Bruckners Achtste Symfonie in de oerversie

NTR Avondconcert 12 november 2019

De Oostenrijker Anton Bruckner (1824 - 1896) geldt als een van de grootste symfonische componisten. Het Noord Nederlands Orkest, Residentie Orkest Den Haag en Het Gelders Orkest spelen in één weekend de oerversies van Bruckners Derde, Vierde en Achtste symfonie. Deze ‘Originalfassungen’ zijn grilliger, romantischer en spontaner dan de latere versies van deze symfonische werken. In Nederland maken we voor het eerst kennis met de oorspronkelijke gedachten van Bruckner.

Dit concert de Achtste symfonie. Toen een vriend van Bruckner, dirigent Hermann Levi, de symfonie als onbegrijpelijk terzijde legde, kwam de klap hard aan. Maar hij wist zich eroverheen te zetten. In zijn revisie schrapte hij veel typische muzikale uitbarstingen en herzag hij de instrumentatie drastisch. De latere versie van de Achtste wint misschien aan vorm en evenwicht, maar verliest veel van de contrasten van de oerversie. Deze klinkt rauwer en romantischer dan de latere versies: recht uit het hart.

Anton Bruckner werd vooral bekend dankzij zijn symfonieën. Hij was rooms-katholiek, afkomstig uit de provincie en van eenvoudige komaf. Ondanks zijn succes bleef hij zijn hele leven gevoelig voor kritiek en ‘verbetersuggesties’ van zijn partituren. Zo onderwierp hij bijna al zijn symfonieën aan meerdere grondige revisies, waardoor er verschillende versies van bestaan.

Het ‘Bruckner-probleem’ – een term van de Britse musicoloog Deryck Cooke – verwijst naar de moeilijkheden die voortvloeien uit het grote aantal versies van die symfonieën. Vooral de Derde, de Vierde en de Achtste symfonie zijn ingrijpend ‘gecorrigeerd’. Niet alleen door Bruckner, ook deels door dirigenten die zijn symfonieën uitvoerden. Nog steeds is niet precies bekend in hoeverre Bruckner deze wijzigingen autoriseerde; in deze oerversies hoort u de muziek van Bruckner zoals hij die zelf voor ogen had.

Het resultaat is fascinerend, ook voor doorgewinterde Bruckner-kenners. Zoals Martin Sieghart, die het Noord Nederlands Orkest dirigeert: “Ik moet de Achtste Symfonie opnieuw veroveren.”

Lees meer over ongehoord Bruckner

Bruckners Achtste Symfonie in de oerversie

Concert informatie

Opnamedatum:
vrijdag 08 november 2019

Componisten:
Bruckner, Anton

Uitvoerenden:
Noord Nederlands Orekst / Sieghart, Martin

Tijdperken:
Romantiek

Omroep:
NTR

Locatie:
Amsterdam

Luister ook

Mijn favorieten