Meer NPO

60 jaar ZaterdagMatinee De meest memorabele concerten uit het omroeparchief

STER Advertentie

Eenmaal, op 14 november 1970, was de vermaarde Roemeens-Duitse dirigent Sergiu Celibidache (1912-1996) te gast in de Matinee op de Vrije Zaterdag. Hij bracht een zeer afwisselend programma mee, van Wagner tot Prokofjev, plus een hele reeks ‘toegiften’. Met zijn gebaren én zijn stem zweepte hij het Zweeds Symfonieorkest uit Stockholm op tot een grootse Meistersinger-ouverture.

Cultstatus

Celibidache maakt kort na de Tweede Wereldoorlog furore als dirigent van de Berliner Philharmoniker. Hij vervangt er zijn grote voorbeeld Wilhelm Furtwängler, wie het dirigeren verboden is en die pas in 1947 zou worden vrijgesproken. Na diens dood in 1954 krijgt echter niet hij, maar Herbert von Karajan de functie van chef-dirigent in Berlijn – Karajan, die veel meer dan Furtwängler met de machthebbers van het Derde Rijk verbonden was geweest.

Een wereldreis volgt. Celibidache dirigeert het London Philharmonic, de grote orkesten in Oostenrijk, Italië (La Scala), Frankrijk en Israël, in Zuid- en Midden-Amerika en New York. Stuttgart en Stockholm worden belangrijke pleisterplaatsen. Pas in 1979 kiest hij weer een vaste stek, als chef van de Münchner Philharmoniker. In de jaren tot zijn dood in 1996 zou hij er een cultstatus bereiken.

Beluister het concert

Zweeds Symfonieorkest Stockholm
Sergiu Celibidache, dirigent

Ingvar Lidholm - Ritornello per orchestra
Claude Debussy - Prélude à l’après-midi d’un faune
Richard Wagner - Die Meistersinger: Voorspel
Sergej Prokofjev - Romeo en Julia (suite)

toegiften

Sergej Prokofjev - Scythische suite: deel II, ‘De kwaadaardige god en de dans van de heidense monsters’
Manuel de Falla - El sombrero de tres picos: ‘Danza del molinero’ (Dans van de molenaar)
Werner Egk - Französische Suite nach Rameau: Dans
Igor Stravinsky - Suite voor orkest nr. 2: deel IV ‘Galop’

Wat is interpretatie?

Interpretatie bestaat volgens Celibidache – behalve Zenboeddhist ook wiskundige en muziekwetenschapper – niet, slechts muziek: “Als u de weg naar huis precies kent, interpreteert u de weg dan als u ’m loopt?”

Om zich volledig op de klank en de structuur te kunnen richten, dirigeert hij vrijwel altijd uit het hoofd, zonder partituur. Opnamen verafschuwt hij; het tempo van de muziek is voor hem onlosmakelijk verbonden met het moment en de zaal waarin zij ontstaat: “langspeelplaten zijn op z’n best een foto van een levendige gebeurtenis. Zeker: er zijn mooie foto’s, maar neem iemand als Brigitte Bardot – dat wat haar beroemd heeft gemaakt is echt niet te fotograferen...”

Maar gelukkig hebben we deze opname nog.

Omslag: ANP