60 jaar ZaterdagMatinee De meest memorabele concerten uit het omroeparchief

STER Advertentie

De wereldpremière van het energieke, ritmische Union Square Dance van Richard Rijnvos – dat was de opening van het eerste concert dat de New Yorker James Gaffigan dirigeerde bij het Radio Filharmonisch Orkest. De vonk sloeg meteen over, in 2009. Twee jaar later werd Gaffigan er vaste gastdirigent.

Liefde op het eerste gezicht

James Gaffigan gaf met dit concert zijn visitekaartje af, en orkest en publiek genoten hoorbaar. Hij is nog altijd vaste gastdirigent. Dat hij doorgaans slechts een handvol producties per jaar leidt, betreurt hij niet: “Dit orkest kan mijn directe ‘New Yorkse’ manier van werken wel waarderen. In Hilversum hoef ik niet op ieder woord te letten. Omdat we elkaar niet al te vaak zien, blijft onze samenwerking fris. Ik zeg wel eens: we zijn elkaars minnaars; onze ontmoetingen blijven spannend”, vertelt hij in de in de zomer van 2020 verschenen biografie van het 75-jarige orkest.

Dirigent James Gaffigan
Dirigent James Gaffigan. Foto: Ivar Pel.

Beluister het concert

Radio Filharmonisch Orkest
James Gaffigan, dirigent
Leif Ove Andsnes, piano

Rijnvos - Union Square Dance
Dalbavie - Pianoconcert
Liszt - Von der Wiege bis zum Grabe
Ravel - Daphnis et Chloé: Suite nr. 2

Inspiratie

De musici “moeten heel veel noten spelen,” aldus Rijnvos na de eerste repetitie, “en als ze ophouden met tellen, dan liggen ze eruit.” Union Square Dance, voor twee stereofonisch opgestelde orkesten, is het slotdeel van Uptown|Downtown. Het onderwerp van deze zesdelige cyclus: het stadsleven van New York City. Een ‘very cool piece’, daarover zijn dirigent en componist het volledig eens. Dansant, swingend: “divided we fall, united we dance”, aldus de laatste.

Ook de andere werken op het programma zijn verbonden met de wereld buiten de muziek zelf. De Fransman Marc-André Dalbavie liet zich voor zijn Pianoconcert inspireren door een roman van William Faulkner: The Sound and the Fury. In Von der Wiege bis zum Grabe – genoemd naar een potloodtekening van de Hongaar Mihály Zichy – mijmert de oude Franz Liszt over de vergankelijkheid van het leven. En Ravel? “Toen ik het ballet Daphnis et Chloé schreef, was het niet zozeer mijn bedoeling om een archaïsche periode muzikaal te doen herleven, maar om een groot fresco te componeren, het Griekenland van mijn dromen weer te geven, (...) net zoals de Franse kunstenaars van de achttiende eeuw het zich voorgesteld en op hun schilderijen geïllustreerd hebben.”

Omslag: Ivar Pel