STER Advertentie

De academische wereld doet al vele jaren uitgebreid onderzoek naar de effecten van muziek op ons brein en lichaam. Wat weten we tot dusver? 

Geluksstofjes

We kennen allemaal wel een muziekstuk of een lied wat ons ontroert en waar we graag naar luisteren. Op dat moment worden onder andere motorische gebieden in onze hersenen actief. Hierdoor willen we graag bewegen op muziek. Ook wordt het stofje dopamine aangemaakt. Dit stofje zorgt voor een gelukzalig gevoel. Als we muziek maken in groepsverband dan komt de stof oxytocine vrij. Dit is ook een geluksstofje dat zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Dit komt weer goed van pas als je deelneemt aan een orkest of een koor. 

Het bespelen van een instrument of het zingen in een koor is niet alleen leuk om te doen. Het is ook ontzettend gezond. Het geheugen verbetert en een het probleemoplossend vermogen ontwikkelt. Op jonge leeftijd zorgt het bespelen van een instrument ervoor dat de verbindingen tussen taalgebieden in het brein verbeteren. Dit komt doordat de linker- en rechterhelft van de hersenen beter met elkaar samenwerken. En dat is ook weer belangrijk voor de interactie tussen emoties en het gedrag.

In dit college van De Universiteit van Nederland legt neuropsycholoog Prof. Dr. Erik Scherder uit wat er precies in de hersenen gebeurt als je naar muziek luistert:

Muziek als therapie

Met name klassieke muziek heeft ook een pijn- en stressverlagende uitwerking. Een onderzoeksteam van het Universitair Medisch Centrum Groningen gaat na wat het effect van klassieke muziek is op de pijnbeleving van patiënten die op de chirurgieafdeling liggen. Ze krijgen bezoek van klassieke musici. De eerste resultaten van het onderzoek laten zien dat de patiënten minder pijn ervaren door de muziek. In het televisieprogramma De kennis van nu is ook aandacht besteed aan dit project: 

Niet alleen mensen met fysieke pijn hebben baat bij het luisteren naar muziek. Ook mensen die een trauma hebben opgelopen, autisme hebben of dementerend zijn kunnen ervan profiteren. Muziektherapie is dan een ook groeiende methode onder behandelaars. Muziek kan ervoor zorgen dat mensen expressiever en communicatief sterker worden. Als praten bijvoorbeeld niet lukt, dan is zingen of het bespelen van een instrument vaak wel een optie.

Mozart-effect

Wolfgang Amadeus Mozart was een wonderkind. Op jonge leeftijd heeft hij al indrukwekkende composities geschreven. Lang bestond ook de opvatting dat het luisteren naar Mozart en andere klassieke muziek je IQ kon doen stijgen. In een Amerikaans onderzoek van de Universiteit van California in 1993 kregen testpersonen het eerste deel van Mozarts Sonate voor twee piano’s in D gr.t. (KV.448) te horen. Naderhand steeg het IQ van de deelnemers met acht of negen punten.

Echter daalde het IQ vervolgens weer naar het niveau van vóór de beluistering van het muziekstuk. Andere testpersonen hoorden geen muziek. Van deze groep werd vastgesteld dat er geen stijging of daling van het IQ plaatsvond. Uit het onderzoek bleek dus dat het betreffende muziekstuk van Mozart wel een direct effect heeft op het IQ van de luisteraar, maar dat dit effect niet blijvend is.

Toch werd het Mozart-effect niet door iedereen weggeschoven als onzin. Sinds de publicatie van het onderzoek boden ziekenhuizen, kinderdagverblijven en scholen in Amerika klassieke muziek aan aan kinderen, zodat het IQ van jonge kinderen zou stijgen. 

Luister hier naar de tijdelijk IQ-verhogende Sonate voor twee piano's van Mozart:

Muziek als marketinginstrument

Marketingstrategen zijn zich ook bewust van de geluksstofjes die vrijkomen als wij prettige muziek horen of maken. Dat is ook de reden waarom muziek een belangrijke rol speelt in de ambiance van een winkel, wachtruimte of horecagelegenheid. Er moet een prettige omgeving gecreëerd worden zodat consumenten terugkijken op een fijn bezoek en vaker terug willen komen.

Muziek kan echter ook ingezet worden om mensen juist te verjagen van een plek. In de IJ-passage op het Centraal Station van Amsterdam wordt in de late avonduren het stuk Carnaval Festival uit de Efteling gespeeld, zodat mensen wel twee keer nadenken voordat zij blijven hangen in de ruimte. 

Muziek is dus een goed instrument om de geestelijke en fysieke gezondheid op een positieve manier te beïnvloeden. Voornamelijk klassieke muziek is de muzieksoort die veel gebieden in de hersenen aanspreekt. Luister hieronder naar de toepasselijke speellijst De Kracht van Klassiek

Om deze spotify playlist te luisteren moet je toestemming geven voor social media cookies.

Bron: NPO Focus