Schrekers amorele wereld

ZaterdagMatinee 01-06-2019

Die Gezeichneten – Een complexe kaskraker
“Schrijf over de tragedie van de lelijke man!” Dat vroeg de componist Alexander von Zemlinsky in 1911 toen hij zijn vriend en collega Franz Schreker (1878-1934) de opdracht gaf een libretto voor hem te schrijven. De twee hadden elkaar via componist en vriend Arnold Schönberg leren kennen in Wenen. Er is veel gespeculeerd over de autobiografische context van deze opdracht. Zemlinsky had in 1900 een liefde opgevat voor zijn mooie compositiestudente Alma Schindler (korte tijd later was zij Alma Mahler). Hoewel Alma zijn toenadering kortstondig beantwoordde, schijnen zijn gebrek aan sociale status en haar fysieke afkeer van Zemlinsky te hebben geleid tot het einde van de affaire. Later zou Alma over Gustav Mahler overigens ook beweren dat ze veel van hem had gehouden “... aber sein Körper war mir schemenhaft”.
Toen Schreker het libretto had voltooid, veranderde hij van gedachten. Hij wilde het zélf toonzetten – en Zemlinsky  begreep dat. Schreker heeft in gesprekken en autobiografische teksten toegegeven dat hij leed aan een gebrek aan zelfvertrouwen, en dat hij zichzelf allerminst als een Don Juan beschouwde.


Daarmee was het verhaal voor Zemlinsky niet ten einde. Schreker had tussen 1908 en 1910 de pantomime voor  kamerorkest Der Geburtstag der Infantin gecomponeerd. In dit sprookje, dat terugging op The Birthday of the Infanta van Oscar Wilde, figureert een lelijke kleine man die door een prinses wordt afgewezen en daarom belachelijk wordt gemaakt aan het hof; wanneer hij zichzelf voor het eerst in een spiegel ziet, valt hij dood neer.


Zemlinsky nam, nadat hij geen libretto van Schreker had gekregen, deze stof iets later als uitgangspunt voor zijn opera Der Zwerg (1919-1920). Dit werk beleefde zijn première in 1922, vier jaar na de wereldpremière van Schrekers eigen opera over ‘de lelijke man’, Die Gezeichneten – vlak voor het einde van de Eerste Wereldoorlog.

Schrekers amorele wereld

Concert informatie

Opnamedatum:
zaterdag 01 juni 2019

Componisten:
Schreker, Franz

Uitvoerenden:
Kupfer-Radecky, Michael / Eiche, Markus / Humes, Steven / Oakes, Allison / Jentzsch, Marco / Martin, Jeff / Pons, Emilio / Baveyan, Gurgen / Turk, Miljenko / Singer, Lucas / Dahlmann,Thilo / Treurniet, Nikki / Hadidi, Gala El / Delaere, Denzil / Lierop, L / Radio Filharmonisch Orkest / Stenz, Markus

Tijdperken:
Moderne muziek

Omroep:
NTR

Locatie:
Koninklijk Concertgebouw

Dit concert is nog 75 dagen beschikbaar

Luister ook

Mijn favorieten