STER Advertentie

Enkele minuten moest John Williams door de kamer lopen om op adem te komen. Steven Spielberg had hem net de eerste beelden van zijn film Schindler's List laten zien. "Ik denk echt dat je een betere componist nodig hebt dan ik," zei Williams tegen hem, diep onder de indruk. Uiteindelijk heeft hij tóch ja gezegd en de soundtrack gecomponeerd - en die werd met een Oscar werd bekroond. Waarom is deze muziek zo bijzonder?

Waar gaat Schindler's List over?

Schindler's List is gebaseerd op de gelijknamige roman van Thomas Keneally, met daarin een waargebeurd verhaal uit de Tweede Wereldoorlog. Oskar Schindler, lid van de Nazipartij, gaat naar het Poolse Krakau in de hoop daar een fortuin te maken. Hij zet een fabriek op en neemt Joodse medewerkers aan - eerst alleen omdat hij hen minder hoeft te betalen, maar zodra hij ooggetuige is van een massamoord op Joden in de getto, veranderen zijn motieven.

Het wordt zijn missie om zo veel mogelijk Joden in zijn fabriek te laten werken, zodat hen een vreselijk lot bespaard blijft. Met allerlei gevaarlijke omkopingen weet Schindler hen in veiligheid te houden. Als ze toch naar Auschwitz gedeporteerd dreigen te worden, plaatst hij ze op een lijst: zo kan hij ze veilig overplaatsen naar zijn nieuwe fabriek in Brněnec. De werknemers overleven de oorlog.

Schindler's List en de viool

In de muziek bij dit indrukwekkende verhaal is de hoofdrol weggelegd voor de viool. De emotionele en expressieve klank van dit instrument geeft uitdrukking aan het verhaal. Ook is de viool al lange tijd onderdeel van de Joodse cultuur. Zo is het een van de belangrijkste instrumenten in klezmer, Joodse volksmuziek uit Oost-Europa. En met name in de twintigste eeuw werd veel viool gespeeld binnen de Joodse gemeenschap. Na de oorlog werd in getto's een groot aantal violen teruggevonden.

Itzhak Perlman speelt muziek uit Schindler's List met Gustavo Dudamel en The Los Angeles Philharmonic

Violist Itzhak Perlman

Zodra John Williams begon met het componeren van de soundtrack, hoorde hij een viool in zijn hoofd. Hij belde de beroemde Israelische violist Itzhak Perlman op en vroeg of hij de vioolsolo op de soundtrack zou willen spelen. Als zoon van twee Poolse Joden was het voor Perlman een extra bijzondere ervaring. "Het was heel emotioneel, in het bijzonder tijdens de opname. Als je de soundtrack inspeelt, zie je de film tegelijkertijd, zodat het tempo van de muziek klopt met het beeld. Ik kende het onderwerp van de film wel, maar dat was eigenlijk de eerste keer dat ik de film echt zag. Ik voel me bevoorrecht dat ik hier aan deel kon nemen."

De muziek van Schindler's List

De bekendste muziek uit Schindler's List is natuurlijk het Thema met de vioolsolo. "Het is een simpele melodie," zegt Itzhak Perlman hierover, "maar John Williams heeft er een emotionele gebeurtenis van gemaakt. Het is ongelofelijk." Williams heeft de stijl van traditionele Joodse muziek uit Centraal Europa in de soundtrack verwerkt. Zo klinken de melodieën melancholiek en ook vaak 'exotisch': dit komt door de vele versieringen en opvallende anderhalve toonsafstanden, die veel in traditionele Joodse muziek worden gebruikt. Je hoort deze stijl bijvoorbeeld duidelijk terugkomen in Jewish Town.

Zo heeft John Williams van Schindler's List zijn meest aangrijpende soundtrack gecomponeerd. "Waar ik ook naartoe ga," vertelt Itzhak Perlman, "ze vragen me om het thema uit Schindler's List te spelen. Iedereen wordt in beslag genomen door dit stuk."