Festival Oude Muziek: Anamorfosi

Zomeravondconcert 30-08-2019

Napels, 1640. Een pelgrim mengt zich on-der een kleurrijke menigte die in een lange processie voortschuifelt. Vanuit de stoet klinken laudi: eenvoudige, vrome liederen waar de mensen met luide stem in meezin-gen. De processiegangers weten niet wie deze liederen heeft geschreven, hoewel de meeste componisten gewoon in de stad leven en werken. Namen als Stella, Trabaci of De Macque zijn minder beroemd dan de kerkelijke instituten waaraan ze verbon-den zijn, zoals de Casa dell’Annunziata en de Congregazione dell’Oratorio. Als de pelgrim even een kerk binnen-stapt, gelooft hij zijn ogen en oren niet. De barokke versieringen zijn overweldi-gend, net als de muziek. Juist hier hoort hij geen devote hymnes, maar klanken van strijdgewoel en liefdesliederen. En toch zijn ook de namen van Christus en de Maagd nog als fluisteringen hoorbaar onder de zware gewelven.Hoe verbazingwekkend ook, deze praktijk was in seicento Italië heel gewoon. De muzikale taal van de opera was een taal van passie die meteen ook in de kerk werd gebruikt voor de drama’s van heiligen en zondaars. En soms betrad het spirituele de bühne, zoals in Marazzoli’sLa vita humana,waar de passies van de ziel met elkaar strijden. Het Mensenleven, ge-steund door Onschuld en Rede, wordt al snel gecompromitteerd door de verleidin-gen van Plezier.Onderweg van het wereldse naar het hei-lige vallen de stemmen soms samen. Voor Pascha concelebranda recyclede Monte-verdi het oorlogsgedruis uit Altri canti di Marte, een madrigaal uit zijn achtste boek. In de nieuwe versie staat de over-winning van Christus op de dood cen-traal. Zulke transformaties – hergebruik, contrafact – waren heel gewoon. Sì dolce è l’martire behoudt de wiegende tederheid van de liefde uit het oorspronkelijke Sì dolce è l’tormento.Luigi Rossi, een illustere Napolitaan die de belangen van zijn thuisstad helemaal tot in Frankrijk behartigde, herschreef Un ferito cavaliero, een cantate op de heldendood van Gustav II, tot een passie-scène met de titel Un alato messagier. De gevleugelde boodschapper brengt dit keer Maria’s tranen naar Golgotha.Boetedoening, onderdeel van elke pel-grimage, komt tot uiting in de parallelle akkoorden van de faux bourdon. Het ano-nieme Domine, ne in furore tuo bezweert de luisteraar met rauwe, lage akkoorden, waaruit hartverscheurend mooie melo-dieën oprijzen. Met dezelfde bourdon-techniek herstellen we de oorspronkelijke kracht van Allegri’s Miserere, op basis van de eerste handgeschreven partituren uit Rome. Dit meesterwerk wordt ontdaan van latere, romantische toevoegingen en verrijkt met improvisatie, waarbij een indrukwekkend chiaroscuro in ere wordt hersteld.

Festival Oude Muziek: Anamorfosi

Concert informatie

Opnamedatum:
vrijdag 30 augustus 2019

Componisten:
Allegri, Gregorio

Uitvoerenden:
Le Poème Harmonique / Dumestre, Vincent

Tijdperken:
Barok

Omroep:
AVROTROS

Locatie:
Jacobikerk

Dit concert is nog 75 dagen beschikbaar

Luister ook

Mijn favorieten