobs noemt het een “tombeau-achtige treurmars”. De puls van de driekwartsmaat is steeds aanwezig en de sfeer is inderdaad zwaarmoedig. Deze Prelude bestond reeds in een eerdere versie in het pedagogische klavierboekje dat Bach voor zijn oudste zoon Wilhelm Friedemann gecompileerd had.
De relatie met de Fuga is niet erg duidelijk. Het vermoeden bestaat – ook bij Bart Jacobs – dat Bach voor de Fuga in es klein, gewoon een bestaande fuga in d heeft genomen en daar de nodige kruizen (6) aan heeft toegevoegd, waardoor het stuk in dis klein kwam te staan. En dat klinkt hetzelfde als es klein. Bach kon ook heel pragmatisch zijn.

De driestemmige Fuga is overigens een van de meer doorwrochte en strikt opgebouwde van het hele Wolhtemperirte Clavier. Bach onderwerpt het zeer klassieke, haast archaïsche thema aan een heel scala van contrapuntische technieken. En zo wordt nog maar een keer duidelijk hoe bij Bach het technische meesterschap en de ongekende expressiviteit moeiteloos hand in hand gaan.

Lees meer over BWV 853 op de site van All of Bach. Daar is ook het archief te vinden met alle tot nu toe uitgebrachte BWV-nummers.

All of Bach
In aanloop naar het 100-jarige jubileum van de Nederlandse Bachvereniging in 2021 ontstond het idee om alle werken van Bach uit te voeren, in beeld en geluid. Om dichtbij de componist te blijven, worden de werken op passende locaties opgenomen: cantates in een kerk, kamermuziek in huiskamers, orgelmuziek op bijzondere orgels, etc. Dit wordt gedaan met het eigen ensemble en met vele gastmusici. Alle werken zijn gratis te zien en te beluisteren op de website van All of Bach, waar ook interviews op staan en achtergrondinformatie te vinden is.