Naar homepage
Concert

Borodins Prins Igor

  1. Concertenchevron right
  2. Borodins Prins Igor

NTR Opera Live, zaterdag 2 januari 2021

Uit de serie KRO Bijzondere Concerten van Dick van der Meer gemaakt in Vredenburg op 10 februari 1985

Alexandr Borodin was zijn hele werkzame leven actief als chemicus en werkte daarnaast als componist. Bijna twintig jaar werkte hij aan Prins Igor en ondanks dat liet hij bij zijn dood een onvoltooid manuscript achter, dat door de intensieve bemoeienis van zijn collega’s Rimski-Korsakov en Glazoenov aan de vergetelheid ontrukt kon worden.

Het onderwerp van Prins Igor is ontleend aan een Oudrussisch heldenlied over de veldtocht van de Russische prins Igor van Seversk tegen de Polowetsers, een Tataarse stam. Tegenover de Russische klanken geeft dit ‘oriëntaalse’ element een bijzondere kleur aan Prins Igor.

Proloog
We zijn op het marktplein van Putivl, de residentie van Prins Igor. Hij staat op het punt op veldtocht te gaan met Wladimir, zijn zoon uit zijn eerste huwelijk. Ze gaan strijden tegen de Polovtsen, een Tartaarse stam die in het verleden door Igors vader naar de vlakte van de rivier de Don verdreven is. Er is een zonsverduistering: het volk én Jaroslavna, Igors vrouw, zien dit als een slecht voorteken. Toch vertrekt Igor. Jaroslavna blijft achter onder de hoede van haar broer Vorst Galitski, die ook regent zal zijn van Putivl zit.

EERSTE BEDRIJF
Vorst Galitski, Jaroslavna’s broer, regeert over Putivl. Hij leidt een losbandig leven. De nietsnutten Jerjoska en Skula, die niet mee wilden in de strijd, bespelen hun gudok en zingen jolige liedjes. Galitski heeft voor zijn plezier een meisje laten schaken. Haar vriendinnen komen smeken om haar vrijlating. Hij jaagt de meisjes weg. Jerjoska en Skula bespotten haar en ruien Galitski’s aanhangers op om hem tot legitieme vorst te laten uitroepen. Jaroslavna wacht intussen vergeefs op bericht van Igor. De meisjes komen zich ook bij haar beklagen. Jaroslavna leest haar broer de les. Die houdt enigszins stand, maar geeft dan toch aan haar toe: er zijn nog genoeg meisjes. De oude bojaren komen dan vertellen dat de vijand het leger van Igor in de pan heeft gehakt en dat de gewonde Igor samen met zijn zoon gevangene is van de Polovtsen. En hoewel de stadsmuren sterk zijn, volgt al snel het nieuws dat de buitenwijken van de stad in brand staan.

TWEEDE BEDRIJF
We horen de rust van de avond. In het kamp van de Povtsen zingen de meisjes een melancholiek lied voor Konchakovna. Ze dansen. Koncakovna zingt over het onder gaan van de zon. Ze geeft met haar meisjes een groep Russische krijgsgevangenen een koele dronk en stelt ze op hun gemak. Igors zoon Vladimir is verliefd geworden op de mooie Koncakovna en hij laat zich door de zonsondergang inspireren tot poëtische ontboezemingen. Als Koncakovna op een rendez-vous verschijnt, zingt het tweetal zijn liefde uit. Koncakovna verzekert haar geliefde dat haar vader een huwelijk zal toejuichen, maar Vladimir weet niet wat zijn vader zal denken. Igor heeft heimwee naar zijn vaderland en wil, als hij eenmaal vrij is, zijn naam van iedere blaam zuiveren. De Polovets Ovlur wil Igor helpen: een paard kan hem ten dienste staan bij de vlucht. Maar dat is Igors eer te na. De dag breekt aan: Khan Koncak wil Igors gevangenschap draaglijk maken, omdat hij hem beschouwt als gast en hem bewondert. Koncak wil hem zelfs vrijlaten, mits Igor stopt met de aanval. Maar dat is nu juist het enige wat Igor niet wil beloven. Desalniettemin zorgt Koncak voor vertier voor Igor en voor ons: de Polovtser dansen. Slaven en slavinnen zingen en dansen en Koncak pocht over de mooie vrouwen in zijn harem: hij laat Igor de vrije keuze uit zijn harem.

DERDE BEDRIJF
De Tataren komen op de tonen van een mars terug van een overwinning op de Russen: dorpen zijn platgebrand, mooie meisjes zijn meegenomen en de steppe ligt bezaaid met lijken. Koncak zelf zingt over de verschrikkingen die hij heeft aangericht in Putivl. Igor en zijn zoon Wladimir krijgen van nieuw aangekomen krijgsgevangenen te horen dat al die verhalen waar zijn. Igor realiseert zich nu dat hij zal moeten ingrijpen: zijn stad bevrijden gaat boven zijn erewoord als krijgsgevangene. De Polovetsen zingen over hun heldendaden en doen zich tegoed aan de buit: ze worden langzaam maar zeker dronken. Ovlur biedt andermaal aan dat hij met paarden zal wachten aan de overkant van de rivier de Don. Koncakovna heeft echter lucht gekregen van de ontsnappingspoging en verwijt Vladimir dat hij haar niet meeneemt. Igor verwijt zijn zoon dat hij zelf een Polovets is geworden. Hij vlucht alleen. Koncakovna wekt het kamp, maar als de Polovetsen Vladimir willen aanvallen, verdedigt ze hem. Khan Koncak zegt Igor te bewonderen. Hij laat de bewakers ter dood brengen, maar spaart Vladimirs leven, zodat hij als Koncakovna’s echtgenoot bij hen kan blijven. Maar hij zal wel opnieuw tegen Igors volk ten strijde trekken.

VIERDE BEDRIJF
In Putivl beweent Igors echtgenote Jaroslavna het verlies van haar beminde man. Wanhopig richt ze zich tot de Dnepr en de zon. Ook een stoet inwoners van Putivl beklaagt zich. Dan ziet Jaroslavna echter twee ruiters naderen, en langzaam maar zeker dringt het tot haar door dat Igor nadert. In een duet vertelt hij haar hoe hij is ontsnapt en hoe hij opnieuw ten strijde wil trekken tegen Koncak. De twee gudokspelers Skula en Jerjoska zingen in een liedje hun minachting uit voor Igor, totdat ze hem zelf voor hun neus zien staan. Ze gaan snel de klok luiden waarmee belangrijke berichten worden aangekondigd. Daarmee brengen ze het goede nieuws van Igors terugkeer. De aanvankelijk gealarmeerde inwoners vergeven het duo, dat hen bijna verraden heeft voor de oproerkraaier Galitski. Het volk wil Igor gaan inhalen, maar de oude bojaren weerhouden hen: Igor zal hen vast snel zelf begroeten. Er wordt gefeest op de terugkeer van de Vorst.

instudering Russisch door Raya Lichansky

foto: Maria Orlova

Ster advertentie
Ster advertentie