STER Advertentie

Titel 
Le quattro stagioni - De vier jaargetijden (1723)

Componist 
Antonio Vivaldi (1678 Venetië - 1741 Wenen)

Periode 
Barok

De vier jaargetijden is een cyclus van vier korte vioolconcerten, voor elk jaargetijde één, die elk een sonnet meekregen van Vivaldi.

Goede wijn moet rijpen

De Matthaüs PassionLe Sacre du Printemps en De vier jaargetijden. Klinkende namen. Drie werken die niet meer weg te denken zijn uit de klassieke wereld. Maar dat is weleens anders geweest… De Matthaüs Passion van Bach had een eeuw nodig om een succes te worden en aan Stravinski's Le Sacre du Printemps moest het publiek ook even wennen. Goede wijn moet nu eenmaal rijpen, zo ook de Vier Jaargetijden. Antonio Vivaldi voltooide de vier concerten in 1723, maar het zou tot halverwege de twintigste eeuw duren voordat deze werden ontdekt. Maar toen ze eenmaal ontdekt waren, werden ze een absolute hit. 

Het geheim

Een topstuk dus. Maar waarom? 

"Het almaar blijvende succes van Vivaldi's 'De vier jaargetijden' zit hem in de combinatie van uiterst trefzekere eenvoud: rake melodieën, en motieven die als de hook uit een hedendaagse pophit meteen in het geheugen haken. Wat het afmaakt - en wat deze vier concerten de status van meesterwerk heeft bezorgd - is dat Vivaldi tegelijkertijd een enorme rijkdom aan grillig verrassende wendingen in de muziek aanbracht."
- Het Parool -

In het werk vallen muzikaal veel dingen te ontdekken, van het blaffen van een hond, tot vogelgeluiden en zelfs onweer. Met deze methode was Vivaldi vroeg: hij schreef als een van de eersten programmatische muziek. 
De vier jaargetijden hebben een muzikale aantrekkingskracht die er al die tijd lag zonder ontdekt te worden. Maar sinds die ontdekt is, kun je er ook niet meer omheen. Zou er ergens een klassiek podium zijn waar Vivaldi's klanken nog niet hebben geklonken? En een viool waar de vier korte vioolconcerten nog niet op gespeeld zijn? 

Uitvoeringen

Anne Sophie Mutter, Nigel Kennedy, Julia Fischer en Janine Jansen; een greep uit de vele violisten die Vivaldi's tophit hebben opgenomen.
Janine Jansen speelde het in 2014 tijdens het Kamermuziek festival in Utrecht:


Onder de vlag van Deutsche Grammophon Recomposed stak Max Richter in 2012 op verzoek van het platenlabel De vier jaargetijden in een nieuw jasje. Daniel Hope soleert. Het is geïnspireerd door een praktijk die in de tijd van Bach heel normaal was: het bewerken van muziekstukken zodat deze bij de moderne tijd passen. Het label nodigde artiesten uit om een oud muziekstuk nieuw leven in te blazen, en zo een breder publiek aan te spreken.

Het werk is dan wel oorspronkelijk geschreven voor de viool, maar er zijn ook andere instrumenten waarop het is gespeeld. Zo bewerkte Erik Bosgraaf De vier jaargetijden voor blokfluit.


Discografie
 
De lijst met opnamen van de Vier Jaargetijden is indrukwekkend lang. Hieronder een aantal suggesties die het beluisteren meer dan waard zijn.

vivaldi 1.jpgIl Giardino Armonico o.l.v. Giovanni Antonini
Teldec 4509-96158-2 

 

vivaldi 2.jpgMidori Seiler en Akademie für Alte Musik Berlin
Harmonia mundi HMC902061 

 

vivaldi 3.jpg Giuliano Carmignola en Venice Baroque o.l.v. Andrea Marcon
Sony SK51352 

 

vivaldi 4.jpg Europa Galante o.l.v. Fabio Biondi
Virgin Veritas 6025032 

 

vivaldi 5.jpg Nicola Benedetti en Scottish Chamber Orchestra
Decca 4764342 

 

vivaldi 6.jpg Concerto Italiano o.l.v. Rinaldo Alessandrini
Naïve OP30363

 

vivaldi 7.jpg English Consort o.l.v. Trevor Pinnock
Deutsche Grammophon 4692202 

 

vivaldi 8.jpg Anne Sophie Mutter en Wiener Philharmoniker o.l.v. Herbert von Karajan
EMI Red Line 6023142 

 

vivaldi 9.jpgJanine Jansen, Candida Thompson, Henk Rubingh, Julian Rachlin, Maarten Jansen, Stacey Watton, Liz Kenny, Jan Jansen
Decca 4756293

vivaldi 10.jpg Amandine Beyer en Gli Icogniti
ZigZagTerritoires ZZT080803