Javier Perianes + Cuarteto Quiroga: Ginastera, Granados en Brahms

Avondconcert 19-11-2019

Het Spaanse Cuarteto Quiroga (foto) heeft een natuurlijke band met het repertoire van hun eigen land: pittige muziek die vaak is verrijkt met Arabische kruiden en ritmes die verleiden tot dansen. Daarbij speelt waarschijnlijk ook de Spaanse taal een rol: muziek en taal zijn immers in elke cultuur met elkaar verbonden.

Wie de leden van het Quiroga Kwartet tijdens een interview hoort spreken, wordt getroffen door de snelheid waarmee hun woorden heen en weer kaatsen en de felle helderheid van hun articulatie. Dit komt ook in hun manier van spelen tot uiting: zij spelen zo fel en gepassioneerd dat we de Spaanse muziek volledig in ons hart sluiten. ‘Als wij onze Spaanse erfenis niet tot leven wekken, wie dan wel?’, vragen de musici zich retorisch af.

Al bij het eerste stuk is het raak: de noten van Alberto Ginastera klinken wild als een opzwepende volksdans. Maar horen we hier niet ook Béla Bartók? Als student in Buenos Aires hoorde Ginastera de pianist Arthur Rubinstein het Allegro barbaro van Bartók spelen. Het maakte een overweldigende indruk op de jonge componist en dat is in zijn tien jaar later geschreven Eerste strijkkwartet nog steeds te horen. Zijn vroege werk staat voornamelijk in het teken van de Spaanse volksmuziek, hoewel Ginastera een Argentijn was en geen Spanjaard. In de voormalige Spaanse kolonie had hij echter wel degelijk een Spaanse vader.

De oudere Enrique Granados woonde het grootste deel van zijn leven in Barcelona en had een sterke band met de Catalaanse volksmuziek. Zijn leraar, de musicoloog Felipe Pedrell, bracht het nationalisme in de Spaanse muziek op gang. Bij Granados komt het Spaanse karakter bijvoorbeeld al meteen tot uiting in de inzet van zijn Pianokwintet: felle, gehamerde noten die berusten op de harmonie van de zogenaamde ‘zigeunertoonladder’. Maar het idioom van Granados was aanvankelijk ook nauw verbonden met de romantiek van Robert Schumann, Edvard Grieg en Franz Liszt. Hij was een uitstekende pianist en trad op de Europese podia op als solist en pianobegeleider van cellist Pablo Casals en violist Jacques Thibaud, onder andere in het romantische repertoire.

Johannes Brahms en Spanje hadden hoegenaamd niets met elkaar van doen. Maar Brahms en de volksmuziek wél: hij hield van de eenvoud van Duitse volksliedjes en van de passie van de Hongaarse zigeuners. In zijn muziek zijn beide elementen zo diep doorgedrongen dat de herkomst vaak niet meer te herkennen is.

Javier Perianes + Cuarteto Quiroga: Ginastera, Granados en Brahms

Concert informatie

Opnamedatum:
zaterdag 16 november 2019

Componisten:
Ginastera, Alberto / Granados, Enrique / Brahms, Johannes / Sjostakovitsj, Dmitri

Uitvoerenden:
Cuarteto Quiroga / Perianes, Javier

Tijdperken:
Moderne muziek / Romantiek

Omroep:
NTR

Locatie:
Muziekgebouw aan 't IJ

Luister ook

Mijn favorieten