Meer NPO

60 jaar ZaterdagMatinee De meest memorabele concerten uit het omroeparchief

STER Advertentie

Een orkest dat optreedt met toonaangevende dirigenten, regelmatig premières speelt en als omroeporkest veelvuldig te horen is in de concertseries op NPO Radio 4. Het Radio Filharmonisch Orkest is duidelijk een uniek orkest in Nederland - al sinds 1945.

Het Radio Filharmonisch Orkest (RFO) staat in dienst van de Nederlandse Publieke Omroep en is prominent aanwezig in de omroepseries AVROTROS Vrijdagconcert, NTR ZaterdagMatinee en het Zondagochtend Concert. Het orkest onderscheidt zich door bijzonder geprogrammeerde symfonische concerten, die vaak worden gekenmerkt door eerste uitvoeringen in Nederland en wereldpremières. Voor deze onmisbare rol in het Nederlandse muziekleven werd het Radio Filharmonisch Orkest in 2014 beloond met de Edison Oeuvre Award.

De geschiedenis van het Radio Filharmonisch Orkest

Na de Tweede Wereldoorlog kregen de omroepverenigingen de taak een orkestapparaat voor de omroep samen te stellen. Zo kwam het dat in 1945 het Radio Philharmonisch Orkest (vanaf 1956 Radio Filharmonisch Orkest) werd opgericht door Albert van Raalte. Hij werd ook de eerste chef-dirigent van het orkest. In de beginjaren speelde het RFO vrijwel uitsluitend in de studio, maar gaandeweg zijn daar ook steeds meer live-uitvoeringen in concertzalen bij gekomen. De meeste daarvan vinden plaats in het Amsterdamse Concertgebouw en TivoliVredenburg in Utrecht. Het orkest is ook regelmatig samen met het Groot Omroepkoor te horen.

Beluister de podcast PAUZE van het RFO

Dirigenten van het Radio Filharmonisch Orkest

De lijst met chef-dirigenten van het RFO is indrukwekkend. Na Van Raalte stond het orkest achtereenvolgens onder leiding van Paul van Kempen, Bernard Haitink, Jean Fournet, Willem van Otterloo, Hans Vonk, Sergiu Comissiona, Edo de Waart (ere-dirigent), Jaap van Zweden (honorary chief conductor) en Markus Stenz. Enkele beroemde gastdirigenten van vroeger en nu zijn Antal Doráti, Mariss Jansons, Riccardo Muti, Kurt Masur, Valery Gergiev en James Gaffigan, die vaste gastdirigent is.

Karina Canellakis tijdens haar eerste concert als chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest (Foto: Eduardus Lee)
Karina Canellakis tijdens haar eerste concert als chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest (Foto: Eduardus Lee)

Sinds de start van seizoen 2019-2020 is Karina Canellakis chef-dirigent van het RFO. Haar uitzonderlijke debuut bij het orkest in maart 2018 liet er geen twijfel over bestaan om haar als chef-dirigent te vragen. Canellakis staat bekend om de spontaniteit en verdieping die ze aan muziek geeft en de orkestrale schoonheid en perfectie van haar concerten.

Over het orkest spreekt ze vol lof, zoals tijdens een interview in oktober 2019 voor het NOS Radio 1 journaal: “Wat echt bijzonder aan hen is, is hun veelzijdigheid, omdat ze letterlijk alles kunnen spelen, van Bach tot levende componisten. Bovendien behandelen ze alles met dezelfde ernst, gecombineerd met een volledig open geest, zodat je elk stuk kunt vormen precies zoals jij, de dirigent, zou willen. Dat is zeer zeldzaam.”

Bernard Haitink werd in 2012 benoemd tot beschermheer van het RFO. Na de aankondiging van de bezuinigingen door kabinet Rutte I heeft Haitink namelijk sterk gepleit voor het behoud van de omroepensembles.

Website Radio Filharmonisch Orkest

Omslag: Simon van Boxtel